Սարուխան (Գեղարքունիքի մարզ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
1rightarrow blue.svgԱյս հոդվածը Սարուխան գյուղի մասին է։ Այլ գործածությունների համար այցելեք Սարուխան (այլ կիրառումներ)։
Գյուղ
Սարուխան
Sarukhan village, Armenia.jpg
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԳեղարքունիքի մարզ
ՀամայնքՍարուխան
Հիմնադրված է1828 թ.
Մակերես67,52 կմ²
ԲԾՄ1990 մետր
Կլիմայի տեսակՈչ բարենպաստ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն10000 ֊ ից ավելի[1] մարդ (2020)
Ազգային կազմՀայեր, թուրքեր և պարսիկնեի
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Սարուխան (Գեղարքունիքի մարզ) (Հայաստան)
Red pog.png
##Սարուխան (Գեղարքունիքի մարզ) (Գեղարքունիքի մարզ)
Red pog.png

Սարուխան (ադրբ.՝ Dəliqardaş), գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Գավառ մարզկենտրոնից 7 կմ հարավ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնադրվել է Ք.ա. 2-1 հազարամյակներում կառուցված Կիկլոպյան ամրոցի (Ծաղկավանքի բլուր) հարավային կողմում՝ Ք. ա. 1-ին հազարամյակում։ Տարածքում հայտնաբերվել է նաև արտաշիսյան սահմանաքար։ Միջնադարում եղել է Ծմակ գավառի կենտրոնը։ Գավառապետ-մելիքներից հիշատակված են մելիք Փարսադանը 17-րդ դ., մելիք Մալխասը և մելիք Մանուչարը։ Այստեղից էր նաև Սևանա կղզու վանահայր Մխիթար եպիսկոպոսը (17-րդ դար)։ Հիմնովին ավերվել է 1732-1733 թթ. լեզգիների արշավանքի ժամանակ։ 19-րդ դարի սկզբին Երևանի խանի ջանքերով բնակեցվել է «Թարաքամա» կոչվող թաթարներով (8-10 տնտեսություն), որոնք կլիմային չհարմարվելով շուտով հեռացել են։ Նրա այսօրվա բնակիչները հանդիսանում են Հին Բայազետ գավառի (Այրարատ նահանգի Կոգովիտ 7-18 դդ. գավառ, այժմ գտնվում է Թուրքիայի տարածքում Աղրըի մարզի մեջ) Սուրբ Օհան(ՍրբՕհան, Սրբանց) Զանկիզոր (Զանգեզուր, Զակյազուր) և Ախպարաշեն գյուղերից 1830 թ. գաղթածների սերունդները։ Հետագայում երեք գյուղերը միացան և դարձան մեկ գյուղ՝ Դալիղարդաշ։ Գյուղը 1928 թ անվանվել է ի պատիվ բոլշևիկյան հեղափոխական Հովհաննես Սարուխանյանի (1882-1920 թթ.)։

Հանրապետության ամենամեծ գյուղերից է, ունի 10000֊ից ավել բնակիչ։

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներկայումս ունի երեք միջնակարգ դպրոց, գրադարան, 2 մանկապարտեզ, արվեստի դպրոց և մշակույթի տուն։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]