Ռամկավար ազատական կուսակցություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ռամկավար ազատական կուսակցություն
Տեսակ կուսակցություն
Հիմնադրված 1921
Գաղափարախոսություն Միացյալ Հայաստան
Լիբերալիզմ
Կրոնք Հայ Առաքելական եկեղեցի Հայ Առաքելական եկեղեցի
Պաշտոնական գույն(եր) կապույտ
Շտաբ Երևան
Լիբանանի խորհրդարան 1
Կայք ramgavar.org

Ռամկավար ազատական կուսակցություն (ՌԱԿ), հայկական կուսակցություն։ Հիմնվել է 1921 թվականին։ Նկատվում է շարունակությունը Մ. Փորթուգալյանի հիմնած Արմենական կազմակերպություն կուսակցության որը հիմնվել է 1885 թ-ին Վան քաղաքում։

Արմենական կուսակցություն (1885-1921)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Արմենական կուսակցություն

Արմենական կազմակերպությունն առաջին քաղաքական կուսակցությունն էր հայ իրականության մեջ։ Հիմնել են 1885 թվականին Վանում, Մկրտիչ Փորթուգալյանի «Արմենիա» (Մարսել) թերթի (այստեղից էլ՝ կազմակերպության անվանումը) գաղափարակիցներ Մկրտիչ Ավետիսյանը, Գրիգորիս Թերլեմեզյանը, Ռուբեն Շատվորյանը, Գրիգոր Աճեմյանը և ուրիշներ։

Նպատակը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Armenakanner.jpg

«Արմենական կազմակերպության» նպատակն էր՝

Aquote1.png հեղափոխությամբ Թուրքիայի հայ ժողովրդյան համար իրավունք ձեռք բերել, ինքզինք ազատորեն կառավարելու, որով միայն կարող կլինի իբրև մարդ ապրելու միջոցներ գիտնալ և զանոնք գործադրել ժամանակի պահանջմամբց համեմատ
- «Զարթոնք» Բեյրութ 1962 էջ 69
Aquote2.png


Այդ նպատակին հասնելու համար կազմակերպությունը պետք է ներքին ուժ գոյացներ՝ միավորելով միևնույն գաղափարին ծառայող հայ հայրենասերներին, ժողովրդին արթնացներ հեղափոխական գրականությամբ, կազմակերպեր և զենքի ու կարգապահության վարժեցներ, նախապատրաստեր ինքնապաշտպանության, զենք հայթայթեր, զինված խմբեր ստեղծեր և ընդհանուր շարժում առաջ բերեր, մանավանդ, երբ արտաքին հանգամանքները նպաստավոր կհամարվեին։ Թեև արմենականների ծրագրի հիմքում ընկած էր Արևմտյան Հայաստանի ազատագրման և անկախության գաղափարը, այդ ծրագիրը դեռևս հեղհեղուկ էր, իսկ նրա կազմողները հստակ պատկերացում չունեին ապագա Հայաստանի սոցիալ-քաղաքական հարաբերությունների ու նրա ազատագրման ուղիների մասին։ Քաջածանոթ լինելով Արևմտյան Հայաստանի իրադրությանը՝ արմենակյանները որդեգրել էին զուսպ ու շրջահայաց գործելակերպ սուլթանական Թուրքիայի ցեղասպան քաղաքականության դեմ։

Իր ժամանակի պատմական պայմաններում «Արմենական կազմակերպության» գործունեությունը առաջադիմական էր և արտահայտում էր լայն խավերի շահերը։

Տարածումն ու գործունեությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Արմենական կազմակերպություն»-ը մասնաճյուղեր ու խմբեր ուներ Վանում, Մուշում, Բիթլիսում, Կոստանդնուպոլսում, ինչպես նաև Թավրիզում, Սալմաստում, Խոյում, Ուրմիայում, Թիֆլիսում, Բուլղարիայում։

Արմենակյանները գործուն մասնակցություն ունեցան Վանի 1896 և 1915 թվականների ինքնապաշտպանական կռիվներին։ 1921 թ-ի հոկտեմբերին «Արմենական կազմակերպություն»-ը «Վերակազմյալ հնչակյանների» (Ազատական կուսակցություն) և ռամկավարների («Սահմանադիր ռամկավար կուսակցություն») հետ միավորվեց «Ռամկավար ազատական կուսակցության» մեջ։

Ռամկավար ազատական կուսակցություն (1921 - այսօր)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1921 թվականի հոկտեմբերին հետևյալ կուսակցությունները միավորվեցին կազմելու Ռամկավար ազատական կուսակցությունը։

Կուսակցությունը գործում է Հայաստանում և սփյուռքում

Մամուլ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

(Արեվմտահայերեն անունը պահպանված)

Նմանանուն կուսակցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռամկավար ազատական անունով գործում էին 2 այլ կուսակցություններ.

Հայաստանի Ռամկավար Ազատական Կուսակցություն (ՀՌԱԿ), կուսակցություն, որը հիմնվել է 1991 թ-ին։ Կուսակցությունը գործում է Հայաստանում և գործակցում է սփյուռքի Ռամկավար Ազատական Կուսակցության (ՌԱԿ)-ի հետ։

Արմենական-Ռամկավար Ազատական Կուսակցություն, կուսակցություն, որ հիմնվել է 2009 թվ-ին կուսակցության ներքին պառակտումի արդյունք։ Կուսակցությունը գործում է Հայաստանում և սփյուռքում բաղկացած մասնավորապես նախկին Ռամկավար Ազատական Կուսակցության անդամներէ։

Այս երկուքը միավորվիցին 2012 թ. Հունիս-ի 3-ին, նոր մի կուսակցության, Ռամկավար Ազատական Կուսակցություն (Հայաստան)

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Լ. Ա. Խուրշուդյան, «Սփյուռքահայ կուսակցությունները ժամանակակից էտապում», Երևան 1964
  • Հ. Գ. Վարդանյան, «Արևմտահայերի ազատագրության հարցը և հայ հասարակական-քաղաքական հոսանքները XIX դարի վերջին քառորդում» Երևան 1967

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]