Վենետիկի հանրապետություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վենետիկի հանրապետություն
 Բյուզանդական կայսրություն 697 - 1797  
Flag of Most Serene Republic of Venice.svg Coat of Arms of the Republic of Venice.svg
Քարտեզ

Republic of Venice 1789.svg

Ընդհանուր տեղեկանք
Մայրաքաղաք Վենետիկ
Լեզու լատիներեն
իտալերեն
Կրոն կաթոլիկություն
Իշխանություն
Պետական կարգ Թագավորություն
Պետության գլուխ արքա
Ներկայումս տարածքում`
Իտալիա Իտալիա
Խորվաթիա Խորվաթիա
Հունաստան Հունաստան
Ալբանիա Ալբանիա
Կիպրոսի Հանրապետություն Կիպրոս
Չեռնոգորիա Չեռնոգորիա
Սլովենիա Սլովենիա
Թուրքիա Թուրքիա
Ռուսաստան Ռուսաստան
Ուկրաինա Ուկրաինա

Վենետիկի հանրապետություն (լատիներեն՝ Respublica Veneta), պատմական երկիր Հարավային Եվրոպայում, Սուրբ Մարկոսի Հանրապետություն; վեն. Serenìsima Republica de Venezia,իտալերեն՝ Serenissima Repubblica di Venezia): Հիմնական տարածքը եղել է Ապենինյան թերակղզու վրա։

Քաղաք-պետությունը ստեղծվել է 7-րդ դարում և հանդես է եկել Վենետիկ կենտրոնով։ Պետության ափերը ողողել են Միջերկրական, Ադրիատիկ, Սև և Մարմարա ծովերի ջրերը։

Պետությունը ունեցել է երկու պաշտոնական լեզուներ։ Երկրի դե ֆակտո պաշտոնական լեզուն էր լատիներենը, սակայն երկրում մեծ կիրառություն ուներ իտալերենը:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Վենետիկի պատմություն

Հնագույն ժամանակներում Ադրիատիկ ծովի հյուսիս-արևմտյան ափին և Իտալիայի հյուսիսում ապրել է վենետյան կոչվող մի ցեղ, որից էլ հետագայում երկիրը ստացել է իր անունը: 452 թվականին հոների ղեկավար Աթթիլան ավիրեց Ակվիլեյը և գրավեց ամբողջ վերին Իտալիան մինչև Պո գետը, խուճապահար բնակիչները բնակության վայրեր փնտրեցին հարակից կղզիներում: Այդ ժամանակից ի վեր այստեղ աստիճանաբար առաջացան մի քանի քաղաքային բնակավայրեր, ինչպիսիք են` Գրադոն, Հերկելիան, Մալամոկկոն, Չիոգգիան: Լոնգոբարդների դեմ մղվող բազմաթիվ պատերազմները ստիպեցին ձևավորել միասնություն և մեկ ընդհանուր կառավարություն: Այդ նպատակով բնակչության աշխարհիկ և հոգևոր առաջնորդները կղզիների բնակիչների հետ միասին 697 թվականին ընտրեցին իրենց համար միասնական մեկ առաջնորդ՝ Լուցիա Անաֆեստին, հետագայում այդ պաշտոնը կոչվեց դոժ: Հետևաբար, բնակչության հոգեւոր եւ աշխարհիկ առաջնորդները, կղզու խմբի բոլոր բնակիչների հետ միասին, ընտրեցին Պոլ Լուչիա Անաֆեսը 697-ին, որպես ընդհանուր կյանքի ամենատարբեր ղեկավար, եւ հետագայում այդ պաշտոնը կոչվեց Դողա: Կառավարության նստավայրը սկզբում Հերակլեայում էր, 742-ին այն տեղափոխվեց Մալամոկկո, իսկ 810-ին` Ռիալտոյի ամայի կղզու վրա, որտեղ էլ հետագայում հիմնադրվեց Վենետիկ քաղաքը: 806 թվականին վենետիկյան քաղաքները կարճ ժամանակով գտնվում էին Կարլ Մեծի տիրապետության տակ, սակայն 812 թվականին վերադարձվեցին Բյուզանդիային: Canal Grande Chiesa della Salute e Dogana dal ponte dell Accademia.jpg Napoli Castel Nuovo museo civico - ingresso di Garibaldi a Napoli - Wenzel bis.jpg

Italia 1796-es.svg

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Andrea Castagnetti: La società veneziana nel Medioevo, Bd. 1: Dai tribuni ai giudici, Bd. 2: Le famiglie ducali dei Candiano, Orseolo e Menio e la famiglia comitale vicentino-padaovana di Vitale Ugo Candiano (secoli X-XI), Verona 1992/1993
  • David Chambers (Hrsg.): Venice: a documentary history, 1450–1630, Oxford 1992
  • Helmut Dumler: Venedig und die Dogen, Düsseldorf 2001