Ճամբարակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Ճամբարակ
Chambarak landscape.jpg
Ճամբարակի դաշտավայր
Կոորդինատներ: 40°35′35″ հս․ լ. 45°21′26″ ավ. ե. / 40.59306° հս․. լ. 45.35722° ավ. ե. / 40.59306; 45.35722
Երկիր Հայաստան Հայաստան
Մարզ Գեղարքունիք
ԲԾՄ >1860 մ
Պաշտոնական լեզու Հայերեն
Բնակչություն 5 800[1] մարդ (2015)
Ազգային կազմ Հայեր
Կրոնական կազմ Հայ Առաքելական եկեղեցի, Հայ Կաթոլիկ եկեղեցի
Ժամային գոտի UTC+4
##Ճամբարակ (Հայաստան)
Red pog.png

Ճամբարակ (Միխայլովկա, Կարմիր գյուղ, Կրասնոսելսկ) քաղաք Հայաստանում, Գեղարքունիքի մարզի 5 քաղաքներից մեկը, մարզի հյուսիսարևելյան մասում, ՀՀ արևելյան սահմանից 1 կմ հեռավորության վրա։ Լեռնային բնակավայր է, ծովի մակերևույթից միջին բարձրությունը 1860 մ է։ Քաղաքը գտնվում է Գետիկի հովտում։ Հեռավորությունը մայրաքաղաք Երևանից 125 կմ է, իսկ մարզկենտրոն Գավառից՝ 90 կմ։ Բնակչության թվաքանակը 2015 թվականի դրությամբ՝ 5 800 մարդ։

Նախկինում քաղաքը կոչվել է Միխայլովկա, 1920 թվականին այն վերանվանվել է Կարմիր գյուղ, իսկ 1972 թվականին՝ Կրասնոսելսկ մինչ 1991 թվականը, երբ ստացավ ներկայիս Ճամբարակ անունը։

Քաղաքում բնակչության հիմնական զբաղմունքներն են գյուղատնտեսությունը և անասնապահությունը[2]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Gavar nature3.jpg

Ճամբարակ քաղաքը ձևավորվել է երեք բնակավայրերի միացումից. դրանք են Կրասնոսելսկը, Վերին Ճամբարակն ու Ներքին Ճամբարակը[3]։ Կրասնոսելսկի նախկին անվանումներից են եղել՝ Միխայլովկան, Կարմիրը և Կրասնոսելսկը։ Միխայլովկա գյուղը հիմնադրվել է 1740-1785 թվականներին Ռուսաստանի՝ Սամարայի և Սարատովի նահանգներից վերաբնակեցված Մոլոկանների կողմից։

1971 թվականին Կրասնասելսկը, ներառնելով Ներքին և Վերին Ճամբարակները, ստացավ քաղաքատիպ ավանի կարգավիճակ, 1992 թվականին վերանվանվել է Ճամբարակ, իսկ 1996 թվականին՝ մարզերի ձևավորումից հետո. արդեն ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։

Մինչև 1988-1989 թվականները բնակչության հիմնական մասը կազմել են հայերը, ռուսները (մալոկաններ), ադրբեջանցիները, քրդերը,մորդվացիներ[4]։ Շրջանում բնակվող ադրբեջանցիների հեռանալուց հետո նրանց փոխարեն վերաբնակվեցին Բաքվից, Կիրավաբադից, Սումգայիթից, Շամխորից և Ադրբեջանի այլ շրջաններից տեղահանված փախստական հայեր։

1992-1994 թվականներին տնտեսական անկման պատճառով գրեթե ողջ ռուս բնակչությունը տեղափոխվեց Ռուսաստան։ Ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ ռուս բնակչությունը հայերի հետ մասնակցել է ադրբեջանցիների դեմ ինքնապաշտպանական կռիվներին։

Մշակույթ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքում կա 4 միջնակարգ դպրոց, գեղարվեստի, մանկական երաժշտական դպրոցներ։ Պատմական հուշարձաններից՝ 11-րդ և 15-16–րդ դարերի եկեղեցիների ավերակներ, 20-ից ավել տարբեր դարերի խաչքարեր։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Հայաստանի Հանրապետության մշտական բնակչության թվաքանակը 2015 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբ,»։ Վերցված է 2015 Օգոստոսի 9 
  2. Գեղարքունիքի մարզի ուղեցույց, 2012 թ
  3. Վերին և Ներքին Ճամբարակ գյուղերը կազմավորվել են Տավուշի մարզի Ներքին Կարմիր գյուղի անասնապահների կողմից։
  4. Մորդվացիները բնակվում էին Շորժա գյուղում, իսկ ադրբեջանցիները Թոխլուջա, Ջիլ, Աղբուլաղ, Գյոլքենդ և Չայքենդ գյուղերում։ Շրջանի գյուղերից է Արծվաշենը, որը Ղարաբաղյան պատերազմից հետո գտնվում է Ադրբեջանի վերահսկողության ներքո։