Գավառ (քաղաք)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Գավառ (այլ կիրառումներ)
Քաղաք
Գավառ
հայ․՝ Գավառ
հայ․՝ Կամո
հայ․՝ Նոր Բայազետ
հայ․՝ Քավառ
Զինանշան
Coat of Arms of Gavar.png

Gavar city.jpg
Կոորդինատներ: 40°22′0″ հս․ լ. 45°8′0″ ավ. ե. / 40.36667° հս․. լ. 45.13333° ավ. ե. / 40.36667; 45.13333
Երկիր Հայաստան Հայաստան
Մարզ Գեղարքունիքի մարզ
Հիմնադրված է 728 թ.
Այլ անվանումներ Գեղարքունի, Նոր Բայազետ, Կամո
Տվյալ կարգավիճակում 1850 թվականից
Մակերես 7 կմ²
ԲԾՄ 2000 մ
Պաշտոնական լեզու Հայերեն
Բնակչություն 19 900[1] մարդ (2015)
Ազգային կազմ Հայեր
Կրոնական կազմ Հայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականուն գավառցի
Ժամային գոտի UTC+4
Հեռախոսային կոդ +374 (264)
Փոստային ինդեքսներ 1201-1205
Ավտոմոբիլային կոդ 02
Պաշտոնական կայք gavariqaghaqapetaran.am
##Գավառ (քաղաք) (Հայաստան)
Red pog.png
##Գավառ (քաղաք) (Գեղարքունիքի մարզ)
Red pog.png

Գավառ, քաղաք Հայաստանում, Գեղարքունիքի մարզկենտրոնն է։ Գտնվում է Գեղամա լեռնաշղթայի արևելյան լանջին, Գավառագետի ստորին հոսանքի ավազանում։ Հեռավորությունը Երևանից 98 կմ է, Սևան երկաթուղային կայարանից ՝ 36 կմ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հին ժամանակներից քաղաքը հայտնի է եղել Գավառ անունով։ Այն ամայացել է Շահ Աբաս I-ի կազմակերպած բռնագաղթի պատճառով և ամայի է մնացել մինչև19-րդ դարը։ 1829-1830 թվականներին Բայազետից ներգաղթում են 240 ընտանիք, որոնք էլ բնակավայրը կոչում են Նոր Բայազետ։

1995 թ.-ի դեկտեմբերի 4-ին բնակավայրը վերանվանվել է Գավառ։ Քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1924 թվականին։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գավառի ազգաբնակչության փոփոխությունը[2].

Տարի 1831 1897 1974 1989 1991 2001 2004 2015
Բնակիչ 1346 8751 21382 31234 32300 26621 26000 19900

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքում զարգացած է արդյունաբերությունը։ Գավառի գյուղատնտեսության ճյուղերից են՝ դաշտավարությունը, անասնաբուծությունը և թռչնաբուծությունը։

Հանքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գավառում կան հանքային բուժիչ (ածխաթթվային) առատ աղբյուրներ։ Շրջակայքում կան բազալտի պաշարներ։

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գավառի Հացառատ թաղամասի կենտրոնում գտնվում է Հացառատի Ս. Աստվածածին եկեղեցական համալիրը և Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցիները (7-19 դարեր)։ Քաղաքն ունի նաև Ս. Աստվածածին (1902-1905 թթ.) և Ս.Հովհաննես (1848 թ.) անուններով եկեղեցիներ։

Գավառի երկրագիտական թանգարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գավառի երկրագիտական թանգարանում ներկայացված են Հայաստանի և մասնավորապես Գեղարքունիքի մարզի պատմությանը նվիրված հետաքրքիր կտավներ, գորգեր, հին բնակավայրերի վերարտադրություններ, մարզի և Սևանա լճի պատմությանը նվիրված այլ նմուշներ[3]։

Խոհանոց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարմիր ցորենից պատրաստվող ավանդական հացը սննդային մեծ արժեք ունի և դիտարկվում է որպես բիո։ Գաթան, փախլավան և շաքար-լոխումը Գավառին բնորոշ խմորեղեններ են։ Աղաջրի մեջ առանց համեմունքների եփած իշխան ձուկը մարզին յուրահատուկ ճաշատեսակներից մեկն է։ Քյուֆթան Գավառի ամենահայտնի ճաշատեսակն է, որը պատրաստվում է փայտի վրա ծեծած մսից, որից պատրաստում են գնդեր և եփում ջրում։[3]

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնի գավառցիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]