Աթենաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Աթենաս (այլ կիրառումներ)
Աթենաս
Bust Athena Velletri Glyptothek Munich 213.jpg
Տեսակ Օլիմպոսի աստվածներ
Դիցաբանություն հին հունական դիցաբանություն
Սեռ իգական
Անվանված է Պալլադա
Այլ մշակույթներում Նանե
Երևի համընկնում է Միներվա և Q3361501?
Հայր Զևս
Մայր Մետիս
Եղբայր Մանես
Athena Վիքիպահեստում

Աթենաս[1] (հին հունարեն՝ Ἀθηνᾶ), հին հունական դիցուհի, իմաստության և կազմակերպված պատերազմի աստվածուհի, Հին Հունաստանի առավել պաշտելի դիցուհիներից, Աթենք քաղաքի էպոնիմ (անվանամայր)։ Հայտնի է նաև Աթենաս Պալլաս անունով։ Բացի դրանից պաշտվել է որպես գիտության, արվեստների և արհեստների դիցուհի, պատերազմող կույս, քաղաքների և պետությունների, խելամտության և ճարտարության հովանավոր։ Նա հնարեց գութանը և մարդկանց սովորեցրեց լծկաններ լծելու աշխատանքը։ Զևսի և նրա առաջին կնոջ՝ Մետիսի դուստրն է։ Ըստ ավանդության Մետիսը շատ խելացի կին էր և Զևսը, երբ տեսավ, որ նա հղիացել է, վախեցավ, թե կծնվի իրենից խելացի ու քաջ զավակ և կտիրի գահին։ Այդ պատճառով կուլ տվեց կնոջը։ Լրանում էր կնոջ հղիության շրջանը, որը և ցավ էր պատճառում Զևսին։ Հեփեստոսը՝ Զևսի որդին, հոր հրամանով ճեղքեց Զևսի գլուխը և հոր գանգից դուրս եկավ զինավառ Աթենասը։

Հանդերձանքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աթենասին հին հույները պատկերել են զենք ու զրահով, ձեռքին՝ նիզակ, գլխին դրած կորնթական սաղավարտ։ Նա հայտնվում է թևավոր Նիկե աստվածուհու ուղեկցությամբ, նրան ուղեկցում են նաև բուն և օձը՝ որպես իմաստության խորհրդանիշներ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Գ.Մ. Գալստյան, Դիցաբանական բառարան, Երևան, 1986, էջ 8։