Jump to content

Հայաստանի հանքային արդյունաբերություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հայաստանի ամենամեծ հանքավայրը, պղնձա-մոլիբդենային բաց հանքափոր Հայաստանի հարավում, Քաջարանի մոտ, որ շահագործում է Զանգեզուրի Պղնձա-մոլիբդենային գործարանը, որի 75% -ի սեփականատերը գերմանական Քրոնիմետ ընկերությունն է։

Հանքային արդյունաբերությունը Հայաստանի տնտեսության գլխավոր հատվածն է և այն կազմում է երկրի արտահանման ծավալի կեսից ավելին[1]։

Հայաստանը մոլիբդենի հիմնական խոշոր արտադրողներից մեկն է։ Զանգեզուրի պղնձա-մոլիբդենային կոմբինատը մոլիբդենի խոշոր պաշարներ ունի, որոնք կենտրոնացած են Քաջարանի հանքավայրում։ Մոլիբդենից բացի Հայաստանը ունի պղնձի և ոսկու զգալի պաշարներ; կապարի, արծաթի և ցինկի փոքր հանքավայրեր; ինչպես նաև արդյունաբերական օգտակար հանածոների հանքավայրեր, այդ թվում՝ բազալտի, դիատոմիտի, գրանիտի, գիպսի, կրաքարի և պեռլիտի[2]։ Չնայած 2008 թ. համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամին, հանքարդյունաբերությունը և եկամուտները 2009 թ. աճեցին, էականորեն պայմանավորված լինելով համաշխարհային շուկայում պղնձի, ոսկու և այլ թանկարժեք մետաղների գնաճով։

Հանքեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայկական Զարգացման Գործակալության տվյալների համաձայն, Հայաստանն ունի շինարարական և համախառն օգտակար հանածոների ավելի քան 670 հանքավայր, ներառյալ բազային և թանկարժեք մետաղների 30 հանքավայր[1]։ Այդ հանքավայրերից մոտավորապես 400 հանք, այդ թվում 22 բազային մետաղների և թանկարժեք մետաղների հանքեր ներկայումս շահագործվում են[1]։

Այս բազային և թանկարժեք մետաղների հանքավայրերի թվում են 7 պղնձա-մոլիբդենային, 3 պղնձի, 13 ոսկու և ոսկու բազմամետաղային հանքեր, 2 բազմամետաղային և 2 երկաթի հանքաքարի հանքավայր[1]։

Բացի այդ հանքային ռեսուրսների պետական կադաստրում գրանցված են 115 լրացուցիչ նոր հայտնագործած տարբեր հանքավայրեր[1]։

Մետաղի հանքավայրեր[1]
Անվանում Մետաղ Մարզ Մոտակա բնակավայր GPS կոորդինատներ հանքանյութի վերամշակում Ետնամասի պատնեշ Հանքավայրը շահագործող ընկերություն
Մղարթ հանքավայր Ոսկի Լոռի Մղարթ գյուղ 40°59′40″N 44°34′15″E / 40.994418°N 44.570902°E / 40.994418; 44.570902
Հետախուզական աշխատանքներ և հանքի շահագործում[3]		 On-site enrichment plant[3] 40°59′22″N 44°33′25″E / 40.989309°N 44.556923°E / 40.989309; 44.556923
3 tailing dams on site[3]		 Մուլտի Գրուպ (սեփականանատեր Գագիկ Ծառուկյան, Մղարթի ոսկու հարստացման գործարան )[3]
Շամլուղի հանքավայր Պղինձ Լոռի Շամլուղ 41°09′55″N 44°43′11″E / 41.165272°N 44.719861°E / 41.165272; 44.719861 Մեթըլ Փրինս Էլ Թի Դի
Արմանիս Ոսկի, Պղինձ, Ցինկ, Կապար Լոռի Արմանիս գյուղ 41°00′26″N 44°18′32″E / 41.007273°N 44.308790°E / 41.007273; 44.308790 (approximate) Global Metals (via Sagamar CJSC), formerly Metal Prince Ltd.
Թեղուտի հանքավայր Պղինձ, Մոլիբդեն Լոռի Թեղուտ գյուղ 41°06′20″N 44°50′14″E / 41.105581°N 44.837086°E / 41.105581; 44.837086 On-site (proposed) On-site (proposed) Vallex Group (via Teghout CJSC Արխիվացված 2012-04-15 Wayback Machine)
Ախթալա Պղինձ Լոռի Ախթալա 41°09′26″N 44°47′03″E / 41.157122°N 44.784159°E / 41.157122; 44.784159 On-site 41°09′02″N 44°45′54″E / 41.150464°N 44.765126°E / 41.150464; 44.765126 adjacent to Ախթալայի վանք Metal Prince Ltd.
Ախթալա Բարիտ Լոռի Ախթալա
Ալավերդի Պղինձ Լոռի Ալավերդի 41°07′26″N 44°38′44″E / 41.123939°N 44.645418°E / 41.123939; 44.645418 Վալեքս գրուպ (via Armenian Copper Programme CJSC)
Տանձուտ Գոլդ օքսիդ Լոռի Վալեքս գրուպ (via Armenian Copper Programme CJSC)
Թուխմանուկ Ոսկի, Արծաթ[4] Արագածոտն Մելիքգյուղ 40°39′19″N 44°22′58″E / 40.655165°N 44.382853°E / 40.655165; 44.382853 (according to company map)[4] Global Gold Corporation
Մեղրաձոր Ոսկի Կոտայք GeoProMining Արխիվացված 2011-10-19 Wayback Machine Արխիվացված 2011-10-19 Wayback Machine[4]
Աբովյան Երկաթ (Մագնետիտ) Կոտայք Bounty Resources Armenia (35%-ը պատկանում է Fortune Oil Չինական նավթային ընկերության )
Հրազդան Երկաթ Կոտայք Bounty Resources Armenia (35%-ը պատկանում է Fortune Oil Չինական նավթային ընկերության )
Հանքավան Պղինձ, Մոլիբդեն Կոտայք Հանքավան Տարվում են հետախուզական աշխատանքներ[5] GeoProMining Արխիվացված 2011-10-19 Wayback Machine (via Golden Ore, LLC)[6][7] (license dispute with Global Gold Corporation)
Թեզհասար Նեֆելինյան սիենիտ Կոտայք Մեղրաձոր Alumina Corporation LLC
Մեղրաձոր (Լուսաջուր հատված) Ոսկի Կոտայք Paramount Gold Mining Ltd. (պատկանում է Ազգային ծողովի նախագահ Հովիկ Աբրահամյանին և MO Տիգրան Արզաքանցյան)[8]
Գետիկ Ոսկի, Արրծաթ, Ուրան[9] Գեղարքունիք Գետիկ, Գեղարքունիք Կատարվում են հետախուզական աշխատանքներ[9] Global Gold Corporation
Սոտքի հանքավայր Ոսկի Գեղարքունիք Սոտք 40°14′08″N 45°58′16″E / 40.235663°N 45.971034°E / 40.235663; 45.971034 Off-site at Ararat Gold Recovery Company in Ararat town 40°14′08″N 44°44′53″E / 40.235663°N 44.747978°E / 40.235663; 44.747978 39°47′47″N 44°43′35″E / 39.796331°N 44.726260°E / 39.796331; 44.726260 GeoProMining Արխիվացված 2011-10-19 Wayback Machine (via GPM Gold Արխիվացված 2013-02-06 Wayback Machine)
Ազատեկ Ոսկի, բազմամետաղներ Վայոց ձոր Վայք Azatek Gold Ltd.

Ownership։

Գլաձոր Պղինձ, Կապար, Ցինկ[5] Վայոց ձոր Հետուխազական աշխատանքները շարունակվում են[5] GeoProMining Արխիվացված 2011-10-19 Wayback Machine Արխիվացված 2011-10-19 Wayback Machine[5]
Սոֆի Բինա Ոսկի Վայոց ձոր
Ամուլսարի հանքավայր Ոսկի Վայոց ձոր Գնդեվազ, Ջերմուկ 39°44′56″N 45°42′48″E / 39.748776°N 45.713275°E / 39.748776; 45.713275 On-site (Proposed) On-site (Proposed) Լիդիան Արմենիա
Քաջարանի հանքավայր Պղինձ, Մոլիբդեն Սյունիք Քաջարան 39°08′42″N 46°08′17″E / 39.145131°N 46.137979°E / 39.145131; 46.137979 On-site at 39°09′09″N 46°08′59″E / 39.152423°N 46.149748°E / 39.152423; 46.149748 Zangezur Copper Molybdenum Combine CJSC
ZCMC CSJS ownership։
Շահումյան Ոսկի, Պղինձ, Ցինկ, Կապար, Արծաթ Սյունիք գյուղ Շահումյան 39°13′26″N 46°25′34″E / 39.224014°N 46.426121°E / 39.224014; 46.426121 Dundee Precious Metals Inc. (via Deno Gold Mining Company Արխիվացված 2012-09-11 Wayback Machine)
Ագարակի հանքավայր Պղինձ, Մոլիբդեն Սյունիք քաղաք Ագարակ 38°55′12″N 46°11′08″E / 38.919906°N 46.185664°E / 38.919906; 46.185664 near Agarak at 38°53′14″N 46°11′35″E / 38.887127°N 46.192979°E / 38.887127; 46.192979 Multiple։ GeoProMining Արխիվացված 2011-10-19 Wayback Machine (since 2007[5], via Agarak Copper-Molybdenum Mine Complex Արխիվացված 2013-02-04 Wayback Machine)
Կապան Պղինձ, Մոլիբդեն Սյունիք 39°13′57″N 46°23′49″E / 39.232566°N 46.396825°E / 39.232566; 46.396825 39°11′28″N 46°25′28″E / 39.191085°N 46.424537°E / 39.191085; 46.424537 Dundee Precious Metals Inc. (via Deno Gold Mining Company Արխիվացված 2012-09-11 Wayback Machine)
Լիչգվազ-թեյ Ոսկի, Պղինձ, Արծաթ Սյունիք Մեղրի Global Metals (since December 2010, via LV Gold Mining) (formerly Tamaya Resources (formerly Iberian Resources)[4])
Դաստակերտ Պղինձ, Մոլիբդեն Սյունիք գյուղ Դաստակերտ 39°21′07″N 46°01′53″E / 39.352011°N 46.031378°E / 39.352011; 46.031378 Global Metals (via Molibdeny Ashkharh LLC)
Լիճք Պղինձ Սյունիք
Տերտերասար Ոսկի Սյունիք Մեղրի Tamaya Resources (since 2005, via Iberian Resources via Sipan-1)[4][11]
Հայկասար Պղինձ, Մոլիբդեն Սյունիք գյուղ Գեղի[12] 39°13′44″N 46°09′01″E / 39.228882°N 46.150311°E / 39.228882; 46.150311 On-site On-site[12] Ler-Ex Ltd.[13] (պատկանում է Սյունիքի մարզպետ Սուրեն Խաչատրյան[14])
Այգեձոր Ոսկի, Պղինձ, Մոլիբդեն Սյունիք Մեղրի Tamaya Resources (since 2005, via Iberian Resources via Sipan-1)[11]
Բարձրադիր (Մազրա) Ոսկի Սյունիք Ծավ, Հայաստան Exploration work underway (as of June 2012)[15] Opulent Trading Solutions[15]
Սվարանց Երկաթ Սյունիք Սվարանց գյուղ Bounty Resources Armenia (35% owned by the Chinese company Fortune Oil)
Մարջան Ոսկի, Արծաթ Սյունիք Արևիս[16] Exploration work underway
39°23′01″N 45°51′03″E / 39.383713°N 45.850937°E / 39.383713; 45.850937[16]		 Global Gold Corporation
Դրմբոնի հանքավայր Ոսկի, Պղինձ Մարտակերտի շրջան, Արցախի Հանրապետություն գյուղ Դրմփոն 40°08′19″N 46°35′51″E / 40.138733°N 46.597586°E / 40.138733; 46.597586 On-site at 40°08′39″N 46°35′47″E / 40.144179°N 46.596419°E / 40.144179; 46.596419 Multiple։ Վալլեքս խումբ
Քաշեն Պղինձ Մարտակերտի շրջան, Արցախի Հանրապետություն Վարդաձոր, Ծաղկաթաղ, վարդաձոր, Ծանկաթաղ և Ծաղկաշեն գյուղերի մոտ)[17] 40°09′16″N 46°46′52″E / 40.154353°N 46.781003°E / 40.154353; 46.781003 On-site (proposed)[17] Վալլեքս խումբ[17])

Արտադրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Պղնձաձուլարան Ալավերդիում Հայաստանի հյուսիսում, Լոռի

2005 թ., տասնյոթ խոշոր լեռնամետալուրգիական ձեռնարկություններ էին գործում, որոնք պղինձ և մոլիբդեն են արդյունահանում կամ մնացորդներից ոսկի դուրս բերում։

Հայաստանը արտադրում է նաև ալյումինե նրբաթիթեղ Ռուսաստանից ներկրվող հումքի հիման վրա և զարգացած է ադամանդագործությունը ներմուծվող հումքի վրա։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 "Mining Industry in Armenia 2011" Արխիվացված 2014-08-01 Wayback Machine, Armenian Development Agency Research and Information Department, 2011.
  2. ↑ Richard M. Levine and Glenn J. Wallace. "The Mineral Industries of the Commonwealth of Independent States" Արխիվացված 2018-09-22 Wayback Machine. 2005 Minerals Yearbook. U.S. Geological Survey (December 2007). This article incorporates text from this U.S. government source, which is in the public domain.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Paremuzyan, Larisa (2011 թ․ նոյեմբերի 26), Plant Director - "Mghart is a gift from the creator above", Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 30-ին
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Investor Presentation (PDF), Global Gold Corporation, 2009 թ․ սեպտեմբեր, Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 30-ին
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Armenia Operations, GeoProMining, Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ մարտի 8-ին, Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 31-ին
  6. ↑ Հանքավանում մոլիբդենի հանքավայր կշահագործեն
  7. ↑ «Legal Proceedings». Global Gold Corporation. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 24-ին. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 30-ին.
  8. ↑ Parliament Prez and MP Get Lucrative Mining License, May 10, 2011, Edik Baghdasaryan, Hetq.
  9. ↑ 9,0 9,1 «Getik». Global Gold Corporation. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 28-ին. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 30-ին.
  10. ↑ ZANGEZUR COPPER MOLYBDENUM COMBINE Արխիվացված 2013-01-24 Wayback Machine, Cronimet mining Ag website.
  11. ↑ 11,0 11,1 Դավթյան, Արարատ (2007 թ․ օգոստոսի 27), Australian Company to Extract 10 Kg of Gold Daily, Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ հոկտեմբերի 24-ին, Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 30-ին
  12. ↑ 12,0 12,1 Հայրապետյան, Լևոն (2010 թ․ դեկտեմբերի 1). «Լեռնահանքային նոր ձեռնարկություն` Կապանում». Hetq Online (Armenian). Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 14-ին. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 31-ին.{{cite news}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
  13. ↑ «PRESIDENT VISITED 'LER-X' ORE PROCESSING FACTORY». նախագահ.հայ. 2010 թ․ դեկտեմբերի 24. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 31-ին.
  14. ↑ «Mine are owned by officials», A1+, 2011 թ․ փետրվարի 11
  15. ↑ 15,0 15,1 Aghalaryan, Kristine (2012 թ․ հունիսի 19), Mayor of Tzav: "I'll change my nationality if the Mazra gold mine is allowed to operate", Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 30-ին
  16. ↑ 16,0 16,1 Valls, Ricardo A., Technical Report of the Marjan Gold-Silver Project, Armenia (PDF), Caldera Resources Inc., Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 31-ին
  17. ↑ 17,0 17,1 17,2 Ղազարյան, Հայկ (2012 թ․ հուլիսի 2), Artsakh Official: Base Metals to Operate Kashen Copper Mine for at Least 25 Years, Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 1-ին, Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 31-ին

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Հայաստանի_հանքային_արդյունաբերություն&oldid=10447958» էջից