Զոսիմոս (Հռոմի պապ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Զոսիմոս
լատ.՝ Zosimus PP.
Zosimus.jpg
41-րդ Հռոմի Պապ
417 թվականի մարտի 18 — 418 թվականի դեկտեմբերի 26
Եկեղեցի՝ Կաթոլիկ եկեղեցի
Նախորդող՝ Իննոկենտիոս I
Հաջորդող Բոնիփակիոս I (Հռոմի պապ)
 
Մասնագիտություն հոգևորական և կաթոլիկ քահանա
Ծնունդ 4-րդ դար
Մեզորակա, Կրոտոնե, Կալաբրիա, Իտալիա
Մահ դեկտեմբերի 28, 418
Հռոմ, Հռոմեական կայսրություն
Թաղված է Սան-Լորենցո-ֆուորի-լե-Մուրի եկեղեցի

Զոսիմոս (4-րդ դար, Մեզորակա, Կրոտոնե, Կալաբրիա, Իտալիա - դեկտեմբերի 28, 418, Հռոմ, Հռոմեական կայսրություն)՝ Հռոմի պապ 417 թվականի մարտի 18-ից մինչև 418 թվականի դեկտեմբերի 26-ը: Կաթոլիկ եկեղեցու սուրբ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զոսիմոսը ծագումով հույն էր և ծնվել էր Կապադովկիայում, նրա հոր անունը Աբրահամ էր[1], (ըստ այլ տեղեկություններ՝ ծնվել է Կալաբրիայի Մեզորակայում[2]): Պատմաբան Ադոլֆ Ֆոն Գարնակը, կառչելով Զոսիմոսի հոր անունից, պնդում է, որ նրա ընտանիքը հրեական ծագում ունի [3]:

Զոսիմոսի կյանքի մասին, մինչ պապական աթոռը զբաղեցնելը, ոչինչ հայտնի չէ։  Նրա՝ Հռոմի եպիսկոպոս հռչակվելը տեղի է ունեցել 417 թվականի մարտի 18-ին։ Առլի եպիսկոպոս Պատրոկլի պատվին փառատոն էր կազմակերպվել, որին այցելել է Պապը: Պատրոկլը եպիսկոպոսության համար վիճել է Կոստանդիոս III-ի հետ և այս վեճի մեջ կարողացել է շահել նոր Պապի վստահությունը: Մարտի 22-ին նա պապական նամակ է ստացել, որով նրան էր վերապահվում գալլական նահանգների բոլոր եպիսկոպոսների նկատմամբ միտրոպոլիտի իրավունքները։ Բացի դա, Պատրոկլը Գալլիայում յուրօրինակ պապական վիկարիոս հայտարարվեց. ոչ մի գալլ հոգևորականի չէր թույլատրվում Հռոմ մեկնել առանց Պատրոկլի թույլտվության:

400 թվականին կառավարության գլխավոր պաշտոնյայի նստավայրը Առլից տեղափոխվեց Թրիեր։ Պատրոկլը օգտագործեց այս հնարավորությունը՝ այլ եպիսկոպոսների նկատմամբ իր գերակայությունն ապահովելու համար։ Վիենի, Նարբոնի և Մարսելի եպիսկոպոսները Պատրոկլի դիրքի բարձրացումը համարեցին իրենց իրավունքների խախտում և նամակագրություն սկսեցին պապի հետ: Վեճը, սակայն, չլուծվեց մինչև Հռոմի Պապ Լևոն I-ի պոնտիֆիկատը:

Վեճեր պելագիականների հետ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զոսիմոսը կենդանի հետաքրքրությամբ մասնակցել է պելագիական վեճերին և մի շարք միջոցներ է ձեռնարկել հոգևորականության բարքերի բարելավման ուղղությամբ։ Նրան են վերագրում կղերականության շարքերում անազատ (այսինքն՝ սոցիալական որևէ պարտականություններով աշխարհիկ կյանքի հետ կապված, օրինակ՝ խնամքին անչափահաս երեխաներ ունենալը) կարգավիճակի անձանց ընդունելու արգելքը։ Նա նաև վճռական մասնակցություն է ունեցել Գալլիայում ձգձգված՝ Առլ քաղաքի նկատմամբ Սուրբ աթոռի իրավասության վերաբերյալ վեճին: Ընդ որում, պապի քմահաճ վարքը լրջորեն ազդել է այն վեճերի ընթացքի վրա, որոնց նա մասնակցել է։ Այսպիս, Գալլիայում, Աֆրիկայում և Իտալիայում նրա մահվան պահին հոգևորականությունը խիստ վիճած էին պապի անկայունության պատճառով, որովհետև նա աջակցում էր մե՛կ այս, մե՛կ այն վիճաբանող կողմին:

Զոսիմոսի ընտրությունից կարճ ժամանակ անց պելագիականության կողմնակից Ցելեստինոսը, ով դատապարտվել էր նախորդ Պապ Իննոկենտիոս I-ի կողմից, եկավ Հռոմ՝ նոր Պապին դիմելու համար: 417 թվականի ամռանը Զոսիմոսը Սուրբ Կղեմենտի բազիլիկում հռոմեական հոգևորականության նիստ անցկացրեց, որին ներկա գտնվեց Ցելեստինոսը: Սարկավագ Պավլին Միլանսկին նրա դեմ առաջադրեց իր մեղադրանքները, որոնց համար Ցելեստինոսն արդեն դատապարտվել է Կարթագենում 411 թվականին: Ցելեստինոսը չհրաժարվեց իր հայացքներից՝ միևնույն ժամանակ հայտարարելով, որ նա ընդունում է Իննոկենտիոս պապի նամակներում շարադրված վարդապետությունը և հետևում է պաշտոնական դավանանքին: Հռոմի պապը լսեց Ցելեստինոսի փաստարկները և հայտարարեց, որ չնայած նրա ուսմունքը կեղծ է համարում, բայց և՝ աֆրիկյան եպիսկոպոսների գործողությունները Ցելեստինոսի հայացքների դեմ շատ հապճեպ են։

Դրանից կարճ ժամանակ անց Զոսիմոսը Պելագիոսից ստացավ նրա նոր տրակտատը կամքի ազատության մասին։ Հռոմի Պապը հռոմեական հոգևորականության նոր Սինոդ անցկացրեց, որի ժամանակ ընթերցվեց այդ շարադրանքը։ Զոսիմոսը կրկին դիմեց աֆրիկյան եպիսկոպոսներին՝ պաշտպանելով Պելագիոսին և դիմակազեչծելով գալլական եպիսկոպոսներ Էրոյին և Ղազարոսին: Արքեպիսկոպոս Ավրելիոս Կարթագենացին պատասխան ուղարկեց պապին, որում ապացուցում էր, որ Պապը խաբված է հերետիկոսների կողմից: Իննոկենտիոս պապի կողմից պելագիականների դատապարտումը հաստատվեց: Աֆրիկյան սինոդի 418 թվականի մայիսի 1-ի նոր սինոդիական նամակից և կայսր Հոնորիոսի կողմից պելագիականների դեմ ձեռնարկած միջոցներից հետո Զոսիմոսը հրաժարվեց նրանց հովանավորելուց և պելագիականությունը դատապարտող բուլլա հրապարակեց:

Liber Pontificalis -ը Զոսիմոսին է վերագրում ծառայության մեջ սարկավագների՝ բազկուրար կրելու և զատկական մոմերը օծելու, ինչպես նաև հոգևորականների՝ պանդոկներ այցելելը արգելելու մասին հրամանագրերը:

Զոսիմոսը թաղվել է Սան-Լորենցո-ֆուորի-լե-Մուրի եկեղեցու դամբարանում[4]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Зосима, римский папа»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
  2. Mesoraca Italy: Mesoraca guide, city of Mesoraca, Calabria Italy
  3. Adolf von Harnack, Sitzungsberichte der Berliner Akademie, 1904, 1050; Louis Duchesne, Histoire ancienne de l'église, 111, 228.
  4. Giovanni Battista de Rossi, Bulletino di arch. christ., 1881, 91 sqq