Գեղարքունիքի մարզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
1rightarrow.png  Տե՛ս նաև Գեղարքունիք (այլ կիրառումներ) 
Գեղարքունիք
զինանշան
Քարտեզ
դիրքը Հայաստանում
դիրքը Հայաստանում
Կառավարություն
Մարզկենտրոն Գավառ (քաղաք)
Մարզպետ Ռաֆիկ Գրիգորյան
Մարզի կազմավորման թիվը՝ ապրիլի 12, 1995[1]
Տարածաշրջանները Կամոյի անվան շրջան
Կրասնոսելսկի շրջան
Մարտունու շրջան
Սևանի շրջան
Վարդենիսի շրջան[1]
Քաղաքային համայնքների թիվ 5[1]
Գյուղական համայնքների թիվ 87[1]
Գյուղական բնակավայրերի թիվ 93[1]
ՎիՃակագրություն
Տարածք
 - Ընդհանուր

5,348[1] կմ²
Բնակչություն
 - (01.01.2002)
 - խտություն

278,600[1]
52.1/կմ² 
Հապավումներ
 - Փոստային ինդեքս
 - ISO 3166-2
 - FIPS 10-4

1201-1626
AM.GR
AM04
Կայք: gegharkunik.mtaes.am

Գեղարքունիք, մարզ Հայաստանում։ Մարզկենտրոնն է հանդիսանում Գավառ քաղաքը։ Տարածքով ՀՀ ամենամեծ մարզն է։

Աշխարհագրություն[խմբագրել]

Տարածքի մեծությամբ այն առաջինն է ՀՀ-ում։ Մարզն այնքան մեծ, որ նրանում հանգիստ կտեղավորվեն Արարատի, Արմավիրի և Կոտայքի մարզերն ամբողջությամբ։ Ամբողջ տարածքի շուրջ 1/4-ը զբաղեցնում է Սևանա լիճը։ Հյուսիսից սահմանակից է Տավուշի մարզին, արևելքից` Ադրբեջանին և ԼՂՀ-ին, արևմուտքից` Կոտայքի և Արարատի մարզերին, իսկ հարավից` Վայոց ձորի մարզին։ Տրանսպորտա-աշխարհագրական դիրքը, ի տարբերություն ՀՀ այլ մարզերի, անբարենպաստ է։ Գլխավոր ճանապարհներն են՝ Ճամբարակ-Բերդ, Մարտունի-Եղեգնաձոր և Երևան-Սևան-Սոթք երկաթուղին։

Տարածքում շատ են հրաբխային կոները, որոնցից հայտնի են հատկապես Արմաղանն ու Աժդահակը, որոնց խառնարաններում գտնվում են համանուն լճերը։ Գլխավոր լեռնաշղթաներն են Գեղամա, Արեգունի, Սևանի, Արևելյան Սևանի, Վարդենիսի։ Սևանի ավազանն արգավանդ հողերով հարուստ է, հատկապես կարևոր է Մասրիկի դաշտը` 1900-2200 մ բարձրություններում։ Կլիման բարեխառն լեռնային է. ձմեռները ցուրտ են, առաջանում է կայուն ձնածածկույթ։ Հունվարյան միջին ջերմաստիճանը -5˚-10˚ է։ Ամառները տաք են, արևոտ։ Միջին ջերմաստիճանն հասնում է +18˚+20˚։ Տեղումները քիչ են՝ 400-450 մմ, իսկ բարձրադիր շրջաններում մինչև 1000 մմ։ Օգտակար հանածոներից մեծ արժեք են ներկայացնում ոսկու (Սոթք), քրոմիտի (Շորժա), բնական շինանյութերի, հանքային ջրերի (Լիճք) և այլ պաշարները։

Սևանա լիճը ամբողջությամբ գտնվում է Գեղարքունիքի մարզում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Ս.Հ. Հարությունյան (2003). Հայաստանի Հանրապետության Վարչատարածքային Բաժանումը (Առ 01.01.2003 թ.). Երևան: Տիգրան Մեծ հրատարակչություն. ISBN 9994100009. 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]