Ներքին Կարմիրաղբյուր
| Գյուղ | ||
|---|---|---|
| Ներքին Կարմիրաղբյուր | ||
 | ||
| 40°56′53″N 45°25′59″E / 40.94806°N 45.43306°E | ||
| Երկիր |  Հայաստան | |
| Մարզ | Տավուշ | |
| Շրջան | Բերդի շրջան | |
| Համայնք | Բերդ համայնք | |
| Գյուղապետ | Լևոն Առաքելյան | |
| Հիմնադրված է | 1827 թ. | |
| Առաջին հիշատակում | 16-րդ դարի 4-րդ կես | |
| Այլ անվանումներ | Վարդաշեն, Քոսալար | |
| ԲԾՄ | 850 մ | |
| Կլիմայի տեսակ | մերձարևադարձային | |
| Պաշտոնական լեզու | Հայերեն | |
| Բնակչություն | 805 մարդ (2022) | |
| Ազգային կազմ | Հայեր | |
| Կրոնական կազմ | Հայ Առաքելական եկեղեցի | |
| Տեղաբնականուն | Ներքին կարմիաղբյուրեցի (բարբ.՝ ներքին կարմրըխպրեցի) | |
| Ժամային գոտի | UTC+4 | |
| ||
Ներքին Կարմիրաղբյուր, գյուղ Հայաստանի Տավուշի մարզում՝ նախկին Շամշադինի շրջանում, Բերդ քաղաքից մոտ 6 կմ հյուսիս-արևելք՝ Տավուշ գետի ձախափնյակում։ Հեռավորությունը Երևանից՝ 192 կմ, մարզկենտրոնից՝ 59 կմ, Հայաստանի պետական սահմանից՝ 1.5 կմ։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ընկած է Տավուշի լեռնաշղթայի հարավում, մոտակայքում է Սեպասար (Շիշթափա) գագաթը՝ 926 մ բարձրությամբ։ Գյուղի ծագումը սկսվում է XVI դարից և ունեցել է Վարդաշեն անունը։ Վարդաշենը գտնվել է ներկայիս Այգեպար գյուղի մոտ՝ Տավուշ գետի աջ ափին։ Փոքր բնակավայրն ունեցել է երկու թաղամաս՝ մեծ և փոքր, որը գտնվում է Մարցալու ձորի աջ և ձախ կողմերում։ Հետագայում XVIII-րդ դարի կեսերից սկսած, մալարիա հիվանդության պատճառով Վարդաշենի բնակիչությունը սկսել է կիսվել, մի մասը տեղափոխվել է ցածրադիր հատված (Ներքին Կարմիրաղբյուր) , իսկ մյուս մասը՝ բարձրադիր հատված (Վերին Կարմիրաբյուր) ։ նախնիները եկել են Ղարաբաղից, Վարդաշեն, Բարդա և այլ բնակավայրերից։ Գյուղը սահմանամերձ է, առանձնատների մեծ մասն ավերվել է ադրբեջանցիների հրետակոծություններից։ Բնակչությունը նվազել է։ 1902 թվականից գործում է ծխական դպրոցը։ 1965 թվականին այն դարձել է միջնակարգ։[1]։ Գյուղից 5 կմ հյուսիս արևմուտք գտնվում են Շենատեղեր գյուղատեղին, Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին և 10-15 դդ. խաչքարերով գերեզմանոցը։ Նախկինում գյուղի տարածքում եղել են հայկական բնակավայրեր, որոնք կործանվել են Աբբաս 1 Սեֆիի արշավանքների ժամանակ։
Կլիմա
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Գյուղը գտնվում է կլիմայական բարեխառն գոտում, ամռանը միջին ջերմաստիճանը + 30 C է, ձմռանը՝ -2 C։ Գյուղը գտնվում է ծովի մակերևույթից 850 մ բարձրության վրա։
Բնակչություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Ներքին Կարմիրաղբյուրի մշտական բնակչությունը կազմել է 904, առկա բնակչությունը՝ 841 մարդ[2], բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև[3]
| Տարի | 1908 | 1926 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2001 | 2011 | 2012 | 2022 | Բնակիչ | 374 | 893 | 1175 | 1221 | 1348 | 1214 | 1241 | 1061 | 904[2] | 1072 | 802 |
|---|
Տնտեսություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, այգեգործությամբ, բուսաբուծությամբ։
Համայնքն ունի դպրոց, բուժկետ, մանկապարտեզ։
Հայտնի անձինք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Արսեն Գալստյան, 2012 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոն (Ռուսաստանի ներկայացուցիչ)։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «Տավուշի մարզպետարան, Ներքին Կարմիրաղբյուր». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ սեպտեմբերի 16-ին. Վերցված է 2014 թ․ մայիսի 21-ին.
- ↑ 2,0 2,1 2011 թ Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները
- ↑ «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 145» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2014 Մայիսի 20-ին.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
