Տրիեստ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Տրիեստ
Դրոշ Զինանշան
Free Territory Trieste Flag.svg Free Territory of Trieste coat of arms.svg

Stadtzentrum Triest.jpg
Կոորդինատներ: 45°38′0″ հս․ լ. 13°48′0″ ավ. ե. / 45.63333° հս․. լ. 13.80000° ավ. ե. / 45.63333; 13.80000
Երկիր Իտալիա Իտալիա
Մարզ Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա
Գավառ Տրիեստ
Մակերես 84.49 կմ²
ԲԾՄ 2 մ
Պաշտոնական լեզու իտալերեն
Բնակչություն 205.374 մարդ (2008 թ.)
Խտություն 2.445 մարդ/կմ²
Տեղաբնականուն triestini
Ժամային գոտի UTC+1(ամռանը` UTC+2)
Հեռախոսային կոդ +39 040
Փոստային ինդեքս 34100
Փոստային ինդեքսներ 34121, 34122, 34123, 34124, 34125, 34126, 34127, 34128, 34129, 34130, 34131, 34132, 34133, 34134, 34135, 34136, 34137, 34138, 34139, 34140, 34141, 34142, 34143, 34144, 34145, 34146, 34147, 34148, 34149, 34150 և 34151
Ավտոմոբիլային կոդ TS
Պաշտոնական կայք comune.trieste.it
##Տրիեստ (Իտալիա)
Red pog.png

Տրիեստ (սլովեն.՝ և խորվ.՝ Trst, լատ.՝ Tergeste, Tergestum), քաղաք և նավահանգիստ Հյուսիսային Իտալիայում, Ադրիատիկ ծովի ափին։ Կան նավի շարժիչների արտադրություն, նավաշինություն, նավանորոգում, սև մետալուրգիա, նավթավերամշակում, ցեմենտի, ապակու, թղթի, շուտի, սննդի արդյունաբերություն, համալսարան, ծովային, բնապատմական թանգարաններ։ Տրիեստում է տեսական ֆիզիկայի միջազգային կենտրոնը։ Հին ժամանակներում Տրիեստը եղել է Հռոմի գաղութը, V-IX դդ․ տիրել են օստգոթերը, Բյուզանդիան, լանգոբարդները, ֆրանկները։ Միջին դարերում Տրիեստին շնորհիվ իր աշխարհագրական շահավետ դիրքի, նշանակալից առևտրրի կենտրոն էր։ XIII դ․ Տրիեստին տիրել է Վենետիկը, 1382-ին՝ ավստրիական Հաբսբուրգները, 1719 - 1891-ին Տրիեստը ազատ նավահանգիստ էր։ 1797 և 1805-ին օկուպացրել են ֆրանսիացիները, 1809-ին՝ գրավել, և մինչև 1813-ը Տրիեստը մտել է Ֆրանսիայից վասալական կախման մեջ գտնվող Իլլիրիական պրովինցիաների կազմի մեջ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո անցել է Իտալիային։ 1943-ին զավթել են գերմանաֆաշիստական զորքերը, 1945-ի մայիսի 1 - 2-ին ազատագրել է հարավսլավոնական ժողովրդական-ազատագրական բանակը։ 1945-ին քաղաք են մտել անգլո-ամերիկյան զորքերը (որոնք մնացել են մինչև 1954-ը), 1947 - 1954-ին Տրիեստը մի փոքր շրջանի հետ կոչվում էր «Տրիեստի ազատ տերիտորիա», որը լիկվիդացվեց 1954-ի իտալա-հարավսլավոնական համաձայնագրով։ Տրիեստը և նրան հարակից արևմտյան տարածքն անցան Իտալիային, իսկ Տրիեստից արևելք՝ Հարավսլավիային։ 1975-ին Հարավսլավիան և Իտալիան ստորագրեցին Տրիեստի շրջանում պետական սահմանի մասին պայմանագիրը։

Հայերը Տրիեստում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տրիեստում հայեր հաստատվել են XVIII դ․ վերջին քառորդում, երբ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության պառակտման (1772) հետևանքով, միաբանների մի խումբ՝ Աստվածատուր Բաբիկյանի գլխավորությամբ եկել է Տրիեստ։ Ավստրիական արքունիքը հովանավորել է միաբաններին և թույլատրել այնտեղ հիմնել վանք, դպրոց, տպարան, որը սկսել է աշխատել 1776-ից և 35 տարվա ընթացքում հրատարակել է ավելի քան 70 անուն հայերեն գիրք, հիմնականում կրոն, բովանդակությամբ, նաև դասագրքեր, եվրոպական լեզուներով գրքեր (եկամուտ ստանալու համար)։ Միաբանությունը 1811-ին տեղափոխվել է Վիեննա։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]