Սամվել Կարապետյան (հուշարձանագետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սամվել Կարապետյան
Սամվել Կարապետյան
Սամվել Կարապետյան
Դիմանկար
Ծնվել էհուլիսի 30, 1961(1961-07-30)
ԾննդավայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Մահացել էփետրվարի 27, 2020(2020-02-27)[1] (58 տարեկան)
Մահվան վայրԵրևան, Հայաստան
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունպատմաբան
Պարգևներ և
մրցանակներ
Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի մրցանակ և Մովսես Խորենացու մեդալ
Samvel Karapetyan (historian) Վիքիպահեստում

Սամվել Գևորգի Կարապետյան (հուլիսի 30, 1961(1961-07-30), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 27, 2020(2020-02-27)[1], Երևան, Հայաստան), հայ անվանի հուշարձանագետ, պատմաբան, բանահավաք, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի երևանյան գրասենյակի նախագահն էր։ Հեղինակել և համահեղինակել է հայկական հուշարձանների, հայկական ճարտարապետության և հայոց պատմությանն առնչվող տասնյակ գրքեր։ Իր գործունեության համար Վրաստանում հայտարարված էր անցանկալի անձ[2]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1961 թվականի հուլիսի 30-ին։ Արմատներով` Տուրուբերան աշխարհի Արճեշ գավառի Բերդաղ գյուղից է։ 1978 թվականին ավարտել է Երևանի Միսաք Մանուշյանի անվան թիվ 48 դպրոցը։

Սկսած 1975 թվականից ճամփորդել է Հայկական ԽՍՀ տարածքով բնությունը ուսումնասիրելու նպատակով, իսկ 1978 թվականից սկսած լուսանկարում, չափում և նկարագրում է հայկական հուշարձանները ամբողջ Պատմական Հայաստանի տարածքով։ Երեք տասնամյակի ընթացքում հետազոտում և ցուցակագրում է Պատմական Հայաստանի հայ ճարտարապետության հազարավոր նմուշներ։[3]

Կարապետյանը հայտնի է որպես հարևան պետություններում հայկական հուշարձանների նկատմամբ վերաբերմունքի քննադատ։ Նա կարծում է, որ Թուրքիայի, Ադրբեջանի, Վրաստանի իշխանությունները նպատակաուղղված կերպով իրականացնում են հայկական հուշարձանների ոչնչացման քաղաքականություն։[4] Իր փաստերը 2007 թ. ներկայացրել է ԱՄՆ կոնգրեսին[5] և 2008 թ. Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանին։[6]

Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկար տարիներ՝ մինչև իր մահը, Սամվել Կարապետյանը հանդիսացել է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի երևանյան գրասենյակի ղեկավարը:

Գիտական աշխատություններ և հրապարակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հեղինակել է բազմաթիվ արժեքավոր գրքեր և աշխատություններ, այդ թվում՝ ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ, Հայաստանի պատմություն հատորյակներ, առանձին գրքեր և պարբերականներ։

ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ գրքաշար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այն Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության կողմից 1990-2000-ական թվականներին հրատարակված գրքաշար է, որը կազմված է 19 գրքից։ Յուրաքանչյուր գիրք տպագրվել է եռալեզու տարբերակով՝ հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն:

Գրքաշարը բաղկացած է հետևյալ գրքերից

Հայաստանի պատմություն գրքաշար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի կողմից հրատարակվող գրքաշար։ Կազմված է 36 հատորից[7]: 2019 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ լույս է տեսել գրքաշարի առաջին չորս հատորը (Հատոր Ա, Բ, Գ, Դ): Գրքաշարի բոլոր հատորների հրատարակումը նախատեսված է ավարտել 9-ից 10 տարում[7]:

Գրքաշարը բաղկացած է հետևյալ գրքերից (արդեն տպագրվել է)՝

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հայրը՝ Գևորգ Կարապետյան, որդիները՝ Տիրան և Տրդատ (ռեժիսորներ), Անի, թոռը՝ Կարապետ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Մահացել է հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը
  2. «Վրաց իշխանություններն արգելել են հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանի մուտքը Վրաստան» (արխիվացված
  3. Armenian intellectuals blast barbaric destruction of Nakhichevan monuments (անգլերեն)
  4. Tapan, Noyan (հուլիսի 1, 2002), «Armenia accuses Turkey, Georgia, Azerbaijan of destroying historical monuments», BBC Monitoring Trans Caucasus Unit, http://www.lexisnexis.com/us/lnacademic/results/docview/docview.do?docLinkInd=true&risb=21_T7864516461&format=GNBFI&sort=RELEVANCE&startDocNo=1&resultsUrlKey=29_T7864516464&cisb=22_T7864516463&treeMax=true&treeWidth=0&csi=10962&docNo=1 
  5. «US Congressmen presented facts of demolition of ancient Armenian khachkars in Old Jugha by Azeri troops», ARMINFO News Agency, նոյեմբերի 28, 2007, http://www.lexisnexis.com/us/lnacademic/results/docview/docview.do?docLinkInd=true&risb=21_T7864516461&format=GNBFI&sort=RELEVANCE&startDocNo=1&resultsUrlKey=29_T7864516464&cisb=22_T7864516463&treeMax=true&treeWidth=0&csi=272947&docNo=7 
  6. «European Court for Human Rights notes a claim for recognizing Azerbaijan guilty in desecration of khachkars in Old Jugha», ARMINFO News Agency, նոյեմբերի 26, 2008, http://www.lexisnexis.com/us/lnacademic/results/docview/docview.do?docLinkInd=true&risb=21_T7864516461&format=GNBFI&sort=RELEVANCE&startDocNo=1&resultsUrlKey=29_T7864516464&cisb=22_T7864516463&treeMax=true&treeWidth=0&csi=272947&docNo=21 
  7. 7,0 7,1 «Հայաստանի պատմություն» գրքաշարի հրատարակման համար պետական աջակցություն չկա
  8. «Annual awarding of Presidential Prize took place in Yerevan today», ARMINFO News Agency, հունիսի 18, 2007, http://www.lexisnexis.com/us/lnacademic/results/docview/docview.do?docLinkInd=true&risb=21_T7864516461&format=GNBFI&sort=RELEVANCE&startDocNo=1&resultsUrlKey=29_T7864516464&cisb=22_T7864516463&treeMax=true&treeWidth=0&csi=272947&docNo=22 
  9. «Հանրապետության նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ»։ www.president.am (հայերեն)։ Վերցված է 2020-09-21 

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]