Պիոս II

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Պիոս II
Pius PP. II
Pintoricchio 014.jpg
Դրոշ
210-րդ Հռոմի Պապ
19 օգոստոս 1458թ. — 14 օգոստոս 1464թ.
Գահակալեցում 3 սեպտեմբեր 1458թ.
Եկեղեցի՝ Կաթոլիկ եկեղեցի
Նախորդող՝ Կալիստրատոս III
Հաջորդող Պողոս II
 
Կրթություն University of Siena
Մասնագիտություն կաթոլիկ քահանա, դիվանագետ, գրող և համալսարանի պրոֆեսոր
Ծննդյան անուն իտալ.՝ Enea Silvio Piccolomini
Բնօրինակ անուն
ծննդյան պահին:
Էնեա Սիլվիո Բառտոլոմեո Պիկոլոմինի
Ծնունդ հոկտեմբերի 18, 1405[1]
Pienza, Սիենա, Տոսկանա, Իտալիա[2]
Մահ 14/15 օգոստոսի 1464թ.
Անկոնա, Իտալիա[2]
Թաղված է Սանտ Անդրեա դելա Վալեում
C o a Pio II.svg|


Պիոս II (լատ.՝ Pius PP. II՝ Էնեա Սիլվիո Բառտոլոմեո[3] Պիկոլոմինի, իտալ.՝ Enea Silvio Bartolomeo Piccolomini, լատ.՝ Æneas Sylvius Bartholomeus Picolomineus հոկտեմբերի 18, 1405[1], Pienza, Սիենա, Տոսկանա, Իտալիա[2] - ոչ վաղ քան օգոստոսի 14, 1464 և ոչ ուշ քան օգոստոսի 15, 1464, Անկոնա, Իտալիա[2]), Հռոմի Պապ՝ 1458 թվականի օգոստոսի 19-ից մինչ՝ 1468 թվականի օգոստոսի 14: Բեթխեհեմյան շքանշանի հիմնադիր:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էնեա Սիլվիո Բառտոլոմեո Պիկոլոմինիի ծննդյան պաշտոնական ամսաթիվ է համարվում՝ 1405 թվականի հոկտեմբերի 18-ը . Սիենայի մոտակայքում: Իրականում նա ծնվել է՝ 1405 թվականի օգոստոսի 24-ին, բայց այդ օրը համարվում է անբարենպաստ, քանի որ Սատուրնը ընդդիմադիր էր Արևին, Լուսինը՝ Վեներային, իսկ Մարսը՝ Մերկուրիին, ինչը համարվում էր չարագուշակ նշան: Կիկերոնի խոսքերով . «այդ օրը ոգիները սովորություն ունեին բարձրանալ դժոխքից»: Պիկոլոմինին փոխեց իր ծննդյան օրը՝ 18 հոկտեմբերի: Այդ օրը՝ արևածագին, նկատվում էր դասական երկու երջանիկ համադրություն . Վեներա-Յուպիտեր և Արև- Սատուրն զույգերը գտնվում էին միմյանցից 60 աստիճան անկյան վրա, բացի այդ Մերկուրին աստղաբաշխական կապի մեջ էր Վեներայի հետ: Այդ մասին փաստող փաստաթղթերը առ այսօր պահվում են Վատիկանում:
Էնեա Սիլվիո Բառտոլոմեո Պիկոլոմինին սովորել է Սիենյան համալսարանում: Երիտասարդ հումանիստը կարդում էր Կիկերոնի աշխատությունները, կրկնօրինակում էր Վալերիուս Մարցիալիսին և այլ հռոմեացի պոետների: 1430 թվականից, որպես քարտուղար, ծառայել է երեք եպիսկոպոսների և երեք կարդինալների, ցուցաբերել է դիվանագիտական հմտություններ, որն օգտագործվել է, մասնավորապես, գերմանացի կայսր՝ Ֆրիդրիխ III-ի արքունիքում: 26 տարեկանում Էնեա Սիլվիո Բառտոլոմեո Պիկոլոմինին եղել է Բազելյան խերհրդի անդամ, ապա դարձել է Ֆրիդրիխ III կայսեր քարտուղարը, ում ձեռքից էլ ստացել է Առաջին պոետի դափնեպսակը: Նրա միջնորդությամբ, կայսրը՝ Բազելյան տաճարի համար պայքարում, անցել է Նիկողայոս V Պապի կողմը: Այդ ծառայության համար Պիկոլոմինին Տրիեստում շնորհվել է եպիսկոպոսի կոչում: 1458 թվականին, գաղտնի ժողովից հետո, նա ընտրվեց Հռոեմի Պապ: ԻՐ պապական անունը նա գտավ Վերգիլիոսի մոտ (Էնեական, I, 378) . «Sum pius Aeneas» (ես՝ Էնեա, բարեպաշտ): Լինելով հումանիստ, Պիոս II-ը պապական արքունիքում աջակցում էր մշակույթի զարգացմանը: Նա միշտ հետաքրքրվում էր դասական գրականությամբ, ինչպես ինքն էր ասում՝ գիշերներով կարդում էր լատինական պոետների գործերը կամ թելադրում սեփական օրագիրը: Նա թողեց, մեզ հայտնի, միակ, պապական ինքնակենսագրականը, որը կոչվում է՝ «Մեկնաբանություն»: Նրա ձեռագիրը պահվում է Վատիկանի գրադարանում:
Պիոս II-ի ժամանակ ընդլայնվում էր հռոմեական համալսարանը, որը կոչվում էր՝ «Սապիենցա»: Պապը մեծապես աջակցում էր Անտոնինոս Ֆլորենցիացուն, որպեսզի գտներ դեղամիջոց այդ ժամանակ լայնորեն տարածված ժանտախտի դեմ: Արդյունքում, Վատիկանը համալրվել է լաբորատորիայով, որտեղ փորձ է արվել գտնել հիվանդության դեմ պայքարի միջոցներ և պատրաստել են դեղամիջոցներ՝ իմունիտետի բարձրացման համար: Պիոս II-ը նամակ էր ուղարկել թուրքական սուլթանին, որտեղ կոչ էր արվում ընդունել քրիստոնեություն, սական տեքստը ավելի շաը հռետորական վարժություն էր և ոչ մի կապ չուներ իրական դիվանագիտության հետ: Պիոս II-ը ջանում էր կազմակերպել մեծ խաչակրաց արշավանք՝ թուրքերից Կոստանդնուպոլիսը ազատագրելու նպատակով: 1459 թվականի հունվարի 19-ին ստեղծել է Սբ. Մարիամ Բեթխեհեմացու ռազմական շքանշան («Veram semper et solidam»): Նույն 1459 թվականին, լինելով Մանտովայում, Պիոս II պապը հռչակել է՝ թուրքերի դեմ Խաչակրաց արշավանքի սկիզբը: Ըստ Լեո Տաքսիլի հաղորդման, 1459 թվականին պապը՝ պատժիչ արշավախմբով գնաց դեպի Հռոմ, որտեղ, իր բացակայության ընթացքում, բնակիչները հռչակել էրն հանրապետություն: Կապիտուլյացիայից հետո անցավ արյունալի հաշվեհարդարի՝ մահապատժի ենթարկելով մի քանի հարյուր քաղաքացիների[4]: 1463 թվականին ալբանացի իշխան Սկանդերբեգը, Պիոս II-ի օրհնությամբ, խախտեց օսմանների հետ հաշտությունը և նրանց հասցրեց զգալի պարտություններ:
1464 թվականի օգոստոսի 14-ին պապը, ով միշտ առանձնանում էր թույլ առողջական վիճակով, դժվարությամբ տեղափոխվելով՝ Հռոմից Անկոնա, որտեղ պետք է հանդիպեր խաչակիրների նավատորմի, մահացավ, այդպես էլ չիմանալով, որ իր կողմից կանչված զորքերը չեն ժամանել: Նրա գերեզմանը գտնվում է Սանտ Անդրեա դելա Վալե եկեղեցում:

Առողջական վիճակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պիոս II-ը գրեթե չէր կարողանում քայլել ոտքերի ցրտահարության պատճառով: Սակայն՝ կատարելով դիվանագիտական առաքելություն Շոտլանդիայում 1435 թվականին, ձմռանը, Պիոս II-ը՝ ոտաբոբիկ, ուխտագնացության է գնացել Դաբարից դեպի՝ Ուայտկիրկեի Սբ. Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopedia of Popes — 2000.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118594702 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. De origine Picolomineae domus, et Pii Maioribus // COMMENTARIORUM PII II. PONT. MAX. Liber Primus. / Commentarii rerum memorabilium. — Roma, 1584. — p. 1
  4. Лео Таксиль. Священный вертеп. - К., 1985.-с.236

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]