Իրիս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Իրիս (այլ կիրառումներ)
Iris Louvre L43 n2.jpg

Իրիս (հին հունարեն՝ Ίρις) , հին հունական դիցաբանության մեջ՝ ծիածանի աստվածուհի, Զևսի և Հերայի հանձնակատարը։ Իրիսը Զեֆիրի կինն էր և ըստ որոշ տվյալների նրանից Էրոսին է ունեցել: Իրիսի հիմնական առաքելությունը աստվածների հանձնարարությունների տարածումն էր, ինչը նա անում էր քամու արագությամբ երկրի վրա, ջրում և անգամ ընդերքում: Զևսը նրան ուղարկում էր Սթիքսից ջուր բերելու: Որպես ծիածանի աստվածուհի, որը դուրս էր գալիս անձրևից հետո, Իրիսը մոտ էր ծովային աստվածություններին: Որոշ պոետների համար նա Հերա աստվածուհու աղախինն էր, կատարում էր նրա բոլոր առաջադրանքները: Իրիսը հաճախակի ներկայացվում է թռնելիս, լայն բացված թևերով և ձեռքին գավաթով: Նրա անունով է կոչվել իրիս ծաղիկը, իր բազմերանգության համար և Իրիս քիմիական տարրը, որի հետ քիմիական միացությունները ևս ունեն բազմաթիվ գույներ: Իրիսի անունով է կոչվել նաև համանուն աստերոիդը, որը հայտնաբերվել է 1847 թվականին: