Գրիգոր Վահրամյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գրիգոր Վահրամյան
Grigor .png
Ծնվել է1900
Վախճանվել է1963
Մահվան վայրԹավրիզ, Իրան
ՔաղաքացիությունFlag of Iran.svg Իրան
ԿրթությունՄոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան
Մասնագիտություննկարիչ
ԱմուսինՄարուսյա Վահրամյան
ԶավակներՎարդան Վահրամյան
Grigor Vahramian Gasparbeg Վիքիպահեստում

Գրիգոր Վահրամյան Գասպարբեկ (Գրիգոր Գասպարբեկյան, 1900 - 1963, Թավրիզ, Իրան), իրանահայ նկարիչ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրիգոր Վահրամյանը ծնվել է 1900 թվականին Նախիջևանում՝ Ստեփան և Մարիամ Գասպարբեկների ընտանիքում[1]: Ծնողները որդուն ուղարկել են սովորելու Թբիլիսիի արվեստի դպրոցում, որտեղ սովորել է Օսկար Շմելինգի (1863-1938) և Եղիշե Թադևոսյանի (1870-1936) մոտ[2]: 1923 թվականին գերազանց գնահատականներով ավարտել է դպրոցը[2], մեկնել Մոսկվա, ընդունվել Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան, որտեղ սովորել է Դմիտրի Կարդովսկու (1866-1943) մոտ[2]: 1929 թվականին ավարտել է ուսումնարանը[2][3]:

Կարդովսկու ղեկավարությամբ նկարչի դիպլոմային աշխատանքների ցուցահանդեսին ներկա է գտնվել Անատոլի Լունաչարսկին, որը բարձր է գնահատել Գասպարբեկի վարպետությունը[2]: Ցուցահանդեսը գրավել է մի շարք քննադատների ուշադրությունը: Արդյունքում գործերի մի մասը վաճառվել է Մոսկվայի թանգարանի միջոցով, մյուս մասն էլ տպագրվել է: Գասպարբեկի գործերն արժանացել են Մարտիրոս Սարյանի գովասանքին:

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրիգոր Վահրամյան Գասպարբեկը իր կտավի մոտ, «Նատյուրմորտ», 10/10/1961

1934 թվականին Մոսկվայի արվեստի երկրորդ ակադեմիական թատրոնի բեմադրիչ-ռեժիսոր Իվան Նիկոլաևիչ Բերսենևը (1889-1951) Գասպարբեկին հրավիրում է թատրոն[4]՝ որպես «Շահնամե» պիեսի բեմադրիչ և զգեստների նկարիչ[2]:

1936 թվականին Գասպարբեկն իր կտավները ներկայացնում է «Հարյուր մոսկովյան նկարիչներ» խորագիրը կրող ցուցահանդեսում[2]: Ցուցահանդեսից հետո Վ. Կեմենևը Լիտերատուրնայա գազետա թերթում հոդված է գրել «Պտույտի սկիզբը» վերնագրով: Հոդվածի մեկ երրորդը նվիրված էր Գասպարբեկին[2]:

Գասպարբեկը նկարազարդել է Գյուստավ Ֆլոբերի «Տիկին Բովարի» վեպի հայերեն թարգմանված տարբերակի կազմը: Գիրքը ֆրանսերենից հայերեն է թարգմանել Վահե Միքայելյանը, այն Մոսկվայում տպագրվել է 1937 թվականին[2]:

1938 թվականին Գասպարբեկը թողնում է Խորհրդային Միությունը և հաստատվում Թավրիզում: 1938-1950 թվականներին Գասպարբեկն աշխատել է իր ստուդիայում, որտեղ երիտասարդ արվեստագետներին դասավանդել է նկարչության ու քանդակագործության տեխնիկա: 1950 թվականին Թեհրանում, Աբադանում և Թավրիզում կազմակերպվել են ցուցահանդեսներ՝ նվիրված Գասպարբեկի և նրա ուսանողների աշխատանքներին[2]:

1951 թվականից Գասպարբեկը սկսել է դասավանդել Թավրիզի արվեստի դպրոցում: 1953 թվականին Գասպարբեկն ամուսնացել է Մարուսյա Առաքելյանի հետ[5]: Զույգն ունեցել է չորս երեխա: Գասպարբեկի երկրորդ որդին՝ Վարդան Վահրամյանը կոմպոզիտոր և նկարիչ է:

Գասպարբեկը մահացել է 1963 թվականի հոկտեմբերի 23-ին՝ Թավրիզի իր տանը[2]:

Ժառանգություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գասպարբեկի աշխատանքները գտնվում են աշխարհի տարբեր մասնավոր հավաքածուներում[2]: Նրա կտավներից, այդ թվում «Նատյուրմորտ», «Մոր դիմանկար», «Ինքնադիմանկար», գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում[6]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Lazarian Janet (2003)։ Encyclopedia of Iranian-Armenians։ Iran: Hirmand։ էջ 363։ ISBN 964-6974-50-3 
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 Harutunyan Gregory (2012)։ Artists: Fates, Muses։ Russia։ ISBN 978-9939-68-105-4 
  3. Navasargian Alice (1997)։ Iran-Armenia, Golden Bridges, Twentieth Century Iranian-Armenian Painters։ Glendale, California: AAA Publishing House։ էջեր 54, 86։ ISBN 9780969762003 
  4. «Ivan Bersenev»։ Great Soviet Encyclopedia։ Վերցված է 14 May 2017 – via TheFreeDictionary.com 
  5. «Documentary MAROOSYA at 2014 Arpa Festival»։ Arpa International Film Festival։ Վերցված է 9 July 2017 
  6. «Շտեմարան - Հավաքածու - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ»։ www.gallery.am (անգլերեն)։ Վերցված է 2017-11-20