Քաշաթաղի շրջան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Քաշաթաղի շրջան
ԵրկիրԱրցախի Հանրապետություն Արցախի Հանրապետություն
ԿարգավիճակԱրցախի Հանրապետության շրջան
Մտնում էԱրցախ
Ներառում է52 համայնք
ՎարչկենտրոնԲերձոր
Բնակչություն (2008)
9763[1] (6 տեղ)
Խտություն2.89
Տարածք3376
Qashatagh.jpg
Հիմնադրված է2 դեկտեմբերի 1993 թ.
Ժամային գոտիUTC+4
qashatagh.info

Քաշաթաղի շրջան, Արցախի Հանրապետության շրջան։ Գտնվում է երկրի հարավ-արևմուտքում։ Կապող օղակ է հանդիսանում Հայաստանի և Արցախի Հանրապետությունների միջև։ Ներկայում շրջանի տարածքի մեծ մասը գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաշաթաղի շրջանի ռելիեֆային քարտեզ

Քաշաթաղի շրջանը ընդգրկում է Հագարի գետի ավազանը և Որոտանի ստորին հոսանքի ավազանը։ Արևմուտքում սահմանակից է ՀՀ Սյունիքի մարզին, հյուսիսում և արևելքում՝ Քարվաճառի, Մարտակերտի, Ասկերանի, Շուշիի, Հադրութի շրջաններին, հարավում՝ Իրանին։

Շրջանի հյուսիսային կեսը լեռնային է, իսկ հարավային կեսը Արցախի, Բարգուշատի, Մեղրու լեռնաշղթաների նախալեռնային գոտին է, որտեղ բարձրությունների տարբերությունը համեմատաբար փոքր է։

Քաշաթաղի շրջանը Արցախի Հանրապետության ամենախոշոր շրջանն է և իր մեջ ներառում է Լաչինի շրջանի մեծ մասը, Կուբաթլուի և Զանգելանի շրջանները։ Շրջկենտրոնը կենտրոնական դիրք գրավող Բերձոր քաղաքն է, որով անցնում է Երևան-Ստեփանակերտ մայրուղին։

Շրջանի մակերեսը 3377 կմ² է, բնակչությունը՝ 9.763 մարդ (2005 թվական[2])։ Կարևորագույն խնդիր է Քաշաթաղի վերաբնակեցումը և տնտեսության զարգացումը։ 2008 թվականի մարտի 28-ին Բերձոր քաղաքում կայացավ Քաշաթաղի զարգացմանը նվիրված համաժողով։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաշաթաղի շրջանի բնակչության ազգային կազմը 2005 թվականի մարդահամարի տվյալներով[3].

Ժողովուրդ Քանակ,
մարդ
Մաս
ընդհ. բնակչ., %
հայեր 9724 99,60 %
ռուսներ 20 0,20 %
այլ 19 0,19 %
ընդամենը 9763 100,00 %

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շրջանի բնակչությունը զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ։

2009 թվականից Աղավնո գետի շրջանում իրականացվում է փոքր հիդրոէլեկտրակայանների կառուցում։

2011 թվականի հունվարի 3-ին շրջանում բացվել Է «Սյունիք-1» նոր հիդրոէլեկտրակայանը` 2.4 ՄՎտ հզորությամբ[4]։ 2011 թվականի վերջին կառուցվել է նաև «Սյունիք-2» երկրորդ հէկը` 3.2 ՄՎտ հզորությամբ, և բացվել է 2012 թվականի մայիսի 18-ին[5]։ 2012 թվականին սկսվել Է «Սյունիք-3» հէկի շինարարությունը[6][7]։ Աղավնո գետի վրա նախատեսվում է կառուցել ընդհանուր առմամբ 6 հէկ[8]։

Բնակավայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շրջանն ունի 3 քաղաք.

Եվ մոտ 100 այլ բնակավայրեր։

Պատմական և ճարտարապետական հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ծիծեռնավանք (IV-VI դար)
  • Եկեղեցի, գյուղ Գիլաբերդ (Ջանբար)
  • Եկեղեցի, Բերքնի գյուղ, XVI-XVII դդ.,
  • Խաչքարերով գերեզմանատուն, գյուղ Տանձատափ
  • Եկեղեցի, գյուղ Տանձատափ, XIX դար

2010 թվականի աշնանը շրջանի տարածքում հայտնաբերվել են գանձեր` ոսկուց, արծաթից և բրոնզից պատրաստված 112 առարկա պարունակող։ Գտածոները Հայաստան են բերվել և հայտարարվել որպես ազգային հարստություն։ Ներկայումս առարկաները պահվում են Հայաստանի պատմության թանգարանում, թեև Արցախի Հանրապետության իշխանությունները պնդում են, որ ձգտում են հասնել արժեքների վերադարձին[10][11][12]։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Արցախի Հանրապետության բնակչության մարդահաշիվ
  2. Ազգային վիճակագրության Ծառայություն, 2005 թ. մարդահամարի արդյունքները
  3. «Արցախի Հանրապետության բնակչության 2005 թվականի մարդահամարի ազգային կազմը»։ Population statistics of Eastern Europe & former USSR 
  4. «Արցախի Հանրապետության նախագահի պաշտոնական կայք»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-04-ին։ Վերցված է 2011-02-04 
  5. «Արցախում ավարտվել է «Սյունիք -2» հէկի շինարարությունը» 
  6. «Արցախը նախատեսում է բազմապատկել պղնձի արդյունահանումը և էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը» 
  7. Արցախը մտադիր է էլեկտրաէներգիա արտահանել
  8. Արցախում մինի հիդրոէլեկտրակայանները կառուցվում են մասնավոր ներդրողների հաշվին
  9. 9,0 9,1 Անվանումն ըստ Արցախի վարչատարածքային բաժանման
  10. «Արցախում հելլենիստական շրջանի եզակի արտեֆակտներ են հայտնաբերվել»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-12-10-ին։ Վերցված է 2011-04-28 
  11. Հայաստանն ու Արցախը վիճարկում են հնագույն արտեֆակտների սեփականության իրավունքը
  12. «Армяне всё ещё не могут поделить клад»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-10-17-ին