Հելիոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հելիոս
M-Nymphenburg-SteinernerSaal03.JPG
Տեսակ Greek deity և Արևապաշտություն
Դիցաբանություն հին հունական դիցաբանություն
Սեռ արական
Այլ մշակույթներում Սոլ
Երևի համընկնում է Sol
Հայր Հիպերիոն
Մայր Թեյա
Եղբայր Էոս
Քույր Սելենե
Ամուսին Rhodos
Զավակներ Aegiale, Merope, Ֆայետոն, Phaethusa, Lampetia, Պերսես, Astris, Aeëtes, Կիրկա[1], Pasiphaë[2], Heliadae, Cercaphus, Candalus, Actis, Tenages, Triopas, Ochimus, Lindus և Macareus
Հատկանիշներ արևի աստված
Helios Վիքիպահեստում

Հելիոս, արևի աստվածը հին հունական դիցաբանության մեջ։ Համարվել է տիտանոս Հիպերիոնի և Թեյայի որդին, Սելենեի (Լուսին) և Էոսի (Արշալույս) եղբայրը։ Դիտվել է նաև կույրերի ամոքիչ և կուրությամբ պատժող աստված։ Ըստ առասպելաբանության, Հելիոս ամեն առավոտ ելնելով Արևելյան օվկիանոսից և քառաձի ոսկե կառքի վրա սլանալով երկնակամարով՝ երեկոյան հանգրվանում է Արևմտյան օվկիանոսում։ Թրինակե (Սիկիլիա) կղզում իբր Հելիոսի դուստրերը՝ Հելիադաները, արածեցնում են 350 ոսկե ցուլեր (խորհրդանշում են լուսնային տարվա օրերը), իսկ նրա ոսկեպտուղ այգիները հսկում են Հեսպերիդաները։ Հելիոսի կինը համարվել Է Պերսիդա հավերժահարսը։ Իսկ Հելիադաները, Փաեթոն և Ավգեոս որդիները ծնված են համարվում օվկիանուհի Կլիմենայից։

Հելիոսի գլխավոր տաճարատեղին եղել Է Հռոդոս կղզին։ Մ. թ. ա. հինգերորդ դարից հետո հույները Հելիոսին նույնացրել են Ապոլլոնի հետ, իսկ հռոմեացիները՝ Սոլ (Արեգակ) աստծուն։ Հույն քանդակագործ Լիսիպպոսը և նրա աշակերտները Հռոդոսում կերտել են քառաձի կառքով ընթացող Հելիոսի պատկերը։ Հռոդոսյան դրամների վրա Հելիոսի գլուխը պատկերված Է իբրև արևի սկավառակ։ Հելիոսին երբեմն պատկերել երկիրը խորհրդանշող գունդը ձեռքին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 334 CC-BY-SA-icon-80x15.png


  1. https://www.wikidata.org/wiki/Q187602
  2. https://www.wikidata.org/wiki/Q203236