Ուրբանոս VIII

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ուրբանոս VIII
Urbanus PP.VIII
Gian Lorenzo Bernini - Portrait d'Urbain VIII.jpg
Դրոշ
235-րդ Հռոմի Պապ
1623 թ. օգոստոսի — 1644 թ. հուլիսի 29
Ընտրություն՝ 1623 թ. օգոստոսի 6
Գահակալեցում 1623 թ. օգոստոսի 9
Եկեղեցի՝ Կաթոլիկ եկեղեցի
 
Գիտական աստիճան Իրավաբանական գիտությունների դոկտոր[1] և դոկտոր
Մասնագիտություն դիվանագետ, հոգևորական և կաթոլիկ քահանա
Ծննդյան անուն ՄաֆեյոԲերբերինի
Բնօրինակ անուն
ծննդյան պահին:
Maffeo Barberini
Ծնունդ ապրիլի 5, 1568(1568-04-05) (449 տարեկան)
Ֆլորենցիա[2]
Մահ հուլիսի 29, 1644({{padleft:1644|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})[3][4] (76 տարեկանում)
Հռոմ
Դինաստիա՝ Barberini
Մայր Camilla Barbadori[1]
C o a Urbano VIII.svg|


Ուրբանոս VIII (լատ.՝ Urbanus PP. VIII, աշխարհիկ կյանքում՝ Մաֆեյո Բարբերինի, իտալ.՝ Maffeo Barberini, ապրիլի 5, 1568[5], Ֆլորենցիա[2] - հուլիսի 29, 1644[3][4], Հռոմ), Հռոմի Պապ 1623 թվականի օգոստոսի 6-ից մինչև 1644 թվականի հուլիսի 29-ը:

Վաղ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարդինալ Մաֆեյո Բարբերինի, 1598, նկարիչ Կարավաջո

Մաֆեյո Բարբերինին ծնվել է 1568 թվականի ապրիլի 5-ին Ֆլորենցիայում՝ ֆլորենցիացի ազնվական Անտոնիո Բարբերինիի և Կամիլա Բարբադորոյի ընտանիքում: Նրա հայրը մահացել է, երբ նա ընդամենը 3 տարեկան էր, և մայրը նրան տարավ Հռոմ, որտեղ հանձնվեց հորեղբոր՝ Ֆրանչեսկո Բարբերինիի խնամակալությանը[6]: 1589 թվականին Պիզայի համալսարանում ստացել է իրավաբանական կրթություն: 1601 թվականին Բարբերինին հորեղբոր հովանու ներքո կարողացել է Փարիզում ստանալ առաքելական նվիրակ: 1604 թվականին պապը նրան նշանակեց Փարիզի Սուրբ աթոռի առաքելական նվիրակ: Հորեղբոր մահից հետո նա ժառանգեց նրա ամբողջ կարողությունը, գնեց պալատ Հռոմում, որը վերածվեց ռենեսանս ոճով շքեղ բնակավայրի: [7]

Ընտրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1623 թվականի օգոստոսի 6-ին Գրիգոր պապական գաղտնի ժողովում Գրիգոր XV պապի մահից հետո, Բարբերինին ընտրվեց և ստացավ Ուրբանոս VIII[6] անունը: Ուրբանոս VIII Ձենոյի ընտրությունից հետո վենետիկացի սուրհանդակը այն բնութագրել է որպես[8]

Aquote1.png Նոր հովվապետը 56 տարեկան է: Նորին Սրբությունը բարձրահասակ, մուգ մազերով, ինչպես նաև ճիշտ դիմագծերով և սև ճերմակած մազերով: Դա չափազանց էլեգանտ ու արտահայտիչ է հագուստի ամեն մանրուքներով: Դա էլեգանտ և արիստոկրատ կեցվածք և նուրբ համ: Նա հրաշալի վիճաբանող է, նա գրում է բանաստեղծություններ և հովանավորում է բանաստեղծներին ու գրողներին: Aquote2.png


Պապականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուրբանոս VIII պապի մետաղադրամը, 1643

Ուրբանոս ХVII կառավարման շրջանը համընկավ Երեսնամյա պատերազմի հետ, որը կրկին արնաքամ արեց Եվրոպան: Պապական դիվանագիտության ազդեցությունը իրադարձությունների ընթացքում նվազագույն էր: Քչերն էին այն ժամանակ հաշվի նստում Հռոմի պապական իշխանության եպիսկոպոսի հետ: Նրա բարոյական հեղինակությունը նույնպես համատարած քննադատության առարկա էր: Սուրբ Պետրոսի գահին նստելուց հետո սկսեց այնքան ակտիվորեն հովանավորել իր հարազատներին, որ բառացիորեն ապշեցրեց բոլորին: Բարբերինի ընտանիքը պապական իշխանությունում խեղդվում էր կարդինալի տիտղոսների և առավել շահութաբեր պաշտոնների մեջ: Թվում էր, որ վերադարձել է Վերածննդի Սուրբ հայրապետների ժամանակաշրջանը[9]: Նա իր ավագ եղբորը՝ Անտոնիո Բարբերինիին դարձրեց կարդինալ, իսկ այնուհետև իր զարմիկներին՝ Ֆրանչեսկո Բարբերինի ավագին և Անտոնիո Բարբերինի կրտսերին: Պատմաբան Լեոպոլդ ֆոն Ռանկեն գնահատեց, որ իր կառավարման շրջանում Ուրբանոսների ընտանիքը անձնական ունեցվածքին կուտակել էր 105 մլն կրոն[10]: Նա սրբերի շարքին է դասել Պորտուգալուհի Սուրբ Իզաբելային, Անդրեյ Քորսինին և Պյաչենցի Քոնրադին: Նրա ժամանակ հիմնականում իր հրամանով տեղի ունեցավ ինկվիզիցիոն գործընթաց Կաստել- Գանդոլֆոն, որն ավարտվեց Գալիլեյի դատապարտմամբ (1633), իսկ միևնույն ժամանակ Հռոմի Պապը դատապարտել է գերմանական եկեղեցական գլխավորման զանգվածային վհուկների հիստերիան: Ուրբանոսի կառավարման ժամանակ Կաստել-Հանդոլֆոյում կառուցվել է պապական ամառային նստավայր: 1638 թվականին Բուլլան պաշտպանում էր ճիզվիտ առաքելությունները Հարավային Ամերիկայում, արգելում էր օտարների ստրկությունը, ովքեր ընդունել էին քրիստոնեությունը[11]: Այդ նույն ժամանակահատվածում Ուրբանոս VIII Չինաստանում և Ճապոնիայում փոխարինեց ճիզվտների մենաշնորհը միսիոներական աշխատանքի, բացելով այդ երկրները այլ երկրների միսիոներների համար[12]: Ուրբանոս VIII 1624 թվականին ստեղծել է բուլա (պապական փաստաթուղթ), որով արգելվում էր ծխախոտի օգտագործումը սուրբ տեղերում[13]: Ուրբանոս XIII այդ արգելքը վերացրեց հարյուր տարի անց[14]:

Վերջին տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուրբանոս VIII արձանը, Ջովանի Լորենցո Բերնինի, Հռոմ

Ռազմական և գեղարվեստական նախաձեռնությունների հետևանքով աճեց պապական պարտքերը: Ուրբանոս VIII ժառանգեց 16 միլիոն էքյու պարտքը, իսկ 1635 թվականին այն աճեց մինչև 28 միլիոն: Համաձայն պատմաբան Ջոն Բարգրեյվի, 1636 թվականին իսպանական խմբակցության կարդինալների խորհուրդը այնպիսի սարսափի մեջ էին Ուրբանոս VIII շռայլությունից, որ պայմանավորվել էին, որպեսզի նրան ձերբակալեն և բանտ նստեցնեն, իսկ այնուհետև փոխարինվում էկարդինալ Լաուդիվիո Ձակյան[15]: Երբ Ուրբանոսը մեկնեց Կաստել-Հանդոլֆո, իսպանական խմբակցությունները գաղտնի հանդիպեցին և քննարկեցին իրենց պլանները մշակելու նոր ուղիներ: Սակայն նրանք հայտնաբերվեցին, և պապը փախավ Հռոմ, որտեղ նա անմիջապես անցկացրեց կոնսիստորիա, որպեսզի հստակեցնի դավադրության հանգամանքները: Որպեսզի վերջ դրվի դավադրությանը, պապը հրաման արձակեց, որպեսզի բոլոր կարդինալները լքեն Հռոմը և վերադառնան իրենց եկեղեցիները[15]: 1640 թվականին պարտքը հասավ մինչև 35 միլիոն էքյու, սպառելով պապական եկամուտների ավելի քան 80%[16]:

Մահը և ժառանգությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուրբանոս VIII 1644 թվականի հուլիսի 29-ին, ինչպես ասում են, արագացվեց Կաստրոյի դքսության պատերազմական արդյունքներից: Ծախսերի պատճառով պատերազմին Ուրբանոս VIII այդքան էլ հայտնի չդարձավ: Նրա մահից հետո Ուրբանոսի կիսանդրին պահպանողականների կոնգրեսում, և միայն ճարպիկ քահանան կարողացավ փրկել պապի քանդակը, որը պատկանում էր ճիզվիտներին[17]: Նրա հայտնի չլինելը արտացոլվեց պապական կոնկլավի հետագա ժողովներում, որտեղ մերժվեց Ջուլիո Բատիստա Պամֆիլինի թեկնածությունը: Նրա փոխարեն ընտրվեց կարդինալ Ջովաննի Բատիստա Պամֆիլին Ինոկենտի X անունով:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 http://www.newadvent.org/cathen/15218b.htm
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Record #118625586 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է հունիսի 25-ին 2015:
  3. 3,0 3,1 3,2 Record #118625586 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 26-ին 2014:
  4. 4,0 4,1 4,2 Encyclopedia of Popes Ստուգված է փետրվարի 5-ին 2015:
  5. Encyclopedia of Popes Ստուգված է փետրվարի 6-ին 2015:
  6. 6,0 6,1 Ott Michael T. (1912)։ «Pope Urban VIII»։ The Catholic Encyclopedia XV։ New York: Robert Appleton Company։ Վերցված է 2007-09-07 
  7. Keyvanian, Carla. “Concerted Efforts: The Quarter of the Barberini Casa Grande in Seventeenth-Century Rome.” Journal of the Society of Architectural Historians 64, no 3 (2005): 294.
  8. The triple crown: an account of the papal conclaves from the fifteenth century to the present day by Valérie Pirie (Sidgwick & Jackson, 1935)
  9. http://www.libraryindex.com/encyclopedia/pages/cpxlcmvbhn/urban-viii-barberini-rome.html
  10. History of the popes; their church and state (Volume III) by Leopold von Ranke (Wellesley College Library, reprint; 2009)
  11. Mooney, James Catholic Encyclopedia Volume VII. Robert Appleton Company, New York (June 1910).
  12. van Helden Al (1995)։ «The Galileo Project.»։ Rice University 
  13. Gately Iain. Tobacco: A Cultural History of How an Exotic Plant Seduced Civilization. — Simon & Schuster, 2001. — ISBN 0-8021-3960-4.
  14. Cutler, Abigail. "The Ashtray of History", The Atlantic Monthly, January/February 2007
  15. 15,0 15,1 Pope Alexander the Seventh and the College of Cardinals by John Bargrave, edited by James Craigie Robertson (reprint; 2009)
  16. Duffy, Eamon (1997). Saints and Sinners: A History of the Popes. Yale University Press. ISBN 0-300-09165-6. 
  17. Ernesta Chinazzi, Sede Vacante per la morte del Papa Urbano VIII Barberini e conclave di Innocenzo X Pamfili, Rome, 1904, 13.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Хал Хеллман Великие противостояния в науке. Десять самых захватывающих диспутов — Глава 1. Урбан VIII против Галилея: Неравная схватка = Great Feuds in Science: Ten of the Liveliest Disputes Ever. — М.: «Диалектика», 2007. — С. 320. — ISBN 0-471-35066-4

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]