Սկանդերբեգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սկանդերբեգ
ալբ․՝ Skënderbeu
Gjergj Kastrioti.jpg
Ծնվել է մայիսի 6, 1405({{padleft:1405|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:6|2|0}})
Ծննդավայր Կրույե, Krujë District, Դուրրես, Ալբանիա
Մահացել է հունվարի 17, 1468({{padleft:1468|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:17|2|0}}) (62 տարեկանում)
Մահվան վայր Լեժա, Ալբանիա
Քաղաքացիություն Flag of Most Serene Republic of Venice.svg Վինիտիկի հանրապետություն
Ottoman flag.svg Օսմանյան կայսրություն
Ազգություն ալբանացի
Կրոն քրիստոնեություն և իսլամ
Կրթություն Enderun School
Մասնագիտություն ռազմիկ
Ամուսին Դոնիկա Կաստրիոտի
Ծնողներ հայր՝ Gjon Kastrioti, մայր՝ Voisava Tripalda
Երեխաներ Գյոն Կաստրիոտի II
Skanderbeg Վիքիպահեստում

Գեորգ Կաստրիոտի Սկանդերբեգ (ալբ․՝ Gjergj Kastrioti Skënderbeu, մայիսի 6, 1405({{padleft:1405|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:6|2|0}}), Կրույե, Krujë District, Դուրրես, Ալբանիա - հունվարի 17, 1468({{padleft:1468|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:17|2|0}}), Լեժա, Ալբանիա), թուրք նվաճողների դեմ ալբան ժողովրդի ազատագրական պայքարի ղեկավար, Ալբանիայի ազգային հերոս։ Կաստրիոտի իշխանական տոհմից։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանուկ հասակում պատանդ է տրվել թուրքական սուլթան Մուրադ 2-րդին, հետագայում ծառայել նրա զորքում։ Զորավարական տաղանդի համար ստացել է բեյի (բեգի) տիտղոս, ի պատիվ Ալեքսանդր Մակեդոնացու կոչվել Իսքենդեր բեյ (Ալեքսանդր անվան թուրքերեն արտասանությունը, աղավաղված՝ Սկանդերբեգ)։ Թաքուն պատրաստվել է սուլթանի դեմ պայքարի, կապեր հաստատել նրա արտաքին և ներքին հակառակորդների հետ։ 1443 թվականին Սկանդերբեգ 300 հեծյալով լքել է թուրքական ճամբարը, մեկնել Ալբանիա։ Հենվելով ազատ գյուղացիության վրա՝ արշավանք է սկսել ալբանական հողերից թուրքերին վռնդելու համար։ Նոյեմբերի 28-ին հռչակվել է Կաստրիոտի իշխանության ղեկավար։ Բազմաթիվ բերդերից վտարել է թուրքական կայազորները, ազատագրել երկրի մեծ մասը, ձգտել է միավորել ալբան ֆեոդալներին, ժողովրդական աշխարհազորը վերածել կանոնավոր բանակի։ Շուրջ քառորդ դար ալբան ժողովուրդը Սկանդերբեգի գլխավորությամբ հաջողությամբ դիմագրավել է թուրքական զավթիչներին, որոնք փորձում էին վերականգնել իրենց իշխանությունը։ Սկանդերբեգը ուներ պետական և զինվորական գործչի արտասովոր տաղանդ, հաղթահարել է ներքին և արտաքին քաղաքական մեծ դժվարություններ՝ ալբան ֆեոդալների անջատողական նկրտումները, Վենետիկի ու պապի շահախնդիր քաղաքականությունը են։ Ալբանիայի ժողովրդական Հանրապետությունում սահմանված Հ. Սկանդերբեգի շքանշան։

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տիրանայի գլխավոր հրապարակն անվանվել է Սկանդերբեգի անունով։ 1968 թվականին՝ Սկանդերբեգի մահվան 500-ամյա տարելիցին, հրապարակում տեղադրվել է Սկանդերբեգի բրոնզե հուշարձանը:

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 436 CC-BY-SA-icon-80x15.png