Մեծ Մասրիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Մեծ Մասրիկ
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԳեղարքունիքի մարզ
Մակերես36 կմ²
ԲԾՄ1940 մետր
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն2699[1] մարդ (2019)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Մեծ Մասրիկ (Հայաստան)
Red pog.png
##Մեծ Մասրիկ (Գեղարքունիքի մարզ)
Red pog.png

Մեծ Մասրիկ, գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիսի տարածաշրջանում։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը տեղակայված է Վարդենիսից դեպի հյուսիսարևելք, Երևանից 170 կմ արևելք, մարզկենտրոն Գավառ քաղաքից 75 կմ հարավ-արևելք, Սևանա լճից 10 կմ և Սոթքից 7 կմ հեռավորության վրա։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Մեծ Մասրիկի մշտական բնակչությունը կազմել է 3132, առկա բնակչությունը` 3066 մարդ[2]։ Մինչև 1918 թ. գյուղը բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, մինչև 1989 թ.` ունեցել խառը հայ-ադրբեջանական բնակչություն։ Մեծ Մասրիկի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.

Տարի Բնակչություն
1831 293 մարդ [3]
1873 956 մարդ [4]
1897 1652 մարդ [3]
1926 1232 մարդ [3]
1939 2110 մարդ [3]
1959 2600 մարդ [3]
1970 3446 մարդ [3]
1979 3515 մարդ [3]
1989 3048 մարդ [3]
2001 2806 մարդ [3]
2011 3132 մարդ [5]


Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեծ Մասրիկը՝ հայկական իշխանանիստ-մելիքանիստ ավան էր։ XIV-դարի վերջում, այստեղ հիմնվեց առաջին հայ մելիքությունը (իշխանությունը)՝ Սոթքի Մելիք-Շահնազարյանների իշխանական տոհմը։ Գյուղում մինչ օրս պահպանվել է մելիքական հանգստարանը, մի շարք յուրօրինակ տոհմական խաչքարերով։ Գյուղի հիմնական բնակիչները հայերն են։ Գյուղից դեպի հարավ տեղակայված է Վարդենիսի շրջանի օդակայանը։ 1991 թվականին Հայաստանի անկախության հռչակումից հետո, օդակայանը դադարեց գործել։

ԱԲԱՍ ԲԵԿԻ ԽԱՉՔԱՐԸ ԵՎ ԼԵՌԸ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աբաս Բեկի խաչքարը գտնվում է ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Մեծ Մասրիկ գյուղի կենտրոնում՝ Մելիք-Շահնազարյանների տոհմական տապանատանը։ Կանգնեցված է անմշակ պատվանդանին։ Խաչքարի քիվի կենտրոնում քանդակված է Հիսուս Քրիստոսը։ Քրիստոսի ոտքերի կողմերում քանդակված են 4 ավետարանիչները.

1. Մատթեոսը նույնացվում է մարդու հետ, որովհետև նրա Ավետարանը սկսվում է Քրիստոսի մարդեղության պատմությունով։

2. Մարկոսը ներկայացվում է առյուծի խորհրդանիշով, որովհետև իր Ավետարանի սկզբում առյուծի պես քաջաբար հայտարարում է, թե Հիսուս Աստծո Որդին է։

3. Ղուկասը նույնացվում է եզի հետ, որ զոհի խորհրդանիշն է, այն պատճառով, որ նրա Ավետարանը սկսվում է Զաքարիայի` տաճարում զոհի պատրաստության պաշտամունքի նկարագրությամբ։ Այս պատմությունն իր հերթին դիտվել է իբրև պատրաստություն Քրիստոսի զոհաբերության։

4. Հովհաննեսը ներկայացվում է արծվի խորհրդանիշով, որովհետև նա իր Ավետարանի սկզբում սավառնում է վեր` հայտարարելով Քրիստոսի աստվածությունը։

Խաչքարը ունի 5 տող վիմական արձանագրություն, որի համաձայն խաչքարը կանգնեցրել է Զոհրաբը, ի հիշատակ Աբաս Բեկի, ով Եսայի բեկի որդին էր ու Մելիք Շահնազարի թոռը։ Խաչքարը կանգնեցվել է 1641 թվականին։

Աբաս Բեկի անունով լեռը գտնվում է Վարդենիսի լեռնաշղթայում՝ Ալ լճերի և Մասրիկ գետի արևմտյան ակունքի (Սոնայի աղբյուրի) միջև։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]