Կաշառակերություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Կաշառակերություն, հասկացություն, որն ընդգրկում է երեք տեսակ հանցագործություն կաշառք ստանալը (ՀՍՍՀ քրեական օրենսգիրք, հոդված 185), կաշառք տալը (հոդված 186), կաշառքի միջնորդությունը (հոդված 1851)։ Կաշառք ստանալ է համարվում պաշտոնատար անձի՝ անձամբ կամ միջնորդի միջոցով նյութական արժեքներ (առարկաներ,դրամ) ընդունելը կամ գույքային շահ ձեռք բերելը որևէ անձից՝ նրա օգտին իր պաշտոնեական դիրքով պայմանավորված անհրաժեշտ գործողություններ կատարելու (կամ գործողություններից զերծ մնալու) պարտավորությամբ։

Օրենքը ոչ-նյութական արժեքներ ընդունելը կաշառք չի համարում։ Հանցագործությունը ծանրացնող հանգամանքներ են՝ բազմիցս կաշառք ստանալը, շորթելը, անձի պատասխանատուդիրքը, կաշառակերություն համար նախկին դատվածությունը։ Կաշառակերների համար նախատեսվում է՝ ազատազրկում՝ 3—10 տարի ժամկետով, գույքի բռնագրավումով, ծանրացնող հանգամանքների դեպքում՝ 8—15 տարի, գույքի բռնագրավումով և աքսորով՝ 2—5 տարի ժամկետով (կամ առանց աքսորի), իսկ առանձնապես ծանրացնող հանգամանքների դեպքում՝ մահապատիժ,գույքի բռնագրավումով։ Կաշառք տալ է համարվում նյութական արժեքներ կամ գույք հանձնելը պաշտոնատար անձին, հանձնողի օգտին կատարված այն գործողությունների կամ անգործության համար, որ նա կատարել է կամ պետք է կատարեր պաշտոնական դիրքի օգտագործմամբ։

Պատիժը խստացնող հանգամանքներ են՝ կաշառք տալը բազմիցս, կաշառակերությյան համար նախկին դատվածությունը։ Կաշառք տալու համար նախատեսվում է ազատազրկում՝ 3—8 տարի ժամկետով, ծանրացնող հանգամանքների դեպքում՝ 7—15 տարի, գույքի բռնագրավումով (կամ առանց բռնագրավման) և աքսորով՝ 2—5 տարի ժամկետով (կամ առանց աքսորի)։ Կաշառք տվողը կարող է պատասխանատվությունից ազատվել, եթե պաշտոնատար անձը կաշառքը շորթել է,կամ եթե կաշառատուն կամավոր հայտնել է այդ մասին։ Կաշառքի միջնորդություն է համարվում կաշառք ստացողի կամ կաշառք տվողի խնդրանքով կամ նրանց հանձնարարությամբ կաշառք ստանալուն նպաստող գործողությունների կատարումը։ Կաշառքի միջնորդության համար նախատեսվում է ազատազրկում՝ 2—8 տարի ժամկետով, ծանրացնող հանգամանքների առկայության դեպքում (կաշառքի միջնորդություն բազմիցս, կաշառակերության համար դատապարտված անձի միջնորդություն, պաշտոնական դիրքի չարաշահում)՝ 7—15 տարի, գույքի բռնագրավումով և աքսորով՝ 2—5 տարի ժամկետով (կամ առանց աքսորի)։

Կաշառակերությունը անցյալի մնացուկ է։ Հանցագործությունների դեմ մղվող պայքարում կաշառակերություն դեմ պայքարը ՍՄԿԿ սովետական մարմինների հատուկ խնդիրն է համարում։ Կաշառակերությունը հսկայական չափերի է հասնում բուրժ. երկրներում (տ ես Կոռուպցիա)։ Կաշառակերություն պատժելի արարք է համարվել նաև հին և միջնադարյան հայ իրավունքում։ Ըստ Մխիթար Գոշի Դատաստանագրքի՝ նյութական կամ այլ շահագրգռվածությամբ կողմնապահություն դրսեվորած դատավորը զրկվում էր պաշտոնից։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png