Իլհամ Ալիև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Իլհամ Ալիև
Munich Security Conference 2010 - dett aliyew 0014.jpg
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Azerbaijan.svg Ադրբեջան
Կուսակցություն՝ Նոր Ադրբեջան
Կրթություն՝ Միջազգային հարաբերությունների Մոսկվայի պետական ինստիտուտ
Գիտական աստիճան՝ քաղաքագիտության դոկտոր և պատմական գիտությունների թեկնածու
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ
Դավանանք շիա իսլամ
Ծննդյան օր դեկտեմբերի 24, 1961({{padleft:1961|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:24|2|0}}) (56 տարեկան)
Ծննդավայր Բաքու, ԱԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Հայր Հեյդար Ալիև
Մայր Զարիֆա Ալիևա
Ամուսին Մեհրիբան Ալիևա
Զավակներ Լեյլա Ալիևա և Arzu Aliyeva
 
Կայք՝ en.president.az
 
Ինքնագիր Signature of İlham Əliyev.jpg
 
Պարգևներ

Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Երեք աստղի շքանշան, 1-ին կարգ, Order of Faithful Service, Grand Cross of the Order of the Star of Romania, Order of St. Sergius of Radonezh 1st class, Heydar Aliyev Order, Shah Ismail Order, Order of Liberty, Order of Prince Yaroslav the Wise, 1st class, Grand Cross of the Order of Merit of the Republic of Poland, Պատվի շքանշան, Order of Abdulaziz al Saud, Order of Ismoili Somoni, «Ստարա պլանինա» շքանշան, Սերբիայի Հանրապետության օրդեն, Թուրքիայի Հանրապետության շքանշան, Order of Friendship - Belarus, «Աստանայի 10 տարի» մեդալ, Q4200240?, Order of the "Commonwealth", Order of Glory and Honor և Order of Holy Prince Daniel of Moscow 1st class

Իլհամ Հեյդար օղլու Ալիև (ադրբ.՝ İlham Heydər oğlu Əliyev, դեկտեմբերի 24, 1961({{padleft:1961|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:24|2|0}}), Բաքու, ԱԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ընթացիկ նախագահն է Ադրբեջանի և ղեկավարը Նոր Ադրբեջան կուսակցության։ 2003 թվականի օգոստոսին Ալիևը վարչապետ է նշանակվել։ 2003 թվականի հոկտեմբերին Հեյդար Ալիևը, ով հիվանդացել էր, հրաժարվել է նախագահությունից և վիճելի կերպով, նշանակել է իր զավակին՝ Իլհամ Ալիևին իբրև իր կուսակցության միակ նախագահական թեկնածու։ Իլհամ Ալիևը ընտրվել է Ադրբեջանի նախագահ 2003 թվականի նախագահական ընտրություններում, վերընտրվել է 2008 թվականին[1]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իլհամ Ալիևը ծնվել է 1961 թ. դեկտեմբերի 24-ին Բաքվում: Նա սովորել է Բաքվի թիվ 6 միջնակարգ դպրոցում (1967-1977): 1977 թ. ընդունվել է Միջազգային հարաբերությունների Մոսկվայի պետական ինստիտուտ: Ավարտելուց հետո, նա, ընդունվել է ինստիտուտի հետբուհական կրթություն: 1985 թ. ստացել է պատմական գիտությունների թեկնածվի աստիճան: 1985-1990 թթ. աշխատել է որպես ուսուցիչ Միջազգային հարաբերությունների Մոսկվայի պետական ինստիտուտում։ 1994 թվականից մինչև 2003 թվականը եղել է Ադրբեջանի Պետական նավթային ընկերության առաջին փոխնախագահ:

1995 և 2000 թթ. ընտրվել է Ադրբեջանի ազգային ժողովի պատգամավոր։

2003 թ. նշանակվել է Ադրբեջանի Հանրապետության վարչապետ։ 1997 թվականից հանդիսանում է Ադրբեջանի Օլիմպիական կոմիտեի նախագահ: Իլհամ Ալիևին արժանացել է Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի շքանշանով:

1999 թ. ընտրվել է Նոր Ադրբեջան կուսակցության փոխնախագահ, 2001 թ. նախագահի առաջին տեղակալ և 2005 թ. կուսակցության նախագահ:

2003 թ. հունվարին ընտրվել է Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի նախագահի տեղակալ: Իլհամ Ալիևին պարգևատրվել է 2004 թվականի ապրիլին Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի մեդալով:

2003 թ. օգոստոսի 4-ին նշանակվել է Ադրբեջանի Հանրապետության վարչապետ:

2003 թ. հոկտեմբերի 15-ին ընտրվել է Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահ: Նա վերընտրվել է 2008 թվականին[2][3]: 2013 թ. երրորդ անգամ ընտրվել է նախագահ և այժմ Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահն է[4]:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իլհամ Ալիևը ամուսնացել է Մեհրիբան Փաշաևայի հետ 1983 թ.դեկտեմբերի 22-ին Բաքվում: Ունի երեք երեխա՝ Լեյլա, Արզու ու Հեյդար, և 4 թոռնիկ։ Բացի ադրբեջաներենից, տիրապետում է անգլերենի, ֆրանսերենի, ռուսերենի և թուրքերենի[2][5]:

Կոչումներ և Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իլհամ Ալիևը հանձնել է կոչումներ և պարգևներ։[6]

  • ԱդրբեջանՀեյդար Ալիևի օրդեն;
  • Սաուդյան Արաբիա«Քրալը Աբդուլ Ազիզ»ի օրդեն;
  • Վրաստան«Պատվի» շքանշան;
  • Քուվեյթ«Մյուբարաք ալ-Քաբիր»ի օրդեն;
  • Ֆրանսիա«Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան»;
  • ԲուլղարիաԲուլղարիայի Հանրապետության Գերագույն մրցանակը «Ստարա Պլանինա» օրդեն;
  • ԲելառուսԲելառուսի Հանրապետության բարեկամության օրդեն;
  • Թուրքիա«Ըհսան Դողրամաջի Մրցանակ»;
  • Ռումինիա«Տարվա մարդը»-2010;
  • ՀունաստանՀունաստանի խորհրդարանի ոսկե մեդալը;
  • ԱդրբեջանՇեյխուլիսլամի օրդեն;
  • ՌուսաստանՍերգի Ռադոնեժցու եկեղեցի օրդեն;
  • Տաջիկստան«Իսմոիլի Սոմոնաի» օրդեն;
  • Բելառուս«Մարդկանց բարեկամությունը»
  • ԹուրքիաԹուրքիան պետական օրդեն;
  • ՈւկրաինաԱզատության օրդեն;
  • Անկախ պետությունների համագործակցություն«Պատվի» շքանշան;
  • Անկախ պետությունների համագործակցությունՄիության օրդեն;
  • ՄԱԿ«Հարավային մրցանակ»;

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]