Հայրավանք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հայրավանք
Հայրավանքը Սևանա լճի ափին

##Հայրավանք (Հայաստան)
Set01-church1.svg
Հիմնական տեղեկություններ
Տեղագրություն Հայաստան Հայաստան Գեղարքունիքի մարզ, Հայրավանք գյուղ
Կոորդինատներ 40°25′58″ հս․. լ. 45°06′28″ ավ. ե. / 40.432728° հս․. լ. 45.107869° ավ. ե. / 40.432728; 45.107869Կոորդինատներ: 40°25′58″ հս․. լ. 45°06′28″ ավ. ե. / 40.432728° հս․. լ. 45.107869° ավ. ե. / 40.432728; 45.107869
Նահանգ Սյունիք
Տարածք Հայաստան
Մարզ Գեղարքունիքի մարզ
Ներկա վիճակ Կանգուն
Ճարտարապետական նկարագրություն
Ճարտարապետական ոճ Հայկական
Կառուցման սկիզբ 9-րդ դար
Կառուցման ավարտ 12-րդ դար
Commons-logo.svg Վիքիպահեստում


Հայրավանք, Հայր Հովհաննու վանք, Մարդաղավնյաց վանք, ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Հայրավանք գյուղի հյուսիս-արևելյան կողմում, Սևանա լճի ափին։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայրավանքի Սբ. Ստեփանոս եկեղեցին կառուցվել է 9-րդ դարում, ունի քառակոնք կենտրոնագմբեթ հորինվածք և համարվում է հայկական ճարտարապետության եզակի նմուշներից, կառուցված է բազալտից, իսկ կամարները, ութանիստ թմբուկով գմբեթը՝ սրբատաշ տուֆից։

1211 թվականին եղբայրներ Հովհաննես և Ներսես վարդապետները նորոգել են եկեղեցին ու կառուցել երկսյուն, երդիկավոր ութանիստ, շթաքարեզարդ գմբեթով գավիթ։

Հայրավանքի պարսպապատ փոքրիկ բակում կան 16-րդ տապանաքարեր ու խաչքարեր, իսկ պարսպից դուրս խցերի և տնտեսական շենքերի ավերակներն են։ Հայրավանքը գործել է մինչև 19-րդ դարը։ 1980-ական թվականներին վանքը նորոգվել է, եկեղեցու գմբեթը՝ վերակառուցվել։

Ավանդություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայրավանքի «Մարդաղավնյաց» անունը կապված է կաթողիկոս Ղազար Ա Ջահկեցու գրի առած մի ավանդության հետ, ըստ որի, 1381-ին՝ Լենկթեմուրի արշավանքի ժամանակ, Հայրավանքի վանահայր Հովհանը Քրիստոսի Խաչափայտի մասունքով խաչի զորությամբ բռնակալի գերեվարած հազարավոր հայերի փոխակերպել է աղավնու և ազատ արձակել։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ղ. Ջահկեցի, Գիրք Աստուածաբանական որ կոչի Դրախտ ցանկալի, Վաղպատ, 1734
  • Ղ. Ալիշան, Սիսական, Վենետիկ, 1893
  • Քրիստոնյա Հայաստան հանր., Երևան, 2002

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]