Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Տող)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի
Հիմնական տվյալներ
Երկիր Արցախ Արցախ
Տեղագրություն Տող

Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար ԼՂՀ Հադրութի շրջանի Տող գյուղի հարավարևմտյան մասում, ընդարձակ գերեզմանոցի մոտ[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին գոյություն է ունեցել վաղուց, և մելիք Եգանն ու որդին միայն նորոգել են եկեղեցու կտուրը։ Այս մասին վկայում է Մակար եպիսկոպոս Բարխուտարյանցը, ով եկեղեցու դռան ճակատակալ քարի վրա կարդացել է․

Aquote1.png «Թվ․ ՌՃՂԶ (1747)։ Յիշատակ է սուրբ ըՍտեփանոս եկեղեցուս գլուխն, որ նորոգեց մելիք Եգան ր որդին մելիք Եսային։ Յիշատակ է հոգւոյ»[2] Aquote2.png

։

Ժամանակակից եկեղեցու տեղում գոյություն է ունեցել ավելի հին կառույց, ենթադրաբար դա եղել է հեթանոսական տաճար, որը լրիվ քանդվել է, իսկ քարերը մասամբ օգտագործել են նոր եկեղեցին կառուցելու ժամանակ։ Նման շատ օրինակների կարելի է հանդիպել Արցախի 16–18–րդ դարերի հուշարձաններում, քանի որ 14—15–րդ դարերի արհավիրքներից վնասված եկեղեցիների տեղերում կառուցում էին նորերը։ Եկեղեցու պատերի մեջ տեղադրված են բազմապիսի զարդաքանդակներով զարդարված 51 խաչքար։

Գերեզմանոցի հյուսիսարևմտյան մասում, զառիվեր լանջին, գտնվում է Կուսանաց անապատ կոչվող եկեղեցին, որը գրեթե կիսով չափ ծածկված է հողով։ Պատերի մոտ նկատելի են վանական խցերի հետքերը։ Եկեղեցու միակ արձանագրությունը արված է մուտքի վերևում տեղադրված խաչքարի վրա. «Սուրբ Վարդանի Խաչ»։ Հավանաբար, եկեղեցին նույնպես կոչվել է Սուրբ Վարդանի անունով։ Ավարայրի ճակատամարտի հերոս՝ Վարդան զորավարի անունը սրբություն է եղել ժողովրդի համար և Հայաստանի տարբեր շրջաններում նրա պատվին կառուցվում էին եկեղեցիներ, մատուռներ և խաչքարներ։

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թաղածածկ դահլիճի հորինվածքով կառուցված եկեղեցին ունի մաքուր տաշած և կոպտատաշ քարերի զուգակցված շարվածք, ընդ որում ճակատային պատկերը իրականացված են կոպտատաշ, իսկ թաղի կամարները, մուտքը և լուսամուտները՝ սրբատաշ մեծ քարերից [3]։ Որմնամույթերը կառուցված են պատի շարվածքի սկզբունքով՝ արտաքին երեսները սրբատաշ քարերից, միջուկը՝ բուտոբետոնից, դրանք են հիմնականում կրում ծածկի ծանրությունը։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.building.am/arm/buildings-index/surb-stepanos-church-togh-nkr-armenia/
  2. Արցախ էջ 77
  3. Շահեն Մ․ Մկրտչյան Արցախի Պատմա–Ճարտարապետական հուշարձանները, 1980 թ, էջ 67

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]