Գտչավանք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գտչավանք
Գտչավանքը

##Գտչավանք (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն)
Set01-church1.svg
Հիմնական տեղեկություններ
Տեղագրություն Արցախ Արցախ Հադրութի շրջան, Տող գյուղի մոտ
Կոորդինատներ 39°35′36.76″ հս. լ. 46°56′30.99″ ավ. ե. / 39.593547, 46.94194439°35′36.76″ հս. լ. 46°56′30.99″ ավ. ե. / 39.593547, 46.941944
Տարածք Պատմական Արցախ նահանգ
Մարզ Հադրութի շրջան
Հոգևոր կարգավիճակ Չգործող
Ներկա վիճակ Վերականգնվում է
Կայք [1]
Ճարտարապետական նկարագրություն
Ճարտարապ. ոճ Հայկական
Կառուցման սկիզբ 1241 թ.
Կառուցման ավարտ 1248 թ.


Գտչավանք միջնադարյան վանքային համալիրը գտնվում է Արցախի Հադրութի շրջանի Տող գյուղի մոտ։

Իբրև եպիսկոպոսանիստ՝ պատմական աղբյուրներում հիշատակվում է սկսած V դարից։ VIII դ վերջից համանուն բերդի հետ գտնվում էր Առանշահիկներ իշխանական տոհմի Դիզակի ճյուղի հովանավորության ներքո։

Այժմյան համալիրի գլխավոր եկեղեցին կառուցել են Սարգիս և Վրթանես եպիսկոպոս եղբայրները, 1241 թ.-ին։ Եկեղեցուն արևմուտքից կից է կիսամշակ բազալտից կառուցված թաղածածկ գավիթը, որը ծառայել է որպես իշխանական տոհմական տապանատուն։

Համալիրի հյուսիսային կողմում կանգուն է միանավ, թաղածածկ երկրորդ եկեղեցին, իսկ արևմտյան կողմում մնացել են բնակելի շինությունների և պարսպի ավերակները։ Վանքի համալիրը հարուստ է խաչքարերով, վիմական արձանագրություններով։ Պահպանվել են Գտիչի վանքում ստեղծված ձեռագրեր։ Եկեղեցին ներկայումս վերականգնվում է։

Գրականություն[խմբագրել]

  • Բարխուդարյանց Մ․, Արցախ, Բաքու, 1895
  • Բ․ Ուլուբաբյան, Մ․ Հասրաթյան Գտիչի վանքի (1241) ընդհանուր տեսքը հարավ-արևելքից
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png