Իլհամ Ալիև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Իլհամ Ալիև
ադրբ.՝ İlham Heydər oğlu Əliyev
Munich Security Conference 2010 - dett aliyew 0014.jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 24, 1961({{padleft:1961|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:24|2|0}}) (56 տարեկան)
Ծննդավայր Բաքու, ԱԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Azerbaijan.svg Ադրբեջան
Կրոն շիա իսլամ
Կրթություն Միջազգային հարաբերությունների Մոսկվայի պետական ինստիտուտ
Գիտական աստիճան քաղաքագիտության դոկտոր և պատմական գիտությունների թեկնածու
Մասնագիտություն քաղաքական գործիչ
Ամուսին Մեհրիբան Ալիևա
Ծնողներ հայր՝ Հեյդար Ալիև, մայր՝ Զարիֆա Ալիևա
Զբաղեցրած պաշտոններ Ադրբեջանի նախագահ, Ադրբեջանի վարչապետների ցանկ և member of the Parliamentary Assembly of the Council of Europe
Քաղաքական կուսակցություն Նոր Ադրբեջան
Պարգևներ և
մրցանակներ
Երեխաներ Լեյլա Ալիևա և Q23683242?
Կայք president.az
Ստորագրություն
Signature of İlham Əliyev.jpg
Ilham Aliyev Վիքիպահեստում

Իլհամ Հեյդար օղլու Ալիև (ադրբ.՝ İlham Heydər oğlu Əliyev, դեկտեմբերի 24, 1961({{padleft:1961|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:24|2|0}}), Բաքու, ԱԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ընթացիկ նախագահն է Ադրբեջանի և ղեկավարը Նոր Ադրբեջան կուսակցության։ 2003 թվականի օգոստոսին Ալիևը վարչապետ է նշանակվել։ 2003 թվականի հոկտեմբերին Հեյդար Ալիևը, ով հիվանդացել էր, հրաժարվել է նախագահությունից և վիճելի կերպով, նշանակել է իր զավակին՝ Իլհամ Ալիևին իբրև իր կուսակցության միակ նախագահական թեկնածու։ Իլհամ Ալիևը ընտրվել է Ադրբեջանի նախագահ 2003 թվականի նախագահական ընտրություններում, վերընտրվել է 2008 թվականին։[1]

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իլհամ Ալիևը ծնվել է 1961 թ. դեկտեմբերի 24-ին Բաքվում: Նա սովորել է Բաքվի թիվ 6 միջնակարգ դպրոցում (1967-1977): 1977 թ. ընդունվել է Միջազգային հարաբերությունների Մոսկվայի պետական ինստիտուտ: Ավարտելուց հետո, նա, ընդունվել է ինստիտուտի հետբուհական կրթություն: 1985 թ. ստացել է պատմական գիտությունների թեկնածվի աստիճան: 1985-1990թթ. աշխատել է որպես ուսուցիչ Միջազգային հարաբերությունների Մոսկվայի պետական ինստիտուտում։ 1994 թվականից մինչև 2003 թվականը Եղել է Ադրբեջանի Պետական նավթային ընկերության առաջին փոխնախագահ:

1995 և 2000 թթ. ընտրվել է Ադրբեջանի ազգային ժողովի պատգամավորը։

2003 թ. նշանակվել է Ադրբեջանի Հանրապետության վարչապետ։ 1997 թվականից հանդիսանում է Ադրբեջանի Օլիմպիական կոմիտեի նախագահ: Իլհամ Ալիեւին արժանացել է Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի շքանշանով:

1999 թ. ընտրվել է Նոր Ադրբեջան կուսակցության փոխնախագահ, 2001 թ. նախագահի առաջին տեղակալ եւ 2005 թ. կուսակցության նախագահ:

2003 թ. հունվարին ընտրվել է Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի նախագահի տեղակալ: Իլհամ Ալիևին պարգեւատրվել է 2004 թվականի ապրիլին Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի մեդալով:

2003 թ. օգոստոսի 4-ին նշանակվել է Ադրբեջանի Հանրապետության վարչապետ:

2003 թ. հոկտեմբերի 15-ին ընտրվել է Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահ: Նա վերընտրվել է 2008 թվականին:[2][3] 2013 թ. երրորդ անգամ ընտրվել է նախագահ և այժմ հանդիսանում է Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ:[4]

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իլհամ Ալիեւը ամուսնացավ Մեհրիբան Փաշաեւայի հետ 1983 թ.դեկտեմբերի 22-ին Բաքվում: Ունի երեք երեխա՝ Լեյլա, Արզու ու Հեյդար, և 4 թոռնիկ։ Բացի հայրենի ադրբեջանից, նա տիրապետում է անգլերեն, ֆրանսերեն, ռուսերեն և թուրքերեն:[2][5]

Կոչումներ և Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իլհամ Ալիեւը հանձնել է կոչումներ և պարգևներ։[6]

  • ԱդրբեջանՀեյդար Ալիևի օրդեն;
  • Սաուդյան Արաբիա«Քրալը Աբդուլ Ազիզ»ի օրդեն;
  • Վրաստան«Պատվի» շքանշան;
  • Քուվեյթ«Մյուբարաք ալ-Քաբիր»ի օրդեն;
  • Ֆրանսիա«Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան»;
  • ԲուլղարիաԲուլղարիայի Հանրապետության Գերագույն մրցանակը «Ստարա Պլանինա» օրդեն;
  • ԲելառուսԲելառուսի Հանրապետության բարեկամության օրդեն;
  • Թուրքիա«Ըհսան Դողրամաջի Մրցանակ»;
  • Ռումինիա«Տարվա մարդը»-2010;
  • ՀունաստանՀունաստանի խորհրդարանի ոսկե մեդալը;
  • ԱդրբեջանՇեյխուլիսլամի օրդեն;
  • ՌուսաստանՍերգի Ռադոնեժցու եկեղեցի օրդեն;
  • Տաջիկստան«Իսմոիլի Սոմոնաի» օրդեն;
  • Բելառուս«Մարդկանց բարեկամությունը»
  • ԹուրքիաԹուրքիան պետական օրդեն;
  • ՈւկրաինաԱզատության օրդեն;
  • Անկախ պետությունների համագործակցություն«Պատվի» շքանշան;
  • Անկախ պետությունների համագործակցությունՄիության օրդեն;
  • ՄԱԿ«Հարավային մրցանակ»;

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]