Խոտ (Սյունիքի մարզ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խոտ (այլ կիրառումներ)
Գյուղ
Խոտ
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՍյունիքի
ՀամայնքՏաթև (համայնք)
Մակերես17,97 կմ²
ԲԾՄ1470 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն942[1] մարդ (2011)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունխոտեցի
Ժամային գոտիUTC+4
Փոստային ինդեքս3209[2]
##Խոտ (Սյունիքի մարզ) (Հայաստան)
Red pog.png
##Խոտ (Սյունիքի մարզ) (Սյունիքի մարզ)
Red pog.png

Խոտ, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում, Գորիսից 8 կմ հարավ, Որոտան գետի ձախ կողմում, սարավանդի վրա, բարձրությունը ծովի մակարդակից` 1470 մ։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից կազմում է մոտ 69 կմ:

Գյուղը նույն անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Գորիսի շրջանի: 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ, 2015 թվականից մասն է խոշորացված Տաթև համայնքի:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներկայիս Խոտ գյուղը հիմնվել է Հին Խոտ գյուղի տեղափոխումով։ Հին Խոտը գտնվում է ներկայիս գյուղի կողքին՝ առավել ցածրադիր վայրում։ Հին Խոտը Սյունիքի մարզի հնագույն բնակավայրերից էր։ Այն տեղակայված է Որոտանի ձախ ափի խիստ զառիթափ լեռնալանջին՝ շրջապատված այգիներով և անմատչելի ժայռերով։ 1205 թվականին Խազբակի որդի Դլեն իշխանը Խոտ գյուղը և Խոտագետի մեծ այգին նվիրում է Տաթևի վանքին, որից հետագայում վերցնում են, իսկ 1274 թվականին կրկին վերադարձվում է վանքին։

Մինչև 1993 թվականը Խոտն ուներ սահմանամերձ գյուղի կարգավիճակ։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ Հայաստանի Հանրապետության 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների` Խոտի մշտական բնակչությունը կազմել է 942, առկա բնակչությունը` 819 մարդ[1]։ Գյուղը բնակեցված է եղել և շարունակում է բնակեցված լինել հայերով[3], բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև[4].

Տարի 1831 1873 1897 1926 1939 1959 1970 1979 1989 2001 2004 2011
Բնակիչ 173 739 938 788 675 600 739 830 855 890 961 942[1]

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, մեղվաբուծությամբ, այգեգործությամբ և դաշտավարությամբ։

Գյուղատնտեսությամբ զբաղվում է 209 գյուղացիական տնտեսություն։ Համայնքում 2011 թ. կատարվել է հացահատիկային մշակաբույսերի 280 հա աշնանացան։

Անասնագլխաքանակը 2012 թ. հունվարի 1-ի դրությամբ կազմում է.

  • խոշոր եղջերավոր անասուններ՝ 705 գլուխ,
  • մանր եղջերավոր անասուններ՝ 146 գլուխ,
  • խոզեր՝ 40 գլուխ,
  • մեղվաընտանիքներ՝ 211։

Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1795 հա, այդ թվում՝ - Գյուղատնտեսական նշանակության հողեր՝ 1592 հա, որից՝

  • վարելահող՝ 529 հա, բազմամյա տնկարկ՝ 50 հա, խոտհարք՝ 31 հա, արոտ՝ 76 հա, այլ հողատեսք՝ 906 հա
  • բնակավայրերի հողեր՝ 98 հա,
  • արդյունաբերության, ընդերքօգտագործման և այլ արտադրական նշանակության հողեր՝ 13 հա
  • էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի և կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների հողեր՝ 28 հա
  • հատուկ պահպանվող տարածքների հողեր՝ 25 հա,
  • հատուկ նշանակության հողեր՝ 31 հա,
  • ջրային տարածքներ՝ 8 հա

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հին գյուղի տեղում է գտնվում 1700 թ. «Մրգաձորի խաչ» եկեղեցին, նրա հյուսիսարևելյան մասում, բարձր ձորափին, գտնվում է Խոտի վանքը (V-VI դարեր)։

Գյուղի շրջակայքում կան մ.թ.ա. 2-1 հզ թվագրվող դամբարանադաշտեր, հին գերեզմանոցներ, որից մեկում պահպանված է Կարմիր եկեղեցու (XII դար) ավերակները։ Ըստ ավանդության այդ եկեղեցու զանգերը հայտնի են եղել իրենց զորավոր հնչեղությամբ և սրա հետ էլ կապում են Զանգեզուր անունը։ Ըստ մեկ այլ ավանդության՝ եկեղեցիներից մեկն էլ, հավանաբար Մրգաձորի Խաչ կոչվածը, կառուցել է Շահ-Աբասի հարեմից փախած մի կին։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 2011 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
  2. ZIP Code database of Armenia, Սյունիք
  3. Զավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»
  4. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 2, էջ 786


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 80 CC-BY-SA-icon-80x15.png