Վալերիուս Մարցիալիս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վալերիուս Մարցիալիս
Martialis.jpg
Ծնվել էոչ վաղ քան մարտ 38 и ոչ ուշ քան մարտ 41
ԾննդավայրԱուգուստա Բիլբիլիս, Hispania Tarraconensis
Վախճանվել է104[1][2]
Վախճանի վայրԱուգուստա Բիլբիլիս, Conventus Caesaraugustanus
Մասնագիտությունբանաստեղծ և գրող
Լեզուլատիներեն[3]
ՔաղաքացիությունՀին Հռոմ
Ժանրերպոեզիա և երգիծանք
Ուշագրավ աշխատանքներEpigrammata?
Marcus Valerius Martialis Վիքիպահեստում

Մարկուս Վալերիուս Մարցիալ (լատ.՝ Marcus Valerius Martialis, ոչ վաղ քան մարտ 38 и ոչ ուշ քան մարտ 41, Աուգուստա Բիլբիլիս, Hispania Tarraconensis - 104[1][2], Աուգուստա Բիլբիլիս, Conventus Caesaraugustanus), ականավոր հռոմեացի բանաստեղծ, էպիգրամի վարպետ։ Իր կյանքի ընթացքում հրատարակել է 14 գրքից բաղկացած էպիգրամների ժողովածու՝ շուրջ 1200 էպիգրամ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնունդով իսպանական Բիլբիլիս քաղաքից էր, որը գտնվում է Գիբերի վտակ (այժմ՝ Էբրո) Սալոն (այժմ՝ Խալոն) գետի վրա։ Ծննդյան թիվը վերականգնվում է էպիգրամներից մեկի (X 24) հիման վրա, որը գրվել է 90-ականների վերջին, որտեղ Մարցիալը նշում է իր ծննդյան օրը՝ մարտի 1-ը և նշում, որ լրանում է իր 57 տարին։

Իր բանաստեղծություններում Մարցիալը հաճախ է նշում իր հայրենիքը։ Բիլբիլում սովորում է քերականություն և հռետորություն։ 64 տարեկանում (հավանաբար փաստաբանի մասնագիտություն ստանալու համար) գնում է Հռոմ։ Մայրաքաղաքում կապեր է հաստատում իր հայտնի հայրենակիցների՝ Սենեկայի և նրա զարմիկների, պոետ Լուկանի հետ։ Ներոնի կառավարման վերջին ժամանակաշրջանն էր։ 65 տարեկանում հականերոնական դավադրության բացահայտումից հետո Լուկանը և Սենեկան մահանում են՝ կայսեր հրամանով նրանք ինքնասպան են լինում՝ երակները կտրելով։ Մարցիալի կյանքը ավելի է վատթարանում։ Երկար ժամանակ նա վարում է քիչ ապահովված կյանք, գրեթե աղքատ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]