Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Թբիլիսի)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի
Սուրբ Գէորգ Եկեղեցի, Թիֆլիս.JPG
Հիմնական տվյալներ
Տեսակ եկեղեցի
Երկիր Թբիլիսի Թբիլիսի
Տեղագրություն Վրաստան Վրաստան Թբիլիսի
Թեմ Վիրահայոց
Հոգևոր կարգավիճակ Գործող
Ներկա վիճակ Գերազանց
Առաջնորդ Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյան
Ճարտարապետական նկարագրություն
Ճարտարապետական ոճ Հայկական
Կառուցման ավարտ 1251 թ. (վերանորոգվել է 17-րդ դարում 1832 թ., և 1881 թ.)
Հիմնադրված 13-րդ դար
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Թբիլիսի)ը գտնվում է Թբիլիսիում
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Թբիլիսի)
Կոորդինատներ: 41°41′21.2712″ հս․ լ. 44°48′32.032799999997″ ավ. ե. / 41.689242000° հս․. լ. 44.80889799999999923° ավ. ե. / 41.689242000; 44.80889799999999923

Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (վրաց.՝ სურფგევორქი), հայկական[1][2] 13-րդ դարի եկեղեցի Թբիլիսիում, Վրաստան։ Այստեղ է գտնվում Վիրահայոց թեմի առաջնորդի նստավայրը։ Եկեղեցին նվիրված է Սուրբ Գևորգին։

Տեղագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գտնվում է Վախթանգ Գորգասալի հրապարակի հարավ-արևմտյան անկյունում։ Եկեղեցու դիմաց գտնվում է մեծ հայ բանաստեղծ Սայաթ-Նովայի գերեզմանը։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կառուցվել է 1251 թ-ին մեծահարուստ հայ առևտրական Կարինցի Ումեկի կողմից, ով բնակություն է հաստատել Թիֆլիսում 13-րդ դարի սկզբներին։[1] Հետագայում վերանորոգվել է 17-րդ դարում, 1832 և 1881 թթ.։[1]

1957 թ. 4 անվանի հայազգի զորավարների աճյունները տեղափոխվեցին Սուրբ Գևորգ եկեղեցու բակ։ Այդ աճյունները պատկանում էին զորավարներ Միքայել Լորիս-Մելիքովին, Արշակ Տեր-Ղուկասովին, Իվան Լազարևին և Բեհբութ Շելկովնիկովին։[3]

Որմնանկարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

18-րդ դարի վերջերին Հովնաթան Հովանթավեյանի կողմից արված որմնանկարները զարդարում են եկեղեցին։[1] Եկեղեցու ներսում 1923-24 թվականներին Գևորգ Բաշինջաղյանն ստեղծում է ավետարանական սյուժեներով չորս որմնանկարներ կարծես իր հոգու վերջին պարտքը տալով հավատքի տաճարին։ Դրանք պատկերված են գմբեթը պահող չորս որմնասյուների պատերին՝ հատակից 3 մետր բարձրության վրա և ներկայացնում են հետևյալ սյուժեները՝ ՛՛Քրիստոսը Գեթսեմանիի պարտեզում՛՛, ՛՛Հուդայի զղջումը. Գողգոթա՛՛, ՛՛ՙՀիսուսի հայտնությունը Տիբերիայի ծովեզերքի մոտ՛՛, ՛՛Սերմնացանի առակը՛՛։ Բոլոր չորս որմնանկարներն ունեն հեղինակային մակագրություն։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Տիերի, Ժան-Միշել (1989). Հայկական մշակույթ . Նյու Յորք: Harry N. Abrams. . էջ 317. ISBN 0-8109-0625-2. 
  2. «Բոլոր հայկական եկեղեցիները»։ Հայաստանի դեսպանատունը Վաշինգտոնում 
  3. «Վիրահայոց թեմը»։ Նորաշեն (ռուսերեն) 5 (11): 36 էջ։ 2007