Ռադամանտուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ռադամանտուս
Mack, Ludwig, Die Unterwelt, mitte.jpg
Տեսակ Հին հունական դիցաբանության կերպար
Դիցաբանություն Հունական
Սեռ արական
Հայր Զևս
Մայր Եվրոպա
Եղբայր Մինոս, Սարպեդոն
Ամուսին Ալկեմնա
Հատկանիշներ Արդարադատ
Aeacus, Minos and Rhadamanthus Վիքիպահեստում

Ռադամանտուս, (հին հուն․՝ Ῥαδάμανθυς,- հին հունական դիցաբանության մեջ համարվում է Զևսի և Եվրոպայի որդին[1], Մինոսի և Սարպեդոնի եղբայրը։ Համաձայն բանաստեղծ Կինեֆոնի, Ռադամանտուսը Հեփեստոսի, ով Տալի որդին էր, իսկ սա էլ Կրետեի որդին էր[2]։

Ծնվել է Կրետեում, որտեղ ցլի կերպարանքով Զևսը փախցրեց Եվրոպային։ Կրետեի արքա Աստերիոնը, ամուսնանալով Եվրոպայի հետ, որդեգրեց նրա երեխաներին[3]։ Աստերիոնը մահացավ անժառանգ և նրանց թողեց իր իշխանությունը։ Ռադամանտուսը, հռչակված լինելով իր արդարությամբ՝ կրետացիներին օրենքներ տվեց[4][5]։

Համաձայն Ցեցի, նա սպանել է եղբորը և վտարվել։ Հայրենիքից վտարված լինելով[6], նա բնակություն է հաստատել Օկալեում, որը Բեոթիայում էր, և ամուսնացել է Հերակլեսի մոր՝ Ամֆիտրիոնի այրի Ալկեմնայի հետ[7][8]։ Նրա որդիներն են Գորտինը և Էրիիթրեան[2]։

Մահից հետո, նա իր արդարության համար Մինոսի և Էակոսի հետ դարձել է դատավոր անդրշիրիմյան աշխարհում - Հադեսի հետ[9][10]։ (Մեկ այլ վարկածով - Էլիզեայում Քրոնոսի հետ[8][11].) Ապրում է Ելիսեյան դաշտերում կամ Օրհնյալների կղզիներում։ Ըստ Հոմերոսի, կապված է ֆեակների հետ, բայց պարզ չէ՝ ինչպես[12]։

Նրա հրահանգները ուրվագծված են Հեսիոդոսի պոեմում («Մեծ չարչարանքներ»)։ Կրետեի նույնանուն ողբերգության գործող անձն է։ Նրա անունը դարձել է խիստ դատավորի անվանական[13]։

Համաձայն պատմաբան Էֆորիոսի, եսել է անգամ հին Ռադամանտուս, ով առաջինն է միավորել Կրետեի քաղաքները և քաղաքակրթել այն, հաստատել կանոններ, սահմանելով դրանք, ինչպես ինքն է ասում՝ ստացած Զևսից։ Իսկ Մինոսը, ապրելով ավելի ուշ, ընդօրինակել է նրան[14]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Гомер. Илиада XIV 322
  2. 2,0 2,1 Павсаний. Описание Эллады VIII 53, 5
  3. Радаманф (Радамант)
  4. Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека III 1, 2; Диодор Сицилийский. Историческая библиотека IV 60, 3
  5. Радаманф, Радамант
  6. Цец. Комментарий к «Александре» Ликофрона 50 // Примечания В. Г. Боруховича в кн. Аполлодор. Мифологическая библиотека. Л., 1972. С.148.
  7. Apollod. Ill I, 1-2
  8. 8,0 8,1 Радамант
  9. Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека II 4, 9.11; III 1, 1-2
  10. Радаманф, Радамант
  11. Радамант
  12. Гомер. Одиссея VII 323
  13. Радамант
  14. Страбон. География X 4, 8 (стр. 476)