Տրետուք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԳեղարքունիքի մարզ
Մակերես23.36 կմ²
ԲԾՄ2150 մ
Պաշտոնական լեզուհայերեն
Բնակչություն229[1] մարդ (2008 հունվարի 1)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Տրետուք (Հայաստան)
Red pog.png
##Տրետուք (Գեղարքունիքի մարզ)
Red pog.png

Տրետուք (մինչև 1991 թ.` Ենիքենդ, նախկինում նաև` Ինաքդաղ), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիսի տարածաշրջանում, Վարդենիս քաղաքից մոտ 12 կմ հյուսիս-արևելք` ծովի մակարդակից մոտ 2150 մ բարձրության վրա։ Գյուղը գտնվում է մայրաքաղաք Երևանից՝ 180 կմ , մարզկենտրոն Գավառից 88 կմ հեռավորության վրա։

Վերանվանվել է Տրետուք 1991 թ. ապրիլի 3-ին[2]։ 2017 թվականից գյուղը գտնվում է Գեղամասար համայնքի կազմում։ Գյուղում գործում են դպրոց, բուժկետ և մանկապարտեզ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվան ծագումնաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղն կոչվել է հին աղբյուրներում հիշատակվող Սյունիքի Սոթք գավառի Տրետուք գյուղի անունով։ Այդ անվանումը կապում են հայկական տոմարի չորրորդ ամսվա՝ Տրեի հետ, որն իր հերթին կապված է Հայոց դիցարանի դպրության, պերճախոսության, գիտությունների ու արվեստների աստծո՝ Տիրի անվան հետ։

Ենթադրվում է, որ բնակավայրն ունի հին պատմություն և նախկինում եղել է հայաբնակ, ինչի մասին վկայում են գյուղի տարածքում հայտնաբերված XIV-XV դդ. խաչքարերը (տես այստեղ

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Տրետուքի մշտական բնակչությունը կազմել է 174, առկա բնակչությունը` 164 մարդ[3]։ Մինչև 1989 թ. գյուղը հիմնականում բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով[4][5], այնուհետ` Ադրբեջանի Խանլար քաղաքից բռնագաղթած հայերով[2]։

Տրետուքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.

Տարի Բնակչություն
1873 317 մարդ [6]
1897 517 մարդ [6]
1926 218 մարդ [6]
1939 379 մարդ [6]
1959 444 մարդ [6]
1970 633 մարդ [6]
1979 738 մարդ [6]
1989 534 մարդ [6]
2001 183 մարդ [6]
2011 174 մարդ [7]


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Գեղարքունիքի մարզի մարդահամար
  2. 2,0 2,1 Հակոբյան Թ. Խ., Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ., Բարսեղյան Հ. Խ., Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 5 [-] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 2001, էջ 130 — 916 էջ։
  3. 2011 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
  4. Զավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»
  5. Հակոբյան Թ. Խ., Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ., Բարսեղյան Հ. Խ., Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 2 [Դ-Կ] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 1986, էջ 202 — 992 էջ։
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 Հայաստանի Հանրապետության բնակավայրերի բառարան (հայ.)Երևան: 2008. — էջ 198. — 184 p.
  7. Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքները (հայ.)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Տրետուք բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։