Ուրանոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ուրանոս
Mutilasi Uranus.jpg
Տեսակ Greek primordial deity
Դիցաբանություն հին հունական դիցաբանություն
Սեռ արական
Երևի համընկնում է Caelus
Հայր Քաոս, Եթեր և Օփիոն
Մայր Գեա[1] և Հեմերա
Քույր/Եղբայր Ourea և Պոնտոս
Ամուսին Գեա
Զավակներ Աֆրոդիտե, Brontes, Steropes, Eurymedon, Alcyoneus, Alpos, Enceladus, Eurytos, Gration, Hippolytos, Mimas, Pallas, Pelorus, Polybotes, Porphyrion, Anax, Damysos, Klytios, Ephialtes, Hoplodamus, Melia, Otus, Briareus, Cottus, Gyges, Օվկիանոս, Koios, Կրիոս, Հիպերիոն[2], Հապետոս[3], Կրոնոս[4], Փեբե, Մնեմոսինե, Հռեա[5], Թեմիս, Տեթիս[6], Թեյա[7], Ալեկտո, Մեգերա, Arges, Տիսիփոնե, Astraios, Տելքիներ, Lyssa, Q3603818?, Syceus, Դիոնե, Q352278?, Aristaeus[8], Glauce, Aegaeon, Aetna, Athos, Basileia և Euonymus
Ասպսրեզ երկինք
Կապված կերպարներ Գեա, Կրոնոս, Հռեա
Uranus (mythology) Վիքիպահեստում

Ուրանոս (հին հուն․՝ Οὐρανός - երկինք), Հունական դիցաբանության աստվածներից, մարմնավորում է երկինքը։ Գեայի ամուսինն է։ Գեան և Ուրանոսն ունեցան 6 դուստր, 6 որդի, որոնց ասում են տիտաններ։[9]

Ըստ դիցաբանության՝ Գեան՝ Երկիրը, ծնունդ է տալիս Երկնքին՝ Ուրանոսին, և Երկինքը տարածվում է Երկրի վրա։ Դեպի Ուրանոսն են խոյանում Գեայի ծնած բարձրագագաթ լեռները։ Գեան ծնունդ է տալիս նաև ծովերին. նրանք հայր չունեն։

Ուրանոսը տիրակալ է դառնում աշխարհին։ Նա կնության առավ Գեային։ Նրանցից ծնվեցին լեռները, Պոնտոս ծովը, ինչպես նաև նիմփերը, տիտանները, կիկլոպները և հարյուրձեռքանի հսկա հեկատոնքեիրները։ Ուրանոսն ատում էր սարսափելի տեսքով իր երեխաներին և նրանց թաքցրեց իրենց մոր որովայնում։

Նրանց որդին՝ տիտան Օվկիանոսը և Թետիսը լույս աշխարհ բերին բոլոր գետերը։ Տիտան Հիպերիոնն ու Թեան աշխարհ բերեցին Արևը՝ Հելիոսը, Լուսինը՝ Սելենեն և բոսորագույն արշալույսը՝ Էոսը (Ավրորա[10]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Hesiod Θεογονία — 0700.
  2. Любкер Ф. Hyperion // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, Л. А. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 649–650.
  3. Любкер Ф. Iapetus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, Л. А. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 653.
  4. Любкер Ф. Κρόνος // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, Л. А. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 356–357.
  5. Любкер Ф. Rhea // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, Л. А. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 1153–1154.
  6. Любкер Ф. Tethys // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, Л. А. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 1359.
  7. Любкер Ф. Θεία // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, Л. А. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 1370.
  8. Любкер Ф. Aristaeus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, Л. А. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 147.
  9. Գ. Մ. Գալստյան (1966)։ Դիցաբանական անունների ու դարձվածքների համառոտ բառարան։ Երևան: «Լույս»։ էջ էջ 139 
  10. Ն. Ա. Կուն (1989)։ Հին Հունաստանի լեգենդներն ու առասպելները։ Երևան: «Լույս»։ էջ էջ 18-19