Գտչավանք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գտչավանք
Gtichavank.jpg
Հիմնական տվյալներ
Տեսակ վանք
Երկիր Արցախ Արցախ
Տեղագրություն Արցախ Արցախ Հադրութի շրջան, Տող գյուղի մոտ
Հոգևոր կարգավիճակ Չգործող
Ներկա վիճակ Վերականգնվում է
Ճարտարապետական նկարագրություն
Ճարտարապետական ոճ Հայկական
Կառուցման սկիզբ 1241 թ.
Կառուցման ավարտ 1248 թ.
Հիմնադրված 13-րդ դար
Գտչավանքը գտնվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում
Գտչավանք
Կոորդինատներ: 39°35′36.769200100003″ հս․ լ. 46°56′30.998400099998″ ավ. ե. / 39.59354700002777605° հս․. լ. 46.94194400002777456° ավ. ե. / 39.59354700002777605; 46.94194400002777456
armeniapedia.org/index.php?title=Gtichavank_Monastery

Գտչավանք միջնադարյան վանքային համալիրը գտնվում է Արցախի Հադրութի շրջանի Տող գյուղի մոտ։

Իբրև եպիսկոպոսանիստ՝ պատմական աղբյուրներում հիշատակվում է սկսած V դարից։ VIII դ վերջից համանուն բերդի հետ գտնվում էր Առանշահիկներ իշխանական տոհմի Դիզակի ճյուղի հովանավորության ներքո։

Այժմյան համալիրի գլխավոր եկեղեցին կառուցել են Սարգիս և Վրթանես եպիսկոպոս եղբայրները, 1241 թ.-ին։ Եկեղեցուն արևմուտքից կից է կիսամշակ բազալտից կառուցված թաղածածկ գավիթը, որը ծառայել է որպես իշխանական տոհմական տապանատուն։

Համալիրի հյուսիսային կողմում կանգուն է միանավ, թաղածածկ երկրորդ եկեղեցին, իսկ արևմտյան կողմում մնացել են բնակելի շինությունների և պարսպի ավերակները։ Վանքի համալիրը հարուստ է խաչքարերով, վիմական արձանագրություններով։ Պահպանվել են Գտիչի վանքում ստեղծված ձեռագրեր։ Եկեղեցին ներկայումս վերականգնվում է։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բարխուդարյանց Մ․, Արցախ, Բաքու, 1895
  • Բ․ Ուլուբաբյան, Մ․ Հասրաթյան Գտիչի վանքի (1241) ընդհանուր տեսքը հարավ-արևելքից
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 190 CC-BY-SA-icon-80x15.png