Հովսեփ Էմին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հովսեփ Էմին
Hovsep Emin.jpg
Ծնվել է օգոստոսի 2, 1726({{padleft:1726|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:2|2|0}})[1]
Ծննդավայր Համադան, Central District, Hamadan Province, Իրան
Մահացել է օգոստոսի 2, 1809({{padleft:1809|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:2|2|0}})[1] (83 տարեկանում)
Մահվան վայր Կալկաթա, Bengal Presidency, Բրիտանական Հնդկաստան
Ազգություն հայ
Մասնագիտություն հայ ազատագրական
պայքարի գործիչ
Joseph Emin Վիքիպահեստում

Հովսեփ Էմին (Էմին Հովսեփ Էմինյան օգոստոսի 2, 1726({{padleft:1726|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:2|2|0}})[1], Համադան, Central District, Hamadan Province, Իրան - օգոստոսի 2, 1809({{padleft:1809|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:2|2|0}})[1], Կալկաթա, Bengal Presidency, Բրիտանական Հնդկաստան)՝ հայ ազատագրական պայքարի գործիչ։

Կենսագրություն և գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1751-1759 թվականներին բնակվել է Մեծ Բրիտանիայում, ուր ուսումնասիրել է ռազմարվեստ և լեյտենանտի կոչումով մասնակցել է ֆրանսիացիների դեմ անգլիացիների ռազմական գործողություններում։[2]

Հնդկահայ գաղութում ազատագրական շարժման առաջին մունետիկը եղավ Հովսեփ Էմինը։ Նրա նախնիները Հայաստանից Պարսկաստան էին տարվել Շահ Աբաս I-ի ժամանակ։ 1759 թվականին Էմինը եկել է Հայաստան, ուր փորձել է կազմակերպել հայերի ապստամբությունը թուրքերի դեմ։ 1761 թվականին բանակցություններ էր վարել ռուսական կառավարության հետ Սանկտ Պետերբուրգում, որպեսզի ռուսները օգնություն տրամադրեն հայ ազատագրական պայքարին։ Վրաստանում գտնվելիս 1763 թվականին փորձել է Թուրքիայի դեմ պայքարի մեջ ներգրավել Հերակլ Բ վրաց թագավորին, բայց օգնություն չստանալով նրանից, ինչպես նաև հայկական կաթողիկոս Սիմեոնից Վրաստանից 1764 թվականին մեկնել է Ղարաբաղ Մելիք Հովսեփի մոտ։ Արցախում նա մասնակցել է Մահմուդ Շահի դեմ մարտին, պաշտպանելով Գետաշենը։

1770 թվականից Հովսեփ Էմինը բնակվել, մահացել ու թաղվել է Կալկաթայում։

Իր կյանքի պատմությունը Հովսեփ Էմինը գրի է առել 1792 թվականին Լոնդոնում տպագրված «Հայազգի Հովսեփ Էմինի կյանքը և արկածները, որը ինքն է գրել անգլերեն լեզվով» («The Life and Adventures of Joseph Emin an Armenian, written in English by himself») գրքում։

Կերպարն արվեստում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հովսեփ Էմինի գործունեությանն է նվիրված արձակագիր Էդուարդ Ավագյանի երկու հատորից բաղկացած «Մի կյանքը քիչ է» վեպը, որը լույս է տեսել 1979-1980 թվականներին։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 SNAC
  2. Ավագյան, Էդուարդ Սամվելի։ «Одной жизни мало»։ Վերցված է 2010-05-26 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]