Ծիրանավոր եկեղեցի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ծիրանավոր եկեղեցի
Սպիտակավոր եկեղեցի.jpg
Հիմնական տվյալներ
Տեսակ եկեղեցի
Երկիր Հայաստան Հայաստան
Տեղագրություն Արագածոտնի մարզ[1]
Դավանանք Հայ Առաքելական եկեղեցի Հայ Առաքելական եկեղեցի
Թեմ Արագածոտնի թեմ
Ներկա վիճակ Կիսավեր
Ժառանգության կարգավիճակ ՀՀ պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձան[1]
Ճարտարապետական նկարագրություն
Ճարտարապետական ոճ հայկական ճարտարապետություն
Կառուցման սկիզբ 5-րդ դար
Կառուցման ավարտ 6-րդ դար
Շինանյութ ծիածանագույն տուֆ
Կոորդինատներ: 40°17′58.560000099993″ հս․ լ. 44°21′55.440000100004″ ավ. ե. / 40.29960000002777321° հս․. լ. 44.36540000002777617° ավ. ե. / 40.29960000002777321; 44.36540000002777617

Աշտարակի Ծիրանավոր եկեղեցի, եռանավ բազիլիկ եկեղեցի ՀՀ Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքում։ Ծիրանավոր եկեղեցին Աշտարակի հնագույն հուշարձանն է։ Ընդգրկված է Աշտարակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում:

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կառուցվել է 5-6-րդ դարերում Ներսես Բ Բագրևանդցի կաթողիկոսի կողմից։ Շինության ներքին տարածությունը բաժանված է երեք մասի՝ գմբեթը պահող սյուներով։ Ծիրանավոր եկեղեցին պահպանվել է կիսավեր վիճակում՝ առանց ծածկի և հարավային պատի։ Եկեղեցու արտաքին պարագիծն ունի 12,6 մ լայնություն և 25,3 մ երկարություն։ Աղոթասրահը (9,5 x 19,5) երեք զույգ մույթերի տեղադրությամբ բաժանված է միջին և կողքի նավերի, որոնց արևելյան կողմում համապատասխանաբար տեղավորված են ավագ խորանի, հատակագծում՝ պայտաձև, աբսիդը և նրա կողմերում՝ քառակուսի ավանդատները։

Անվան ծագումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ավանդության, Աշտարակում ապրող երեք քույրեր սիրահարվում են Սարգիս անունով մի երիտասարդի։ Ավագ երկու քույրերը որոշում են իրենց զոհաբերել՝ կրտսերին երջանկություն պարգևելու համար և ծիրանագույն ու կարմիր զգեստ հագնելով իրենց նետում են անդնդախոր ձորը։ Այս լուրն իմանալով, փոքր քույրը սպիտակ զգեստ հագնելով, նույնպես իրեն ձորն է նետում, իսկ Սարգիսը այս դառը վշտից դառնում է ճգնավոր։ Հետագայում ձորի եզրին երեք եկեղեցիներ են հայտնվում՝ Կարմրավորը, Ծիրանավորը և Սպիտակավորը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]