Պիոս IX

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Պիոս IX
Beatus Pius PP. IX
Popepiusix.jpg
Դրոշ
255-րդ Հռոմի պապ
Եկեղեցի՝ Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
 
Մասնագիտություն կաթոլիկ քահանա և դիվանագետ
Ծննդյան անուն իտալ.՝ Giovanni Maria Mastai Ferretti
Բնօրինակ անուն
ծննդյան պահին:
Giovanni Maria Giambattista Pietro Pellegrino Isidoro Mastai de Ferretti
Ծնունդ մայիսի 13, 1792(1792-05-13) (226 տարեկան)
Սենեգալիա, Պապական մարզ
Մահ փետրվարի 7, 1878({{padleft:1878|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[1][2] (85 տարեկանում)
Վատիկանի առաքելական պալատ, Իտալիայի թագավորություն կամ Հռոմ, Իտալիա[1]
Թաղված է Սուրբ Լորենցոյի բազիլիկ
Կողակից չկա
 
Ստորագրություն Pius IX Signature.jpg
C o a Pio IX.svg|

Պիոս IX (անգլ.՝ Pius, աշխարհիկ անունը՝ կոմս Ջովաննի Մարիա Մաստաի Ֆերետտի (անգլ.՝ Mastai-Ferretti, մայիսի 13, 1792({{padleft:1792|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1][2], Սենեգալիա, Պապական մարզ - փետրվարի 7, 1878({{padleft:1878|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[1][2], Վատիկանի առաքելական պալատ, Իտալիայի թագավորություն և Հռոմ, Իտալիա[1]), Հռոմի պապ 1846 թվականից։ Իտալիայում բռնկված ազգային-ազատագրական շարժումների ընթացքում (տես Իտալական բուրժուական հեղափոխություն 1848-1849) Պապական մարզում իրականացրել է չափավոր բարենորոգումներ, կազմել կառավարություն լիբերալների մասնակցությամբ։ Իտալական հանրապետության հռչակելուց հետո (1849) Պիոս IX-ը զրկվել է աշխարհիկ իշխանությունից։ Հանրապետության տապալումից հետո անցել է պետության գլուխ և վարել հետադիմական քաղաքականություն։ «Սիլլաբուս կամ Մեր ժամանակի կարևոր մոլորությունների ցուցակ» էնցիկլիկայով (1864) հանդես է եկել դեմոկրատիայի և առաջադեմ հասարակական մտքի դեմ։ 1870 թվականին վերացվել է Պապական մարզը։ Պիոս IX-ը չի համաձայնվել այդ վիճակի հետ և ծագել է «հռոմեական հարցը», որը լուծվել է 1929 թվականին՝ Լատերանի պայմանագրերով։ 9-րդ դարում եզել է Փարիզի կոմունայի ակտիվ հակառակորդներից։ Նա է հռչակել կույս Մարիամի անարատ հղիության, պապի անսխալականության դոգմաները։ 1854 թվականին հրատարակել է «Համառոտագիր» հայ ժողովրդի վերաբերյալ, որտեղ հայ եկեղեցուն մեղադրել է «հերձվածողության» և «մոլորության» մեջ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 302 CC-BY-SA-icon-80x15.png