Հայ կաթողիկե եկեղեցի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հայ կաթողիկե եկեղեցի
արևմտ՝ Հայ կաթողիկէ եկեղեցի
անգլ.՝ Armenian Catholic Church
Emblem of the Armenian Catholic Church.svg
Saint Gregory the Illuminator Armenian Catholic Church in Glendale , California (2001) entrance.JPG
ՏեսակԻնքնավար եկեղեցի
ՀիմնադիրներԱբրահամ Արծիվյան
Հիմնադրված1410
Ինքնություն1746
Այժմյան առաջնորդԱմենապատիվ և Գերերջանիկ Տեր Ռաֆայել Պետրոս 21-րդ Կաթողիկոս ,
ԿենտրոնԲերիութ Զմառ
Առաջնորդի նստավայրԶմառի պատրիարքարան
Իրավասությունից դուրս թեմեր16
Մայր եկեղեցիՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի Զմառի ՍԲ.Միքայել եկեղեցի
Ժամերգության լեզուԱրևմտահայերեն, Գրաբար
ՏոմարՀռոմեական
Եպիսկոպոսների թիվ17
Թեմերի թիվ16
Քահանաների թիվ266
Քահանաների թիվ266
Վանականների և միանձնուհիների թիվկան 445 Ֆրանսիայում.Գերմանիայում.Վրաստանում.Իտալիայում .Եգիպտոսում
Հետևորդներ1,5 մլն
Մասնակից էԵկեղեցիների համաշխարհային խորհրդի
Կայքarmeniancatholic.org
Armenian Catholic Church Վիքիպահեստում

Հայ կաթողիկե եկեղեցի, պատկանում է Արևելյան Կաթոլիկ Եկեղեցիներին և այսպիսով ենթարկվում է Հռոմի Պապի առաջնությանը։ Հայ կաթոլիկ եկեղեցու հիմնադրման գաղափարը առաջացել է 12-րդ դարի վերջում Կիլիկյան Հայաստան տարածքով դեպի Սուրբ Երկիր ճամփորդող խաչակիրների և տեղի հոգևորականության միջև կապերի հաստատումից։ Ներկայիս Կաթողիկոս Ռաֆայէլ Պետրոս 21 կաթողիկոսը Հայ Կաթողիկե Եկեղեցու Հայրապետն է։Հայ կաթողիկե եկեկեցին վերջին շրջանում վերելք է ապրում , Բարեկամական հարաբերությունների մեջ է Հայաստանյայց Առաքելական եկեղեցու.Ռուս ուղափառ եկեղեցու հետ։

Հայ կաթողիկե եկեղեցին չի ժխտում Քրիստոսի երեք անձային բնությունը, ընդունում է այն ինչը Հայ Առաքելական եկեղեցին :

Հայ կաթողիկեները տարածված են նաև Վրաստանում .որը դարձել է թեմի առաջնակարտգ կենտրոններից մեկը

1845 Թվականին Ցարական կառավարությունը հաստատել է Հայ Կաթողիկեներիինքնավարությունը։ Հետաքրքրական է որ հայ կաթողիկեները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին պաշտպանական ջոկատներ են կազմել :

1991թ. Հայ առաքելական եկեղեցու կաթողիկոս Վազգեն Ա. Էջմիածնու ունեցած իր ելույթում առաջ քաշեց այն հարցը որ Հայ առաքելական եկեղեցու կողքին մի քանի դարեր գործել է Կաթողիկե եկեղեցին .արտաբերեց նաև որ նրանք կարող են սկսել իրենց գործունեությունը հայաստանում , Բայց.նախ պահանջեց մի բան . Որ ճանաչեն հայ առաքելական եկեղեցու գերագահությունը և ընդունել բոլոր կանոնները :


1991 թվականին Հռոմի սրբազան քահանայապետ Հովհաննես Բ. Կազմեց Հայաստանի .Վրաստանի .Ռուսաստանի .և արևմետյան Եվրոպայի հայ կաթողիկե թեմը .և առաջնորդ նշանակեց Ներսես Արքեպիսկոպոսին (1991-2005 )։ Հայ կաթողիկեները պետությունից ստացան թույլտվություն և հետ վերցրեցին եկեցեցիները

Եկեղեցական աստիճանակարգ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եկեղեցու գլխավորը Պատրիարքն է ։ Պատրիրարքի նստավայրը հանդիսանում է Զմառի Մայրավանքը որտեղ գործում է Կղերի Միաբանությունը ։ Արքեպիսկոպոսաց և Արքեպիսկոպոսաց դասը թեմերի կառավարիչներ են ովքեր ձեռնադրում են Սարկավագներ .Քահանաներ.Վարդապետներ , Կապված հոգևոր կրթության հետ Հայ կաթողիկե եկեղեցին ունի երեք ճեմարան , Հայաստանի ճեմարաններն է Մխիթարյան վարժարան և Քանաքեռի Սրոց Հրեշտակաց Ճեմարանը , Հռոմի Լեվոնյան վարժարան , Բերիութի պատրիարքական աթոռանիստ ճեմարան ։ Քահանան Ընտրում է Երդվյալ ծառայություն թե պսակադիր սպասավորություն ։ Հայ կաթողիկե եկեղեցին ունի պատրիարքական թանգարան որտեղ ել Գտնվում է հին Հայկական մշակութային իրեր ։ Հայ կաթողիկե եկեղեցու մի շաք վարժարաններ գործում են աշխույժ ։ Հայ կաթողիկե եկեղեցում մեծ դեր են ծառայում Անարատ Հղության հայ քույրերի միաբանությունը .որը ունի վարժարաններ ։ Հայ կաթողիկե եկեղեցու Երջանկահիշատակ Ներսես Պետրոս կաթողիկոսի նախաաձեռնությամբ Հռոմի Սուրբ Պետրոսի տաճարում կատարվեց հայ ցեղասպանության պատարագը ։ Նրա նախաձեռնությամբ Հռոմի պապը այցելեց հայաստան ։

Ծիսակարգ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայ կաթողիկե եկեղեցու ծիսակարգը նման է հայ Առաքելական եկեղեցու ծիսակարգին , պատարագը մատուցվում է Արևմտահայերեն բարբառով ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պաշտոնապես Եկեղեցին սկիզբ է առել որպես ինքնավար հոգևորական հանրություն 1742 թվականին, երբ Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս XIV Աբրահամ Պետրոս Ա. Արծիւեանին նշանակում է Կիլիկյան Հայաստանի Պատրիարք, որն այսպիսով փաստորեն դառնում է Հայ Կաթողիկե Եկեղեցու առաջին Պատրիարքը։Պատրիարքի Հաջորդում է ավագ եպիսկոպոսը որին ընտրում են ։Ստեղծված պարագայում 1845 թվականներին Անարատ Հղության Հայ քույրերը տարածվեծին Ամբողջ Եվրոպական և Աֆրիկական երկրներով , որտեղ Սկիզբ առավ Կուսաստանի կյանքը ։ Կույսերից 13-ը զոհ գնաց Մեծ եղեռնին ։ Թուրքիական գերիշխանության ներքո Քույրերը ստեղծեցին դպրոցներ և վարժարաններ։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայ Կաթողիկէ եկեղեցին ունի Հայկական Կարիտաս ԲՀԿԸ Հիմնադրամը , որը օգնում է անապահով ընտանիքներին , Տարեցներին ։ Գործում է Անարատ Հղության քույրերի միաբանությունը , որը ունի իր ճամբարը և իր դպրոցը ։ Սպիտակում կա Սպիտակ քույրերի կենտրոնը ով օգնում է հիվանդ երեխաներին ։


Հայաստանի թեմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանում տարածված Կաթողիկեները կենտրոնացած են Շիրակի Մարզում թիվը մոզ 33000 է ։ Շիրակում կա Աթոռանիստ եկեղեցի որը գտնվում է Գյումրում , որտեղ գործում է առաջնորդարանը ։ Շիրակի կաթողիկէ Գյուղերն են Ազատան.Լանջիկ .Ձիթհանքով . Փանիկ. Արևիկ. Մեծ Սեփասար և այլն ։ Հայաստանի Թեմը կից է Բերիութի թեմին ։

Եկեղեցական կառավարում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եկեղեցու Առաջնորդը Պատրիարքն է, որին Ընտրում է սինոդոսը , Պատրիարքը կարգում է թեմի Առաջնորդներ ' եպիսկոպոսներ , իսկ Եպիսկոպոսները ձեռնադրում են քահանաներ վարդապետներ , Պատրիարքը ձեռնադրում է եպիսկոպոսներին ։


Արտաքին Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]