Սուրբ Թադևոս-Բարդուղիմեոս եկեղեցի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սուրբ Թադևոս-Բարդուղիմեոս եկեղեցի
کلیسای تادئوس و بارتوقیمئوس مقدس.jpg
Հիմնական տվյալներ
Տեսակմշակութային արժեք[1]
ԵրկիրԻրան Իրան
ՏեղագրությունԹեհրան և Թեհրանի նահանգ[1]
ԹեմԹեհրանի թեմ (Կիլիկիո Կաթողիկոսություն)
Ներկա վիճակգործող
Ժառանգության կարգավիճակԻրանի ազգային ժառանգություն և Իրանի ազգային ժառանգություն[1]
Ճարտարապետական նկարագրություն
Ճարտարապետական տիպբազիլիկա
Կառուցման ավարտ1808
Գմբեթ1 հատ
Կոորդինատներ: 35°40′13.602000100003″ հս․ լ. 51°25′38.737200100006″ ավ. ե. / 35.67044500002777596° հս․. լ. 51.42742700002777667° ավ. ե. / 35.67044500002777596; 51.42742700002777667[1]

Սուրբ Թադևոս-Բարդուղիմեոս եկեղեցի, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի մայրաքաղաք Թեհրանում: Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Թեհրանի թեմին: Գտնվում է Հազրաթի շուկայի տարածքում՝ Մոլավի պողոտայի խաչմերուկում[2]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեհրանում հայերը հաստատվում են Ղաջարիների իշխանության գալուց հետո, երբ այն դառնում է Իրանի մայրաքաղաքը: Ի սկզբանե հայերի մի խումբ բռնագաղթվում և այստեղ է բնակեցվում Արցախից, ապա նաև՝ Սպահանից, Ֆերեյդանից, Փերիայից: 18-րդ դարի վերջին հայերն այստեղ կառուցում են առաջին մատուռը՝ սուրբ Գևորգ, որը 1871 թվականին ձևափոխվում է եկեղեցու[3]:

Ռուս-պարսկական պատերազմի տարիներին՝ 1808 թվականին, կառուցվել է երկրորդ հոգևոր կառույցը, որը կոչվում է Հայաստանում քրիստոնություն քարոզած երկու առաքյալների՝ սուրբ Թադևոսի և սուրբ Բարդուղիմեոսի անունով: Նրա հիմնադրիները Ֆաթհ-Ալի շահի հրամանով եկել էին Նոր Ջուղայից՝ Թեհրանի Գոլեսթանի պալատի ապակիների հետ կապված աշխատանքների համար: Տեղի ծխական դպրոցում ուսանել են նշանավոր իրանահայեր, օրինակ՝ Հովհաննես Մասեհյանը:

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուրբ Թադևոս-Բարդուղիմեոս եկեղեցու հատակագծի մակերեսը մոտ 220 մ2 է, բակի և սենյակների հետ միասին կազմում է 350 մ2: Նախքան սուրբ Գևորգի՝ եկեղեցի դառնալը, այս եկեղեցու բակը եղել է Թեհրանի քրիստոնեաների առաջին և միակ գերեզմանոցը: Եկեղեցու բակում ամփոփվել են հայ, ռուս և անգլիացի անվանի քաղաքական գործիչների, ինչպես նաև Ալեքսանդր Բագրատիոնի, Վալտեր Սքոթի երկրորդ որդու՝ Չարլզի, զինվորական բժիշկ Դավուդ-Խանի, Իրանում Անգլիայի դեսպան Չարլզ Անիսթոնի և այլոց շիրիմներ[4]։

Հիմնադրումից ավելի քանի մեկուկես դար անց, երբ Թեհրանում կառուցվում էին նոր եկեղեցիներ, այստեղ անցկացվել են նորոգման աշխատանքներ: Դրանց ժամանակ, պատերի գաջի տակ բացվել են մի քանի որմնանկարներ: Դրանք ներկայացնում են ծաղկով լեցուն ծաղկաման և թութականման թռչուններ[5]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրութհուններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]