Սամվել Կարապետյան (հուշարձանագետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Սամվել Կարապետյան
Սամվել Կարապետյան
Samvel Karapetyan 11.jpg
Հուշարձանագետ, պատմաբան
Ծնվել է1961 հուլիսի 30
ԾննդավայրՀայաստան Հայաստան
ՔաղաքացիությունFlag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունպատմաբան
ԱշխատանքՀՃՈւՀ-ի երևանյան գրասենյակի տնօրեն
Ծնողներհայրը՝ Գևորգ Կարապետյան,
մայր՝ Սասնուհի Հովհաննիսյան
Երեխաներորդիներ՝ Տիրան և Տրդատ
թոռ՝ Միհր
Samvel Karapetyan (historian) Վիքիպահեստում

Սամվել Գևորգի Կարապետյան (հուլիսի 30, 1961(1961-07-30), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ անվանի հուշարձանագետ, պատմաբան, բանահավաք, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի (ՀՃՈւՀ) երևանյան գրասենյակի նախագահ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1961 թ. հուլիսի 30-ին։ Արմատներով Արճեշ գավառի Բերդաղ գյուղից է։

1978 թ. ավարտել է Երևանի Միսաք Մանուշյանի անվան թիվ 48 դպրոցը։

Սկսած 1975 թվականից ճամփորդել է Հայկական ԽՍՀ տարածքով բնությունը ուսումնասիրելու նպատակով, իսկ 1978 թվականից սկսած լուսանկարում, չափում և նկարագրում է հայկական հուշարձանները ամբողջ Պատմական Հայաստանի տարածքով։ Երեք տասնամյակի ընթացքում հետազոտում և ցուցակագրում է Պատմական Հայաստանի հայ ճարտարապետության հազարավոր նմուշներ։[1]

Կարապետյանը հայտնի է որպես հարևան պետություններում հայկական հուշարձանների նկատմամբ վերաբերմունքի քննադատ։ Նա կարծում է, որ Թուրքիայի, Ադրբեջանի, Վրաստանի իշխանությունները նպատակաուղղված կերպով իրականացնում են հայկական հուշարձանների ոչնչացման քաղաքականություն։[2] Իր փաստերը 2007 թ. ներկայացրել է ԱՄՆ կոնգրեսին[3] և 2008 թ. Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանին։[4]

Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սամվել Կարապետյանը հանդիսանում է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի երևանյան գրասենյակի ղեկավարը:

Գրական աշխատություններ և հրապարակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հեղինակել է բազմաթիվ արժեքավոր գրքեր և աշխատություններ, այդ թվում՝

  • «Գետաշեն», 1992
  • «Ջավախքի խաչքարերը», 1995
  • Բուն Աղվանքի հայերեն վիմագրերը. Երևան. «Գիտություն» հրատարակչություն, 1997 թ.
  • Վրաց Պետական Քաղաքականությունը և հայ մշակույթի հուշարձանները, 1988-1998. Երևան. «Գիտություն» հրատարակչություն, 1998 թ.
  • «Հայ մշակութային հուշարձանները Խորհրդային Ադրբեջանին բռնակցված շրջաններում», 1999, նաև ռուսերեն, 2000, անգլերեն, 2001
  • Armenian Cultural Monuments in the Region of Karabakh. Trans. Anahit Martirossian. Yerevan։ Gitutiun Publishing, 2001.
  • Ջավախքի Պատմական Հուշարձանները. Երևան. «Գիտություն» հրատարակչություն, 2001
  • «Թիֆլիսի քաղաքագլուխները», հայերեն, ռուսերեն, 2003
  • Կովկասյան թանգարանի Հայկական հավաքածուն. Երևան. «Գիտություն» հրատարակչություն, 2004
  • Հյուսիսային Արցախ. Երևան. «Գիտություն» հրատարակչություն, 2004 (ԼՂՀ Եղիշեի անվան գրականության մրցանակ, 2004)
  • Հայերը Կախեթում. Երևան. «Գիտություն» հրատարակչություն, 2004

Համահեղինակ է «Հայ ճարտարապետության վավերագրեր» մատենաշարի՝ Միլանում 1988 թ. լույս տեսած 19-րդ «Ղարաբաղ» պրակի[5]։

Հյուսիսային Արցախ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրքում տեղ են գտել հեղինակի կողմից Գարդմանքում (որը նա անվանում է Հյուսիսային Արցախ) իրականացված հետազոտությունները, որոնց շնորհիվ այսօր հնարավորինս մանրամասն և պատկերավոր կերպով հանրությանն է ներկայացվում այդ տարածաշրջանի պատմությունը ոչ միայն մշակույթի, այլ նաև ռազմա-քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական, պատմա-աշխարհագրական, կրոնական, ծիսական և այլ տեսանկյուններից։

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 2007 թվականին արժանացել է Հայաստանի Հանրապետության նախագահի մրցանակին՝ հումանիտար գիտություններում ունեցած ներդրումների համար.[6]
  • 2004 Արցախի Հանրապետության Մեսրոպ Մաշտոց շքանշան
  • 2004 Արցախի Հանրապետության Եղիշեի անվան գրականության մրցանակ

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հայրը՝ Գևորգ Կարապետյան, որդիները՝ Տիրան և Տրդատ (ռեժիսորներ), Անի, թոռը՝ Կարապետ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Armenian intellectuals blast barbaric destruction of Nakhichevan monuments (անգլերեն)
  2. Tapan, Noyan (հուլիսի 1, 2002), «Armenia accuses Turkey, Georgia, Azerbaijan of destroying historical monuments», BBC Monitoring Trans Caucasus Unit, http://www.lexisnexis.com/us/lnacademic/results/docview/docview.do?docLinkInd=true&risb=21_T7864516461&format=GNBFI&sort=RELEVANCE&startDocNo=1&resultsUrlKey=29_T7864516464&cisb=22_T7864516463&treeMax=true&treeWidth=0&csi=10962&docNo=1 
  3. «US Congressmen presented facts of demolition of ancient Armenian khachkars in Old Jugha by Azeri troops», ARMINFO News Agency, նոյեմբերի 28, 2007, http://www.lexisnexis.com/us/lnacademic/results/docview/docview.do?docLinkInd=true&risb=21_T7864516461&format=GNBFI&sort=RELEVANCE&startDocNo=1&resultsUrlKey=29_T7864516464&cisb=22_T7864516463&treeMax=true&treeWidth=0&csi=272947&docNo=7 
  4. «European Court for Human Rights notes a claim for recognizing Azerbaijan guilty in desecration of khachkars in Old Jugha», ARMINFO News Agency, նոյեմբերի 26, 2008, http://www.lexisnexis.com/us/lnacademic/results/docview/docview.do?docLinkInd=true&risb=21_T7864516461&format=GNBFI&sort=RELEVANCE&startDocNo=1&resultsUrlKey=29_T7864516464&cisb=22_T7864516463&treeMax=true&treeWidth=0&csi=272947&docNo=21 
  5. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005 
  6. «Annual awarding of Presidential Prize took place in Yerevan today», ARMINFO News Agency, հունիսի 18, 2007, http://www.lexisnexis.com/us/lnacademic/results/docview/docview.do?docLinkInd=true&risb=21_T7864516461&format=GNBFI&sort=RELEVANCE&startDocNo=1&resultsUrlKey=29_T7864516464&cisb=22_T7864516463&treeMax=true&treeWidth=0&csi=272947&docNo=22 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]