Նորաձևություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Casol նորաձևության տան մետաքսե քառակուսի շարֆ

Նորաձևություն ( ֆր.՝ mode, լատ.՝ modus բառից՝ չափ, կերպար, կանոն, կարգադրություն), որոշակի ոճի ժամանակավոր գերիշխանություն կյանքի կամ մշակույթի որևէ բնագավառում: Սահմանում է հագուստի, գաղափարների, վարքի, էթիկետի, կենսակերպի, արվեստի, գրականության, խոհանոցի, ճարտարապետության, ժամանցի և այլնի ոճը կամ տիպը, որը տարածված է հասարակության մեջ որոշակի ժամանակահատվածում: Նորաձևություն հասկացությունը հաճախ ներկայացվում է որպես ամենաանկայուն և արագ անցնող հանրաճանաչություն: Նորաձևություն տերմինն իր մեջ ներառում է նաև մարդկային մարմնի՝ տվյալ դարաշրջանում նախընտրելի տիպը (օրինակ՝ Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի ժամանակաշրջանում գնահատվում էր փարթամ մարմինը, իսկ 21-րդ դարի սկզբին գնահատվում է բարեկազմությունը[1]:

Նորաձևության անկապտելի հատկանիշը նորությանը հետևելն է, առարկայի կամ երևույթի նորության/նորաձևության աստիճանը կախված է ոչ այնքան նրա ստեղծման (առաջացման) օբյեկտիվ ժամանակից, որքան ժողովրդականություն և հանրային ճանաչում ստանալու պահից: Այսպես, էլեկտրոնային նորաձև գաջեթ կարող են դառնալ ոչ յուրահատուկ տեխնոլոգիական (կամ իրական սպառողական հատկությունների տեսակետից) սարքերը, հագուստի նորաձև տարրերը, որոնք, որպես կանոն, ուղիղ համանմանություն ունեն անցյալում:

Եթե երևույթը կամ առարկան, լինելով նորաձև որոշակի ժամանակահատվածում, իր թարմությունը կորցնում է շրջապատի աչքում, ապա դառնում է ոչ նորաձև (հնաձև): Նորաձևությանը հետևելու ցանկությունը միշտ էլ գրավել է ծաղրանկարիչների ուշադրությունը[1]:

Նորաձևությունն ունի 2 շարժառիթ: Առաջինը նմանակումն է, որը նպատակ ունի ընդօրինակել փորձը կամ լավ ճաշակը, երկրորդ՝ հասարակությունից դուրս համարվելու, ծաղրի առարկա դառնալու վախը (մեկուսացման վախ), մեկ այլ դասակարգմամբ՝ ինքն իրեն ընդօրինակելը համարվում է կենսաբանական պաշտպանության ձև[1]:

Ժամանակակից աշխարհում նորաձևությունն ունի սեզոնային բնույթ (գարուն-ամառ և աշուն-ձմեռ)[1]: Պատմականորեն վաղ նորաձևությունը կարող էր հազարամյակների ընթացքում չփոխվել, օրինակ՝ մ. թ. ա. 4-րդ հազարամյակից մինչև մ. թ. ա. 2-րդ հազարամյակը եգիպտական նորաձևությունը չի փոխվել[2]:

Նորաձևությանը հետևելուն նպաստելու համար կան մասնագիտացված ամսագրեր, նորաձևության բլոգներ, մասնագիտացված գործակալություններ:

Նորաձևության խոշոր տներն են՝ Dolce & Gabbana, Armani, Lacoste, Prada, Gucci, Calvin Klein, Hugo Boss AG, Chanel:


Հագուստի նորաձևություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անցյալում Արևմուտքից եկած ճանապարհորդները, ովքեր ճանապարհորդում էին Պարսկաստան, Թուրքիա, Հնդկաստան կամ Չինաստան, հաճախ նկատում էին, որ համապատասխան վայրերում նորաձևությունը չէր փոփոխվում։ 1609թ․ ճապոնացիները անգամ հպարտությամբ պատմում էին իսպանացի այցելուներին, որ ճապոնական հագուստը հազարավոր տարիների ընթացքում փոփոխության չի ենթարկվել։[3] Այնուամենայիվ էական ապացույցներ կան այն մասին, որ Մին դինաստիայի ժամանակաշրջանում չինական հագուստը հաճախ փոփոխվել է։ Զգեստների փոփոխությունը սովորաբար տնտեսական կամ սոցիալական փոփոխությունների արդյունք է, ինչպես օրինակ տեղի է ունեցել Հին Հռոմում և միջնադարյան Խալիֆայության դեպքում, որից հետո տևական ժամանակ էական փոփոխություններ չեն եղել։ 8-րդ դարի Մուսուլմանական Իսպանիայում Զիրյաբ անունով երաժիշտը Կորդովային ներկայացրեց հագուստի բարդ ոճեր, որոնք հիմնված էին իր հայրենիք Բաղդադի սեզոնային և կենցաղային նորաձևության վրա՝ յուրօրինակ ձևափոխություններով։[4][5] Նմանատիպ փոփոխություններ եղան նաև 11-րդ դարի Միջին Արևելքում թյուրքերի գալուց հետո: Վերջիններս իրենց հետ բերեցին Կենտրոնական Ասիայի և Հեռավոր Արևելքի հագուստի ոճերը։[6]

Պատմաբաններ Ջեյմս Լավերը և Ֆերնան Բրոդելը գտնում են, որ արևմտյան հագուստի նորաձևությունը սկիզբ է առել 14-րդ դարի կեսերից,[7][8] չնայած պետք է նկատի ունենալ, որ նրանք այդ եզրակացությանը հանգել են առավելապես ժամանակաշրջանի նկարների[9] և ձեռագրերի պատկերների ուսումնասիրություններից, բայց մինչև 14-րդ դարը դրանք այդքան էլ տարածված չեն եղել։ Նորաձևության ամենաէական վաղ փոփոխություններից է տղամարդու վերնազգեստի կտրուկ կարճացումն ու նեղացումը:[10]

Հաջորդ դարում փոփոխությունների տեմպը զգալիորեն արագացավ․ և՛ կանացի, և՛ տղամարդու հագուստի նորաձևությունն ու մազերի հարդարումը բարդացան։ Նորաձևության մեջ փոփոխությունները առաջ բերեցին Եվրոպայի բարձր դասերի միջև տարբերություններ, իսկ մինչ այդ նրանք շատ նման ոճով էին հագնվում։ Ազգային ոճերը բավականին տարբեր էին մինչև 17-18-րդ դարերի հեղաշրջումը, վերջինս պարտադրեց նմանատիպ ոճեր․ այդ ոճերը մեծամասամբ գալիս էին Ֆրանսիայից։[11] Չնայած որ մեծահարուստներն էին սովորաբար նորաձևություն թելադրողները, Վաղ Ժամանակակից Եվրոպայի աճող ճոխությունը հանգեցրեց նրան, որ բուրժուազիան և անգամ գեղջուկները սկսեցին հեռվից հետևել նորաձևության միտումներին, բայց այնուամենայնիվ նորաձևությունը դեռ մնում էր վերնախավինը, և հենց դա է, որ Ֆերնան Բրոդելը համարում է նորաձևության փոփոխման հիմնական շարժիչ գործոն։[12]

Ալբրեխտ Դյուրերի նկարը ցույց է տալիս նյուրնբերգյան բուրժուազիայի ներկայացուցչի (ձախում) և նրա վենետիկյան տարբերակի տարբերությունները։ Վենետիկյան տիկնոջ բարձր չոպինների (ժամանակի կրունկները) օգնությամբ նա ավելի բարձրահասակ է երևում

16-րդ դարում, ազգային տարբերությունները առավել ցայտուն էին արտահայտված։ 16-րդ դարի գերմանացի և իտալացի տղամարդկանց 10 տարբեր նկարներում կարող են երևալ 10 ամբողջովին տարբեր գլխարկներ։ Ալբրեխտ Դյուրերը պատկերել է Նյուրնբերգյան և Վենետիկյան նորաձևությունների տարբերությունը 15-րդ դարում։ 16-րդ դարի վերջերում «Իսպանական ոճը» սկսել է համաժամանակեցվել Եվրոպայի բարձր խավի հետ, և 17-րդ դարի կեսերին որոշակի պայքարից հետո ֆրանսիական ոճը սկսել է գերիշխել: Այս գործընթացն ավարտվել է18-րդ դարում։[13]

Մարի Անտուանետը Լուի XVI-ի կինը, իր դարի նորաձևության իկոնան էր։ Նրա նախընտրությունները (օրինակ՝ 1783թ․ սպիտակ մարմաշե զգեստները, որոնք կոչվում էին թագուհու շապիկ (chemise a la Reine)) մեծ ազդեցություն էին ունենում և շատերը կրում էին դրանք:[14]

Չնայած գործվածքների գույներն ու պատկերները տարեցտարի փոխվում էին,[15] տղամարդկանց վերնազգեստների, ժիլետների ու կանացի զգեստների ձևվածքներն ու կտրվածքները շատ դանդաղորեն էին ձևափոխվում։ Տղամարդկանց նորաձևությունը մեծամասամբ ծագել էր ռազմական մոդելներից։ Եվրոպացի տղամարդու կերպարի փոփոխությունները առաջացել են ռազմական գործողությունների թատերաբեմում, որտեղ սպաները հնարավորություն ունեին տեսնել օտար այնպիսի ոճեր, ինչպիսիք էին Սթեինքիրք վզկապն ու փողկապները։

Չնայած 16-րդ դարում սկսել էին տարածվել ֆրանսիական գեղեցիկ հագուստներով տիկնիկները, իսկ Աբրահամ Բոսսը 1620-ականներին ստեղծել էր նորաձևության մնայուն գործեր, փոփոխություններն ավելի արագ սկսեցին իրականանալ 1780-ականներին: Մինչև 1800-ականները բոլոր արևմտյան եվրոպակացիները նմանատիպ էին հագնվում (կամ էլ իրենք այդպես կարծում էին)։ Տեղական տարբերությունները գավառական մշակույթի, իսկ ավելի ուշ արդեն պահպանողական գյուղացի լինելու մասին էին վկայում։[16]

Չնայած, որ ձևարարներն ու դերձակներն էին հիմնականում նորարարությունների հեղինակները, և գործվածքի արդյունաբերությունը հստակորեն շատ թրենդների առիթ դարձավ, այնուամենայնիվ նորաձևության դիզայնի պատմությունը կապվում է 1858թ․-ի հետ, երբ Անգլիայում ծնված Չարլզ Ֆրեդերիկ Ուորթը բացեց առաջին բարձր նորաձևության տունը Փարիզում։ Հոթ տունը (The Haute house) անունը սահմանվել էր կառավարության կողմից այն նորաձևության տների համար, որոնք համապատասխանում էին ոլորտի պահանջներին։ Այս նորաձևության տները պետք է պահեին այնպիսի ստանդարտներ, ինչպիսիք էին ունենալ նվազագույնը 20 դերձակ, տարվա մեջ 2 նոր հավաքածու ներկայացնել, և հաճախորդներին ներկայացնել զգեստների ձևվածքների համապատասխան թիվ։[17] Այդ ժամանակից սկսած նորաձևության դիզայների գաղափարը դարձավ դոմինանտ, որպես սեփական իրավունքներ ունեցող հանրային դեմք։[18]

Յունիսեքս հագուստների միտքը ծագել է 1960-ներին, երբ դիզայներներ Պիեռ Կարդենն և Ռուդի Գերնռայխը ստեղծեցին այնպիսի հագուստի մասեր, ինչպիսիք էին ձգվող ջերսի գործվածքից տունիկաները կամ գամաշները, և դրանք կարող էին հագնել և՛ կանայք, և՛ տղամարդիկ։ Յունիսեքսի ազդեցությունը ավելի ընդարձակում է նորաձևության ոլորտները։[19] 1970-ականների նորաձև միտումների՝ ոչխարի մորթուց վերարկուների (դուբլյոնկա), բաճկոնների, վերարկուների, չկառուցվածքավորված հագուստների ազդեցության շնորհիվ տղամարդիկ սկսեցին հասարակական վայրերում հանդիպումներին մասնակցել առանց պիջակների ու աքսեսուարների նոր կիրառմամբ։ Չնայած պահպանողական միտումներին, տղամարդկային որոշ ոճեր զուգակցվում էին զգայունության և արտահայտչականության հետ։ Համասեռամոլների իրավունքների համար պայքարող և այլ երիտասարդական շարժումների աճը թույլ տվեց ազատորեն փորձարկումներ անել ոճերի, գործվածքների հետ․ օրինակ՝ դիզայներները տղամարդու հագուստ ստեղծելու համար օգտագործեցին կրեպ տեսակ գործվածքը, որը նախկինում ասոցացվում էր կանացի կերպարների հետ։[20]

Ժամանակակից նորաձևության 4 հիմնական մայրաքաղաքներն են համարվում Փարիզը, Միլանը, Նյու Յորքը և Լոնդոնը, որտեղ գտնվում են նորաձևության ամենահայտնի կազմակերպությունների գլխավոր գրասենյակները գտնվում են այս քաղաքներում և հռչակված են համաշխարհային նորաձևության մեջ իրենց ունեցած մեծ ներդրումով։ Այս քաղաքներում նորաձևության շաբաթներ են անցկացվում, որի ընթացքում դիզայներները իրենց հագուստի նոր հավաքածուները ցուցադրում են հանդիսատեսին։ Մեծ դիզայներների ժառանգությունը (Կոկո Շանել, Իվ Սեն Լորեն և այլք) պահում է Փարիզի ամենաբարձր դիտողականությունը նորաձևության բնագավառում, չնայած որ հոթ կուտյուրի ծախսերը հիմնականում փակվում են նույն բրենդների պրետ-ա-պորտե հավաքածուների և օծանելիքների վաճառքից գոյացած գումարներով։ 

Ժամանակակից արևմտացիները իրենց հագուստի համար ընտրության մեծ հնարավորություն ունեն։ Թե ինչ է մարդ ընտրում հագնելու համար կարող է արտացոլել իր անձնային որակներն ու հետաքրքրությունները։ Երբ բարձր մշակութային կարգավիճակ ունեցող մարդիկ սկսում են կրել նոր, տարբերվող հագուստ, ստեղծվում է նորաձևության նոր միտում (թրենդ)։ Այս մարդկանց հավանող կամ հարգող մարդիկ ներշնչվում են նրանցից և սկսում են կրել նմանատիպ ոճավորված հագուստ։ Կախված տարիքից, սոցիալական դասից, սերնդից, բնակության վայրից, աշխարհագրական դիրքից և ժամանակից նորաձևությունը կարող է տարբեր լինել։Եթե հասուն տարիքի մարդը հագնվում է երիտասարդների նման, նա կարող է ծիծաղելի տեսք ունենալ կողքից։ Նորաձև (fashionista) ու նորաձևության զոհ տերմինները բնորոշում են այն մարդկանց, ովքեր կուրորեն հետևում են նորաձևության վերջին միտումներին։

Վերջին տարիներին ասիական նորաձևությունը բավականին նշանակալի է դարձել տեղական և համաշխարհային շուկայում։ Չինաստանը, Ճապոնիան, Հնդկաստանն ու Պակիստանը դեռ վաղուց ունեցել են գործվածքի զարգացած արդյունաբերություն, և դրանց արդյունքներից շատ Արևմտյան դիզայներներ բազմիցս ներշնչվել են, բայց այսօր ասիական հագուստի ոճը նույնպես սկսել է մեծ ազդեցություն տարածել ամբողջ աշխարհում։[21] 

Նորաձևության արդյունաբերություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մոդելը նորաձևության շոուի ժամանակ, Ռոմանտիկա Fashion, Սոֆիա, Բուլղարիա

Հաճախ նորաձևության հարցերում առաջնայնությունը կախված է քաղաքական առաջնությունից (օրինակ՝ Իտալիան նորաձևություն էր թելադրում Վերածննդի դարաշրջանում, երբ ծաղկում էին ապրում քաղաք-պետությունները, ինչպիսիք էին Վենետիկը և Ֆլորենցիան, 13-րդ դարից սկսած հենց այստեղ էին արտադրում թավիշ և մետաքս)։ Նորաձևությանն ուշադրություն էին դարձնում ֆրանսիացի տիրակալները՝ սկսած Լյուդովիկոս XIV-ից և վերջացրած Նապոլեոն III-ով, արդյունքում Ֆրանսիայում մեծ զարգացում ապրեց տեքստիլ արդյունաբերությունը, կային բազմաթիվ հմուտ դերձակուհիներ[1]։

Նորաձևության արդյունաբերությունը տնտեսության որոշակի բաժին է, որն իր մեջ ներառում է տվյալ բաժնի հետ կապված ապրանքների արտադրությունն ու բաշխումը (այդ թվում նաև ծառայությունը որպես ապրանք)։

Համաշխարհային նորաձևության արդյունաբերություն գաղափարը առաջացել է նոր ժամանակաշրջանի։ [22] Մինչ 19-րդ դարի կեսերը հագուստի մեծ մասը կարվում էր պատվերով։ Այն ձեռագործ էր՝ անկախ նրանից՝ հասարակ մարդիկ էին կարում, թե դերձակները։ Արդեն 20-րդ դարասկզբին նոր տեխնոլոգիաների (օրինակ՝ կարի մեքենա) և համաշխարհային կապիտալիզմի ի հայտ գալը, ապրանքների արտադրության գործարանային համակարգի զարգացումը, մանրածախ կետերի տարածումը բերեցին նրան, որ հագուստը սկսեց արտադրվել զանգվածային մասշտաբներով և ստանդարտ չափսերով և վաճառվում էր ֆիքսված գներով։

Չնայած նորաձևության արդյունաբերությունը առաջինը Եվրոպայում և Ամերիկայում է զարգացել, այսօր այն համաշխարհային է․ հագուստի դիզայնը հաճախ ստեղծվում է մի երկրում, արտադրվում մեկ այլ երկրում և վաճառվում է ամբողջ աշխարհում։ Օրինակ՝ Ամերիկյան նորաձևության կազմակերպությունը կարող է կտորեղենը գնել Չինաստանից, հագուստը կարել Վիետնամում, ավարտուն տեսքի բերել Իտալիայում, և այնուհետև արդեն պատրաստի ապրանքը առաքել ԱՄՆ-ի պահեստ, որտեղից էլ տարածել տարբեր երկրների մանրածախ կետեր։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները երկար ժամանակ եղել է նորաձևության բնագավառում ամենախոշոր գործատուն,[23] և դա դեռ պահպանվում է 21-րդ դարում։ Այնուամենայնիվ, ԱՄՆ-ն աշխատատեղերը քչացել են, որովհետև արտադրության մեծ մասը տեղափոխվել է օվկիանոսից այս կողմ՝ հատկապես Չինաստան։ Քանի որ նորաձևության արտադրությունը հիմնականում խառն է իրականացվում ամբողջ աշխարհում, ապա տեքստիլի և հագուստի արտադրության մասին ընդհանուր տվյալներ հավաքելը բավականին դժվար է։ Ամեն դեպքում հագուստի արդյունաբերությունը նշանակալի ներդրում ունի համաշխարհային տնտեսության մեջ։[24]

Նորաձևության արդյունաբերությունը բաղկացած է 4 փուլից․

  1. Նոր նյութերի՝ մանրաթելերի, գործվածքների, նաև կաշվի ու մորթու արտադրություն;
  2. Նորաձևության բարիքների արտադրություն՝ դիզայներների, արտադրողների, կապալառուների և այլոց կողմից;
  3. մանրածախ վաճառք;
  4. գովազդի և տարածման տարբեր ձևեր։

Այս փուլերը բաղկացած են շատ առանձին փոխպայմանավորված մասերից՝ Գործվածքի դիզայն և արտադրություն, Նորաձևության դիզայն և արտադրություն, Հագուստի մանրածախ վաճառք, Մարքեթինգ և Մերչենդայզինգ, Նորաձևության ցուցադրություններ, Մեդիա և այլն։ Յուրաքանչյուր բաժին ունի նպատակ բավարարել սպառողի պահանջները։[25]

Նորաձևության թրենդեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նորաձևության թրենդերը ենթարկվում են մի շարք ազդեցությունների, որոնցից են՝ քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և տեխնոլոգիական։ Այս գործոնների ուսումնասիրությունը կոչվում է PEST անալիզ։ Նորաձևության տեսաբանները կարող են օգտագործել այս ինֆորմացիան որոշակի թրենդի աճը կամ անկումը որոշելու համար։ Նորաձևության թրենդերը օրեցօր փոփոխության են ենթարկվում, դրանք չեն կարող անփոփոխ մնալ։

Իրիս վան Հերփեն, 3D տպելու տեխնոլոգիա

Քաղաքական ազդեցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքական մշակույթը շատ կարևոր դեր ունի նորաձևության արդյունաբերության մեջ։ Քաղաքական փոփոխությունները ժամանակակից նորաձևության արտացոլումն են։ Քաղաքական իրադարձություններից և օրենքներից շատերը ազդում են նորաձևության վրա այնպես, որ ստեղծվում են նոր թրենդեր։ Հաշվի առնելով նորաձևության և քաղաքականության միջև կապը՝ կարող ենք ասել, որ նորաձևությունը ոչ միայն գեղագիտական, այլև քաղաքական խնդիր է։ Վկայակոչելով քաղաքականությունը՝ կարող ենք տեսնել, թե ինչպես է նորաձևությունը ենթարկվում փոփոխության։

Ոչ միայն քաղաքական իրադարձությունները, այլև քաղաքական գործիչները վճռական դեր են խաղում նորաձևության թրենդի կանխատեսման մեջ։ Օրինակ՝ 1960-ականների սկզբին նորաձևության իկոնա էր համարվում առաջին տիկին Ժաքլին Քենեդին, ով ձևավորեց պաշտոնական ոճով հագնվելու թրենդը։ Հագնելով կոստյում Շանելից, զգեստ Ժիվանշիից կամ բաց գույնի, մեծ կոճակներով Կասինի վերարկու՝ նա ստանում էր էլեգանտ տեսք և նպաստում թրենդի ձևավորմանը։

Ավելին, քաղաքական հեղաշրջումը նույնպես ունեցավ ազդեցություն նորաձևության թրենդերի վրա։ Օրինակ՝ 1960-ականների ընթացքում տնտեսությունը զարգացավ, ամուսնալուծությունների թիվը աճեց, իսկ կառավարությունը հաստատեց հակաբեղմնավորիչ հաբերի կիրառությունը։ Այս հեղափոխությունը ոգեշնչեց երիտասարդ սերնդին ապստամբության գնալ 1964 թվականին կարճ կիսաշրջազգեստները դարձան 1960-ականների գլխավոր թրենդը։ Նորաձևության դիզայներները սկսեցին փորձել հագուստի այնպիսի ձևեր, ինչպիսիք են՝ անթև շապիկները, կիսաշրջազգեստները (ծվիկ, շատ կարճ և լայնափեշ) և լայնաթև զգեստները։

Բացի այդ, քաղաքական շարժումը մեծ ազդեցություն թողեց նորաձևության թրենդի վրա։ Օրինակ՝ Վիետնամի պատերազմի ժամանակ Ամերիկայի երիտասարդությունը սկսեց մի շարժում, որն իր ազդեցությունն ունեցավ ողջ երկրում։ 1960-ականներին նորաձևության շրջանում տարածված էին վառ գույները, պատկերավոր կտորները, ծնկից լայնացող տաբատները (holiday jeans), ծոպավոր թիկնոցները, իսկ կիսշրջազգեստները համարվում էին բողոքի նշան։ Այս թրենդը կոչվեց Հիպի, որը մինչ օրս էլ արդիական է։ [26]

Տեխնոլոգիական ազդեցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մերօրյա հասարակության մեջ մեծ դեր են խաղում տեխնոլոգիաները, որոնք իրենց ազդեցությունն են ունենում նորաձևության արդյունաբերության մեջ։ Առաջընթացն ու նոր զարգացումները ձևավորում և ստեղծում են ընթացիկ և ապագա միտումները։

Զարգացող տեխնոլոգիաները, ինչպես օրինակ՝ խելացի հագուստը (նորարարական տեխնոլոգիաներով պատրաստված հագուստ-սարքավորումներ, որոնք հնարավոր է կրել մարմնի վրա՝ որպես իմպլանտներ կամ աքսեսուարներ) դարձան կարևոր թրենդ նորաձևության մեջ։ Հետագայում այն ավելի կզարգանա, որի արդյունքում կսկսեն պատրաստել արևային մարտկոցներով հագուստներ, որոնցով հնարավոր կլինի լիցքավորել տարբեր սարքավորումներ։ Կստեղծվեն նաև «խելացի» կտորներ, որոնք կփոխեն իրենց գույնը կամ գործվածքը՝ ելնելով միջավայրի փոփոխություններից։

Նորաձևության ոլորտում եռաչափ տպիչներն (3D) իրենց ազդուցությունն են թողել այնպիսի դիզայներների վրա, ինչպիսիք են՝ Իրիս վան Հերպենը և Քիմբեռլի Օվիցը։ Այս դիզայներները փորձարկում և զարգացնում եմ 3D տպագիր բարձր նորաձևության 3D տպագիր նմուշները։ Տեխնորլոգիաների զարգացման արդյունքում եռաչափ տպիչները կդառնան ավելի մատչելի ոչ միայն դիզայներների, այլև սպառողների համար, որոնք ամբողջությամբ կփոխեն նորաձևության արդյունաբերությունը։

Ինտերնետ տեխնոլոգիաները, ինչպիսիք են՝ առցանց մանրածախ առևտրի և սոցիալական լրատվամիջոցների հարթակները, հնարավորություն են տալիս թրենդներին անմիջապես հայտնաբերել և վաճառել։ Նորաձևությունը և թրենդները հեշտորեն հայտնվում են առցանց հարթակում, այդ կերպ գրավելով նորաձևության առաջատարներին։ Ինստագրամում կամ Ֆեյսբուքում գրառումները կարող են հեշտությամբ բարձրացնել իրազեկվածությունը նորաձևության շրջանում նոր միտումների վերաբերյալ, ինչն էլ իր հերթին կարող է ստեղծել բարձր պահանջարկ առանձին իրերի կամ ապրանքանիշերի վերաբերյալ։

Մեքենայի տեսլական տեխնոլոգիան մշակվել է հասարակության շրջանում նորաձևության տարածմանը հետևելու համար: Արդյունաբերությունն այժմ կարող է հետևել թե ինչպես են նորաձևության ցուցադրումներն ազդում ամենօրյա հանդերձանքների վրա: Արդյունքները կարող են արժեքավոր ինֆորմացիա տրամադրել նորաձևության տների, դիզայներների և սպառողների միտումների վերաբերյալ:

Ռազմական տեխնոլոգիաները կարևոր նշանակություն ունեն նորաձևության արդյունաբերության մեջ։ Հագուստի քողարկման ձևը մշակվել է, որպեսզի զինվորական անձնակազմը պակաս տեսանելի լինի թշնամուն։ Թրենդը առաջացել է 1960-ականներին և սկսել է կիրառվել նաև առօրյա հագուստի մեջ։ Որոշ ժամանակ անց քողարկաներկով հագուստները դադարեցին կրել, սակայն 1990-ականներին դրանք կրկին վերադարձան նորաձևություն։ Վալենտինոն, Դոլչե և Գաբանան, Դիորը համադրել են քողարկաներկով մոդելներն իրենց ցուցադրություններում և հավաքածուներում։

Սոցիալական ազդեցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնի մարդիկ, ինչպես Ռիհաննան, հանրածանոթ դարձրին լատեքսից կորսետը և ներքնազգեստը՝ որպես առօրյա հագուստ

Նորաձևության թրենդերը, դուրս գալով գեղագիտական արժեքներից, կիրառվում են դիզայներների կողմից՝ հասարակությանն իրենց ուղերձը փոխանցելու համար: Նորաձևությունը աստիճանաբար ենթարկվում է սոցիալական լրատվամիջոցների, հայտնի մարդկանց և բլոգերների ազդեցությանը։ Նորաձևությունն ու երաժշտությունը անբաժան են։ Երաժշտությունը նորաձևության ներկայացումն է, որն արտահայտում է ներդաշնակություն հանդիսատեսի համար։

Նորաձևության ցուցադրությունների ծրագրերը նախատեսվում և համակարգվում են սոցիալական լրատվամիջոցների և դրանց վրա անհատի ունեցած ազդեցության շուրջ:

Նորաձևության ցուցադրությունները թրենդների և դիզայների մտքի արտացոլումն է: Վիվիեն Ուեսթվուդի նման դիզայներների համար նորաձևության ցուցադրությունները հարթակ են քաղաքականության և ընթացիկ իրադարձությունների խնդիրները բարձրաձայնելու համար։

Տնտեսական ազդեցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շրջանառվող տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի պայմաններում «Ծախսի՛ր հիմա, մտածի՛ր հետո» համոզմունքը կարծես թե չի գործում։[27] Մեր օրերում սպառողը հակված է ավելի խորը մտածել սպառման մասին, պարզապես փնտրելով նպաստավոր և մատչելի տարբերակները։ Մարդիկ դարձել են առավել տեղեկացված, այն բանի մասին, թե ինչպես է իրենց սպառած ապրանքը ազդում շրջակա միջավայրի և հասարակության վրա։

Գծային տնտեսությունը անցում է կատարում շրջանառվող տնտեսության։ Ընկերությունները, ինչպիսիք են՝ MUD Jeans-ը, որը հիմնադրվել է Նիդերլանդներում, աշխատում են ջինսե տաբատների վարձակալման հիմունքներով։ Այս հոլանդական ընկերությունը համաձայն MUD Jeans պաշտոնական կայքի «ներկայացնում է սպառման նոր փիլիսոփայություն, ըստ որի գերադասելի է օգտագործել քան սեփականաշնորհել»։ Այս հայեցակարգը պաշտպանում է ընկերությանը նաև բամբակի բարձր գներից։ Սպառողներն ամսական վճարում են 7.50 եվրո մեկ ջինսե տաբատի համար։ Մեկ տարի անց նրանք կարող են վերադարձնել տաբատը ընկերությանը, վաճառել դրանք և վարձակալել նորը։ Եվ այսպես շարունակ։ Ընկերությունը պատասխանատվություն է կրում վարձակալության ժամկետի ընթացքում ցանկացած վերանորոգման համար:[28] Իսկ նորաձևության մեկ այլ ընկերություն՝ Պատագոնիան ստեղծել է առաջին բազմաֆունկցիոնալ ֆիրմային խանութը Իբէյում օգտագործված ապրանքի վաճառքը դյուրացնելու համար։[29]

Չինաստանի ներքին ծախսերը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չինաստանի համախառն ներքին արտադրանքը վերջին վեց տասնամյակների ընթացքում նվազել է գրեթե 50%-ով՝1952 թվականից մինչև 2011 թվականը 76%-ից 28%-ի։ Չինաստանը նախատեսում է կրճատել մի շարք սպառողական ապրանքների սակագները և ներքին սպառման խթանման նպատակով շատ քաղաքներում ընդլայնել իր 72 ժամանոց տրանզիտային վիզայի ծրագիրը։[30]

Ներմուծվող ապրանքների հարկերի կրճատման վերաբերյալ հայտարարությունը գործի դրվեց 2015 թվականի հունիսին, երբ կառավարությունը կիսով չափ կրճատեց հագուստի, կոսմետիկայի և այլ ապրանքների սակագները։ 2013 թվականի հունվարին 72 ժամանոց վիզայի ծրագիրը ներկայացվել է Պեկինում և Շանհայում, այնուհետև տարածվել է Չինաստանի18 քաղաքներում։[31]

Սպառողի կարիքները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առօրյա հագուստով զբոսաշրջիկ զույգը Քամբերլենդ կղզում, 2015թ.

Բոլոր սպառողներն ունեն տարբեր կարիքներ և պահանջներ, որոնք պետք է բավարարել։ Նորաձևության միտումները սպառողների փոփոխվող կարիքների արդյունքն են։ Սեռը, տարիքը, եկամուտը և նույնիսկ մասնագիտությունը կարող են օգնել ընկերությանը ավելի լավ հասկանալ իր հաճախորդների պահանջները:[32]Օրինակ, հղի կինը փնտրում է ծննդատան հագուստ, կտորներ բարուրի, մանկական օրորոցի համար։

Հաճախ կարիք կա, որպեսզի սպառողներն իրենք ասեն թե ինչ են ուզում: Նորաձևության ընկերությունները մինչ լուծումներ մշակելը պետք է կատարեն հետազոտություններ՝ հասկանալու համար իրենց սպառողների ցանկությունները։ Սթիվ Ջոբսն ասել է. «Դուք պետք է հասկանաք հաճախորդին և նրա պահանջները, այնուհետև մշակեք տեխնոլոգիաներ։ Դուք չեք կարող արտադրել տեխնոլոգիա և փորձել պարզել, թե որտեղ կարող ենք այն վաճառել»։ [33]

ԱՄՆ նախագահի խորհրդական և գործարար կին Իվանկա Թրամփը (աջից) ճապոնացի վարչապետ Շինզո Աբեի հետ արևմտյան ոճի գործնական կոստյումներով, 2017 թ.

Կա հետազոտության երկու մեթոդ՝ առաջնային և երկրորդական։[34] Երկրորդական մեթոդը հետազոտություններ իրականացնելու համար վերցնում է տեղեկություններ, որոնք արդեն իսկ գոյություն ունեն, օրինակ՝ գիրք կամ հոդված: Իսկ առաջնային հետազոտության մեթոդը տվյալների հավաքագրումն իրականացնում է հարցումների, հարցազրույցների, դիտարկման կամ ֆոկուս խմբերի միջոցով։

Առաջնային հետազոտության մեթոդի առավելությունները հնարավորություն են տալիս ստանալ տեղեկատվություն նորաձևության բրենդի սպառողի մասին: Հարցումները կարող են լինել բաց և փակ։ Հարցազրույցների և հարցումների բացասական կողմն այն է, որ դրանք կարող են երբեմն կողմնակալ լինել։ 8-12 հոգանոց ֆոկուս խմբերի հետ աշխատանքը ավելի արդյունավետ է, քանի որ շատ կետերի հնարավոր է լինում անդրադառնալ խորությամբ։ Սակայն դժվար է իմանալ՝ արդյոք հասարակության լայն զանգվածները կարձագանքեն նույն կերպ, ինչպես ֆոկուս խմբերը։ Դիտարկումներն իսկապես կարող են օգտակար լինել ընկերությանը՝ հասկանալու համար թե ինչ է անհրաժեշտ սպառողին։ Այս դեպքում կա ավելի քիչ կողմնակալություն, քանի որ սպառողը զբաղվում է իր առօրյա խնդիրներով՝ չհասկանալով, որ նա ենթարկվում է ուսումնասիրության։ Օրինակ՝ դիտարկման ընթացքում փողոցում լուսանկարելով մարդկանց, սպառողը նախապես չի տեղեկանում, որ այդ օրն իրեն նկարելու են։ Նա պարզապես հագնվում է այնպես, ինչպես միշտ։

Սպառողների կարիքներն իմանալը կօգնի բարձրացնել նորաձևության ընկերությունների վաճառքը և շահույթը։ Հետազոտություններն ու ուսումնասիրությունները օգնում են նորաձևության ապրանքանիշերին իմանալ, թե ինչ թրենդների են պատրաստ սպառողները։

ԶԼՄ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նորաձևության բնագավառում ԶԼՄ-ները մեծ դեր ունեն, և զարմանալի չէ, որ նորաձևության կարևորագույն ոլորտներից է նորաձև լրագրությունը։ Ամսագրերում, թերթերում, հեռուստատեսությունում, նորաձևության վերաբերյալ կայքերում, բլոգներում, սոցիալական ցանցերում կարելի է գտնել քննադատություններ, ուղեցույցներ, մեկնաբանություններ։ Վերջին տարիներին, նորաձև բլոգգինգն ու YouTube-յան վիդեոները թրենդների և նորաձև հնարքների տարածման մեջ մեծ դեր ունեն, դրանք ստեղծում են օնլայն մշակույթ։ Մարդկանց ոճը տարածվում է նաև տարբեր կայքերի՝ մասնավորապես Ինստագրամի հաշիվներով։ Այս ամենին կարող են հետևել ամբողջ աշխարհից, հետևաբար նորաձևության մասին ինֆորմացիան տարածվում է և դառնում հասանելի։

20-րդ դարասկզբին նորաձև ամսագրերը սկսեցին ներառել նաև տարբեր նորաձև դիզայնների լուսանկարներ, որը ոլորտը դարձրեց էլ ավելի ազդեցիկ քան անցյալում էր։ Աշխարհի տարբեր քաղաքներում այս ամսագրերը մեծ պահանջարկ ունեին և մարդկանց ճաշակի վրա խորը ազդեցություն ունեին։ Տաղանդավոր նկարազարդողները նրբագեղ էսքիզներ էին անում հրատարակչությունների համար, որն իր մեջ ներառում էր նորաձևության և գեղեցկության ոլորտի վերջին շրջանի զարգացումները։Այս ամսագրերից ամենահայտնին ամենայն հավանականությամբ La Gazette du Bon Ton-ն էր, որը հիմնադրվել է 1912թ․-ին Լուսիեն Վոգելի կողմից, այն պարբերաբար հրատարակվում էր մինչև 1925 (բացառությամբ՝ պատերազմական տարիների)։

Վոգ ամսագիրը հիմնադրվել է 1892թ․-ին Միացյալ Նահանգներում․ այս ընթացքում բազմաթիվ նորաձև ամսագրեր են ի հայտ եկել և փակվել, իսկ Վոգն այդ ամսագրերի շարքում ամենահինն և ամենահաջողվածն է։ 1960-ականներին գունավոր տպագրությունը դարձավ ավելի մատչելի և դրա կիրառումը մեծ վաճառքներ ապահովեց ամսագրերին։ Վոգի երիտասարդական տարբերակը Թիին Վոգն է։ Այն ներառում է հագուստի այն մոդելներն ու միտումները, որոնք առավել ուղղված են սահմանափակ ռեսուրսներ ունեցող նորաձևության հետևորդների համար։ Ամսագրերում գովազդված միտումներին հետևելով՝ բարձր նորաձևության դիզայներները սկսեցին պրետ-ա-պորտե հավաքածուներ և օծանելիքների շարքեր թողարկել, վերջիններս իրենց վաճառքի ծավալներով գերազանցում են օրիգինալ կուտյուր գործերին։ Վերջերս նորաձևության ոլորտի ամսագրերը սկսել են առավել շատ տեղ տալ տեքստային նյութերի, քննադատական հոդվածների․ նրանք նպատակ ունեն ապացուցել, որ նորաձևությունը բոլորովին էլ մակերեսային ոլորտ չէ։ Նմանատիպ օրինակներ են Fashion Theory (1997) և Vestoj (2007) ամսագրերը: 1950-ականներից սկսեցին կարճ նորաձևության ցուցադրություններ հեռարձակել հեռուստատեսությամբ։ 1960-ականներին և 1970-ականներին տարբեր շոուներում նորաձևությանը վերաբերող մասերը սկսեցին հաճախակի բնույթ կրել։ Եվ մինչ 1980-ականները նորաձևությանը նվիրված շոուներ ստեղծվեցին․ օրինակ՝ Fashion Televisionը։ Fashion TVն առաջին նորաձևության թեմայով հեռուստաալիքներից է եղել․ այն այսօր ոլորտի առաջատար է։ 

Հագուստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հագուստի նորաձևությունը հագուստի ձևերի և նմուշների փոփոխությունն է, որը տեղի է ունենում համեմատաբար կարճ ժամանակամիջոցում: Այդ բառի գործածությունը («նորաձև» հագնվել, ֆր.՝ à la mode) սկիզբ է առնում 17-րդ դարից, երբ Ֆրանսիայի պալատական նորաձևությունն օրինակ էր ծառայում եվրոպական բոլոր երկրների համար: Արվեստի տեսանկյունից նորաձևությունը մոտ է կոնցեպտուալ արվեստին, քանզի այն կերպարն ստեղծող տարբեր տարրերի համադրություն է (սանրվածք, հագուստի տարրեր, ոճ, գույն, աքսեսուարներ):

Հագուստի նորաձևությունը կապված է մարմնի տեսակի տիրապետող կատարելատիպի տեսողական մերձեցման հետ: Օրինակ՝ Չինաստանում և Ճապոնիայում աղջիկների ներբանների աճը սահմանափակելու նպատակով նորաձև էր դրանց խեղաթյուրումը (այն համարվում էր արիստոկրատիայի նշան), իսկ Եվրոպայում սեղմիրանով ձևափոխում էին ամբողջ իրանը: Կրինոլինը ընդգծում էր արժանապատվությունն ու հասարակական կարգավիճակը, ընդհանուր առմամբ կտորեղենի, օրինակ, երկայնափեշի կամ զգեստի համար, մեծ սպառումը համարվում էր այս կամ այն սոցիալական շերտավորմանը պատկանելու ցուցանիշ[1]:

Բարձր նորաձևության սինդիկատ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարձր նորաձևությունը ( ֆր.՝ Haute Couture), որ բառացի թարգմանվում է որպես «կարելու բարձր արվեստ», նշանակում է բարձրորակ և համապատասխան գնային կատեգորիայով հագուստների անհատական կարում: Քանի որ կարելու արվեստը բարձրագույն կոչում է, հետևաբար Բարձր նորաձևությունը դարձավ ֆեյշն-շուկայի գլխավոր հատվածը: Պատմականորեն այնպես ստացվեց, որ Բարձր նորաձևության համաշխարհային մայրաքաղաք դարձավ Փարիզը, որտեղ 1858 թվականին անգլիացի Չարլզ Ուորտն սկզբում ստեղծեց իր առաջին Նորաձևության տունը, իսկ այնուհետև հիմնեց Բարձր նորաձևության սինդիկատը ( ֆր.՝ Chambre syndicale de la haute couture parisienne)՝ ազնվականության և հասարակության ֆինանսական վերնախավի համար հագուստներ կարող Նորաձևոււթյան տների միությունը[35]:

Կարի արտադրամասում աշխատելու ընթացքում փարիզցի կտորեղեն վաճառող Ուորտն ամուսնացավ իր աշխատակցի՝ մանեքենուհի Մարի Վերնայի հետ[36]: Ուորտի՝ իր կնոջ համար ստեղծած գլխարկների և շրջազգեստների մոդելները հաճախորդների խնդրանքով սկսեցին օգտագործվել, վերջիններս խնդրում էին կարել դրանց կրկնօրինակները: Ուորտը, գտնելով շվեդ հարուստ ընկերակից, կազմակերպեց սեփական գործ, որը շուտով հայտնվեց Ֆրանսիայի կայսրուհի Եվգենիայի՝ այդ դարաշրջանի նորաձևության հայտնի օրենսդրի հետաքրքրությունների ոլորտում: Առաջին Բարձր նորաձևության տան հաճախորդներ դարձան բազմաթիվ ազնվականուհիներ և այդ ժամանակների հայտնի կանայք, այդ թվում նաև իշխանուհի Պաուլինա ֆոն Մատտերնիխը և դերասանուհի Սառա Բեռնարը: Հաճախորդներն Ուորտի մոտ՝ Փարիզ էին գալիս նույնիսկ Բոստոնից և Նյու Յորքից[37]:

Ուորտը հայտնի է որպես կանացի նորաձև զգեստների հեղինակ, որոնք զերծ էին ավելորդ ծալքազարդերից և բոլորածալերից: Իր հաճախորդներին առաջարկում էր գործվածքների լայն տեսականի և խնամքով ու մանրակրկիտ հարմարեցում կազմվածքին: Հաճախորդների կողմից դիզայնը թելադրելու փոխարեն Ուորտն առաջինն էր, որ հագուստի մոդելները բաժանեց ըստ տարվա եղանակների, նա տարվա ընթացքում 4 անգամ կազմակերպում էր նորաձևության ցուցադրություններ: Հաճախորդներն ընտրում էին մոդելները, որոնք այնուհետև կարվում էին ընտրված գործվածքով և կազմվածքի չափերին ու առանձնահատկություններին համապատասխան: Ուորտը կարի բիզնեսում համարվում է հեղափոխական: Նա առաջինն էր, որ դերձակի մեջ տեսավ ոչ միայն արհեստավորի, այլև նկարչի, և նրան շնորհեց «կուտյուրե» աստիճան:

Կոստյումներ II (կազմված է Պ. Յա. Դաշկովի հավաքածուից, Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան): 1. Տղամարդու 11-րդ դարի կոստյում: 2. Իշխանի 11-րդ դարի կոստյում: 3. Իշխանի 11-րդ դարի կոստյում (ըստ բյուզանդական ձեռագրերի): 4. 12-րդ դարի ունևոր գյուղացի: 5. 13-րդ դարի կանացի զգեստ: 6. 15-րդ դարի որսորդական զգեստ: 7−8. Պարգև ստացած մուշտակով Գերբերշտեյնի նկարը (16-րդ դար): 9. 16-17-րդ դարերի բոյարական կոստյում (բոյար պոտեմկին): 10. 17-րդ դարի տղամարդու կոստյում: 11. 17-րդ դարի կանացի զգեստ: 12−13. 17-րդ դարի բոյարական կոստյում: 14. 17-րդ դարի արքայադստեր զգեստ: 15. Իշխանի 17-րդ դարի կոստյում: 16. Այրի կնոջ կոստյում 17-րդ դարի վերջում (Նատալյա Կիրիլովնա թագուհի): 17. Երիտասարդ բոյարի կոստյում 17-րդ դարում: 18. Բոյարուհու զգեստ 17-րդ դարում: 19. Բոյարի տնային կոստյում 17-րդ դարի վերջում (Իվան Կիրիլովիչ Նարիշկին). 20. Գերմանական (զինվորական) կոստյում 18-դարի սկզբում (Պետրոս Մեծ). 21. Սահմանապահ վոյևոդի կոստյում 17-րդ դարում: 22. Դոնի կազակը պարգև ստացած կապայով (18-րդ դարի սկիզբ): 23. Հետմանի կոստյում (Բոգդան Խմելնիցկի): 24. Տնային կոստյումով կազակ:

Սինդիկատը (սինդիկ բառից՝ պաշտոնատար անձ) կազմակերպություն է, որն իր գործառույթներով հիշեցնում է միջնադարյան արհեստավորական կորպորացիա կամ արտադրամաս: Սինդիկատի ստեղծման նախադրյալներն են կուտյուրեների հեղինակային իրավունքների պաշտպանությունը մոդելները կրկնօրինակելուց և բացառիկ մոդելների հավաքածուների ստեղծումն այն հաճախորդների համար, որոնք ցանկանում են ընդգծել իրենց անհատականությունն ու հասարակական բարձր դիրքը: «Կուտյուրե» կոչումը կարող էր կրել միայն Սինդիկատի անդամը: Այդ կազմակերպության մեջ ընդգրկվելու համար 19-րդ դարում և 20-րդ դարի առաջին կեսին Նորաձևության տները պետք է համապատասխանեին սահմանված չափանիշներին․ իրականացնեին հագուստների անհատական կարում մեծ մասամբ ձեռքով, ինչը, ըստ Չարլզ Ուորտի, երաշխավորում էր մոդելների յուրօրինակությունն ու բարձր որակը (ի տարբերություն կարի մեքենայով արտադրվածի):

20 դարի առաջին կեսին Սինդիկատն արդեն դարձել էր մի ինքնատիպ Fédération française de la couture, որը սահմանում էր մոդելագործների կարգավիճակները (Սինդիկատի անդամներ, թղթակից-անդամներ, ինչպես նաև հրավիրված անդամներ, որոնք ժամանակի ընթացքում կարող էին ընդունվել Սինդիկատ), զբաղվում Բարձր նորաձևության տների հավաքածուների ցուցադրության կազմակերպմամբ (հունվարին և հուլիսին), կապ պահպանում մամուլի և ամբողջ աշխարհի առևտրի ցանցի հետ: Բարձր նորաձևության տուն կոչում ստանալու համար անհրաժեշտ էր հիմնական արտադրանք և բուտիկներ Փարիզում, որպեսզի իրավաբանորեն մտնեին Արդյունաբերության ֆրանսիական դեպարտամենտի գերատեսչություն կազմի մեջ: Նորաձևության տունը պետք է ունենար առնվազն 15 աշխատող: Աշուն-ձմեռ և գարուն-ամառ սեզոններին տարին երկու անգամ պետք է ստեղծեին հավաքածուներ՝ յուրաքանչյուրում 35 ցերեկային և նույնքան էլ երեկոյան մոդելներ: Զգեստի պատրաստման ժամանակ պարտադիր էր ձեռքի աշխատանքի կիրառումը: Կարի մեքենայով աշխատանքը չպետք է գերազանցեր աշխատանքի 30 %-ը: 2001 թվականին Սինդիկատ ընդունման կանոնները փոքր-ինչ պարզեցվին, ինչը հնարավորություն տվեց կուտյուրեի կոչում ստանալ այնպիսի մոդելագործների, ինչպիսիք են Ժան Պոլ Գոտյեն և Թերրի Մյուգլերը[38]:

2001 թվականին Սինդիկատի կազմում ընդգրկված էին հետևյալ Նորաձևության տները՝ Balmain, Chanel, Christian Dior, Christian Lacroix, Emanuel Ungaro, Givenchy, Hanae Mori, Jean Louis Scherrer, Jean-Paul Gaultier, Lecoanet Hemant, Louis Féraud, Thierry Mugler, Torrente, Yves Saint Laurent, Viktor & Rolf:

Սինդիկատի անդամ նորաձևության տների ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մշտական անդամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թղթակից-անդամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Versace − ցուցադրություններին մասնակցում է 2004 թվականից, ընդմիջում է ունեցել տնտեսական պատճառներով, վերականգնվել է 2012 թվականից[47]:
  • Elie Saab
  • Giorgio Armani
  • Valentino
  • Azzedine Alaïa (հազվադեպ է մասնակցում ցուցադրություններին):

Հրավիրված անդամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս կատեգորիան գոյություն ունի 1998 թվականից: Նախատեսված է ֆրանսիական և միջազգային շքեղ բրենդներ թողարկելու համար: 2012 թվականից 8 բրենդներ (աքսեսուարների գծով) արդեն մասնակցություն ունեցան Բարձր նորաձևության ցուցադրություններին:

2012 թվականի հունվար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2013 թվականի հունվար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պրետ-ա-պորտե հավաքածու[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարձր նորաձևության համար որպես այլընտրանք ծառայում է Պրետ-ա-պորտե ( ֆր.՝ prêt-à-porter − «պատրաստի զգեստ») հասկացությունը: Այն կարի արդյունաբերության արտադրանքի՝ պատրաստի հագուստների մոդելների մեծաքանակ թողարկում է, որ արտադրվում է մեծ խմբաքանակով և ստանդարտ չափսերով: Պրետ-ա-պորտեի մոդելների հեղինակները հայտնի Նորաձևության տների առաջատար մոդելավորողներ են: Պրետ-ա-պորտե հավաքածուները Նորաձևության տների համար շահույթի հիմնական աղբյուր են:

Նորաձևային արտադրության բաժիններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նորաձևային արտադրության շուկայի բաժինները կատեգորիաներ են, որոնցում բաշխված են տարբեր ապրանքանիշներ և բրենդներ՝ կախված իրենց պարամետրերից՝ արտադրանքի որակ, հավաքածուի թողարկման եղանակ և արտադրողի գնային քաղաքականություն[51]։ Դիզայներական մեկ բրենդի կազմում կարող են միավորվել տարբեր գծերի աշխատանքներ․ կուտյուրեի, պրետ-ա-պորտե և դիֆուզային։

Բարձր գնային կատեգորիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Haute couture − շքեղ բրենդի կատեգորիա, որի արտադրանքը մշտապես հեղինակային աշխատանք է, բնութագրվում է եզակիությամբ, պատրաստման բարդությամբ, ձեռքի աշխատանքին նախապատվություն տալով, ամենաբարձր որակի հումքով, ամենաբարձր գնային կատեգորիայով։ Արտադրանքները ճոխ առարկաներ են, ստեղծվում են միայն անհատական չափսերով և միայն Բարձր նորաձևության տների կողմից։
  • Prêt-à-porter de luxe − «պրեմիում» դասի կատեգորիայի ապրանքանիշներ։ Ապրանքներն ունեն իրենց հեղինակները, մոդելները թողարկվում են ոչ մեծ քանակով և չեն կրկնվում։ Հումքի որակը նորից բարձր է, բայց անհատական չափսերը փոխարինված են ստանդարտ չափսերով։ Այս դասի ապրանքների թողարկմամբ զբաղվում են այնպիսի ընկերություններ, ինչպիսիք են Chanel, Versace, Louis Vuitton։ Ապրանքները թողարկվում են ստանդարտ չափերի պայմաններին համապատասխան։
  • Prêt-à-porter − «պրեմիում» դասի կատեգորիայի ապրանքանիշներ։ Արտադրանքը նորից հեղինակային է, բայց ապրանքների տեսքը կրում է սովորական ուղղվածություն։ Գներն ավելի մատչելի են, հումքի ընտրությունը կատարվում է ավելի մատչելի ձևով, նախորդ կատեգորիաների համեմատ կառուցվածքը պարզ է։ Չափսերը ստանդարտ են։ Այս դասի արտադրանք թողարկում Etro, Calvin Klein Inc., Marc Jacobs և այլ բրենդներ։

Միջին գնային կատեգորիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դիֆուզային գծեր (անգլ.՝ diffusion lines) − «տարածման գծեր», – հագուստների թողարկման երկրորդ և երրորդ գծեր, անցումային «պրեմիում» և ավելի քիչ հեղինակավոր դասերի միջև։ Կարծիք կա, որ դիֆուզային գծերը բարձր եկամուտ են բերում դիզայներական բրենդներին և, ինքնատիպ անցումային օղակ լինելով պրետ-ա-պորտեի ու լայն գործածության ապրանքների միջև, բրենդը պաշտպանում են զանգվածային շուկայի կարգը դասվելուց։ Ձևավորողներն օգտվում են պրետ-ա-պորտեի հիմնական բրենդի կատեգորիայից հեռանալու և առանց վնասների դիֆուզային գծերի շուկան վերադառնալու հնարավորությունից։ Այսպիսի հավաքածուն բրենդի և հրավիրված դիզայների համատեղ գործունեության արդյունքն է։ Այն ենթակա է մեկ ընդհանուր գաղափարին և միշտ սահմանափակ է, այսինքն՝ ապրանքները թողարկվում են չափավոր քանակով՝ ըստ իրացման ժամանակի, ըստ վաճառքն իրականացնող խանութների քանակի։ Կապսուլային հավաքածուի թողարկումը մի կողմից ուշադրություն գրավելու առիթ է, մյուս կողմից այն գնորդին հնարավորություն է տալիս դիզայներական իրը ձեռք բերել զանգվածային շուկայի գնով։ Գոյություն ունեն նաև կուրորտային հավաքածուներ, որոնք, որպես կանոն, թողարկվում են երկու եղանակների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Հաճախ դրանք փորձնական տարբերակ են հաջորդ եղանակի հավաքածուի համար և ուրվագծում են նոր եղանակի նորաձևության միտումները։ Կուրորտային հավաքածուները Բարձր նորաձևության տների կողմից առաջին անգամ ստեղծվել են հարուստ հաճախորդների համար, որոնք նախընտրում էին տարվա ցուրտ շրջանն անցկացնել տաք կլիմայով երկրներում։ Այս ամբողջական հավաքածուներն իրենց մեջ ներառում են հագուստ, կոշիկ, աքսեսուարներ և լողանալու պարագաներ[52]։ 20-րդ դարի 70-ական թվականներին Բարձր նորաձևության որոշ տներ (Gucci, Pierre Cardin և այլն) սկսեցին ապրանքներ արտադրողներին վաճառել իրենց ապրանքանիշն օգտագործելու իրավունքը։ 1980 թվականին Gucci ապրանքանիշն ուներ 22 անուն ապրանք, այդ թվում նաև կրակայրիչներ։ Pierre Cardin ապրանքանիշի ներքո գործում էր ցածրորակ ապրանքներ վաճառող ցանց։ Այս ամենը բարոյական վնաս էր հասցնում Նորաձևության տների հեղինակությանը, բայց հնարավորություն էր տալիս զբաղվել պակաս եկամտաբեր «կուտյուրեից» և «պրետ-ա-պորտե» գծերի արտադրությամբ։ Դիֆուզային բրենդները, նորաձևային արտադրության մեջ ի հայտ գալով 1990-ական թվականներին, սկսեցին հարցը լուծել բրենդների հեղինակությունը պահպանելով և բարձր եկամուտ ստանալով։ Նրանք առաջարկում էին ոչ թանկարժեք հումքից պատրաստված ավելի էժան ու ավելի ֆունկցիոնալ արտադրանք և հիմնական գծի բրենդի հետ ունեին պարզ ոճային կապ։ Որոշ դիֆուզային բրենդներ այնքան մեծ հաջողություն ունեցան, որ գնորդների գիտակցության մեջ անհատական կարգավիճակ ձեռք բերեցին։ Այդպիսիք են Prada ապրանքանիշի Miu Miu երկրորդ գիծը, Dolce & Gabbana տանդեմի D&G գիծը, Versace ընկերության Versus գիծը, բրիտանական Burberry ընկերության Burberry Prorsum գիծը, Roberto Cavalli ընկերության Just Cavalli գիծը և այլն[53]։
  • Բրիջ-բրենդներ (անգլ.՝ bridge – «կամուրջ») − անցումային բրենդներ «պրետ-ա-պորտե» և «զանգվածային շուկայի» (լայն գործածության ապրանքների) միջև։ Բրիջ-բրենդների բաժինը զարգացում է ապրել 2008 թվականի տնտեսական ճգնաժամի ժամանակ։ Ի տարբերություն դիֆուզային բրենդների՝ ապրանքների արժեքները ցածր են, իսկ որակները գրեթե նույնն են։ Բրիջ-բրենդների շարքին են դասվում Apriori, Cavita, Cacharel, IKKS, Laurel, Morella (Max Mara Fashion Group), Stefanel, Zadig et Voltaire և այլ ապրանքանիշներ[54]։

Բրիջ-բրենդները բաժանվում են 2 կատեգորիաների՝ better (լավ) և middle (միջին)․

  • Լավ (better) – բավականաչափ բարձր որակի և համեմատաբար մատչելի գներով արտադրանք առաջարկող ապրանքանիշներ (Calvin Klein Jeans, Massimo Dutti, Levi Strauss & Co., Mexx, Tommy Hilfiger և այլն)։
  • Կիրառական բրենդներ (contemporary) - մասսայական ոճի ապրանքանիշներ, տարբերվում է արտադրանքի գործառնականությամբ և մատչելիությամբ (Benetton, Marks & Spencer, Motivi, Oasis, Topshop, Zara և այլն)։

Մատչելի ապրանքանիշներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բյուջետային բրենդներ – այս բրենդները նորաձևային արտադրության ստորին բաժինն են, ավելի մատչելի գներով հագուստի կամ կոշիկի ապրանքանիշներին բնորոշ են համեմատաբար ցածր որակը և ապրանքների մեծաքանակ արտադրությունը։ Հաճախ աշխատում են «արագ նորաձևություն» սկզբունքով։ Որոշ ապրանքանիշներ զբաղվում են «կրկնություն» արտադրությամբ, այսինքն՝ նորաձևության տների և դիզայներական բրենդների արտադրանքի կրկնօրինակմամբ՝ օգտագործելով էժան հումք և պարզեցված կառուցվածք, մյուսներն ստեղծում են իրենց մոդելները կամ իրենց գնային կատեգորիայի սահմաններում մասամբ ընդօրինակում են այլ բրենդների մոդելները։ Որպես օրինակ կարող են կինել Bershka, Sasch, NewYorker և այլ ապրանքանիշները։
  • Զանգվածային բրենդներ (moderate) − բրենդներ, որ բնութագրվում են առավել մատչելի գներով և համեմատաբար ցածր որակի ապրանքներով (Calliope, Jennyfer, Terranova, Sela)։

Մատչելի ապրանքանիշները ստորաբաժանվում են երկու ուղղությունների․

  • երիտասարդական բրենդներ (Bershka, Mango, New Yorker, Pull & Bear, Stradivarius և այլն),
  • բրենդներ ամբողջ ընտանիքի համար (С & A, Esprit, LC Waikiki, HoneyLook и другие)[55]։

Գեորգ Զիմմելը նորաձևության էության մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ Գեորգ Զիմմելի՝ նորաձև իրերը տարբերիչ նշաններ են, որոնք հաստատում են պատկանելությունն էլիտային: Նորաձևությունն էլիտային ընդօրինակելու ցածրերի ձգտումն է: Նախնադարում նորաձևություն գոյություն չուներ, քանի որ մարդկանց միջև գոյություն ունեցող սոցիալական անհավասարությունը, մարդկանց բաժանումը վերնախավի և նախնադարյան հասարակության գտնվում էր ցածր մակարդակի վրա: Կաստայական և դասակարգային հասարակության մեջ նորաձևությունն անփոփոխ էր դարեր շարունակ, որովհետև հոծ բազմություններն օրենքով վերնախավին ընդօրինակելու իրավունք չունեին: Միջնադարում Արևմտյան Եվրոպայում նորաձև իրեր կրելու իրավունք ունեին միայն վերնախավի ներկայացուցիչները՝ ազնվականությունն ու քահանաները: Ստորին դասերի ներկայացուցիչներին դրանք արգելված էին օրենքով: Այդ ժամանակ նորաձև իրեր էին ակնեղենն ու մորթեղենը: Առևտրականները փող ունեին այդպիսի իրեր ձեռք բերելու համար, բայց դրանք կրելու իրավունք չունեին և չէին էլ ցանկանում ազնվականներին իրենց կողոպտելու դրդել: Նոր ժամանակներում վերացվեցին ցանկացած հագուստ կրելու իրավական սահմանափակումները, աճեց ուղղահայաց շարժունակության արագությունը և անհետացավ ժառանգական ազնվապետությունը: Կապիտալիզմի ժամանակաշրջանում ժողովրդական հոծ զանգվածներն սկսեցին ընդօրինակել վերնախավին և վերնախավի ներկայացուցիչներին գոնե արտաքնապես նմանվելու նպատակով կրել նորաձև իրեր: Այդ պատճառով էլ այսօր վերնախավն ստիպված է մշտապես հորինել նոր նորաձևություն, որպեսզի տարբերվի ընդհանուրից: Հոծ զանգվածները վերնախավին այդ առումով այնքան է տանջել, որ վերնախավն ստիպված է երբեմն կրկնել նորաձևության որոշակի իրեր որոշ ժամանակ անց: Նորաձևության կրկնվելու օրինակներ են հաստ կոշկատակերը՝ «պլատֆորմները», կաշվե թիկնոցը, կեղծամը: Ոչ վաղ անցյալից արտաքին տեսքի նորաձև իրերի և մանրամասների օրինակներ են կլյոշ տաբատները, շատ նեղ տաբատները («մակարոններ»), մուգ ակնոցները, մորուքը, սափրած գլուխը, դաջվածքները, փիրսինգը, կարճ կիսաշրջազգեստը, «Մերսեդես» ավտոմեքենան, բջջային հեռախոսը, կիսատաբատները: Նորաձևությանն ուշադիր հետևում են հատկապես երիտասարդական ենթամշակույթի ներկայացուցիչները և երիտասարդ կանայք[56]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Людмила Кибалова, Ольга Гербенова, Милена Ламарова Сущность и влияние моды // Иллюстрированная энциклопедия моды. — Прага: Артия, 1966.
  2. Людмила Кибалова, Ольга Гербенова, Милена Ламарова Древний Египет (3000 до н.э. - 200 н.э.) // Иллюстрированная энциклопедия моды. — Прага: Артия, 1966.
  3. Braudel, 312–13
  4. al-Hassani, Woodcok and Saoud (2004), 'Muslim Heritage in Our World', FSTC publisinhg, pp. 38–9
  5. Terrasse, H. (1958) 'Islam d'Espagne' une rencontre de l'Orient et de l'Occident", Librairie Plon, Paris, pp.52–53.
  6. Josef W. Meri & Jere L. Bacharach (2006). Medieval Islamic Civilization: A–K. Taylor & Francis. էջ 162. ISBN 0415966914. 
  7. Laver, James: The Concise History of Costume and Fashion, Abrams, 1979, p. 62
  8. Fernand Braudel, Civilization and Capitalism, 15th–18th Centuries, Vol 1: The Structures of Everyday Life," p317, William Collins & Sons, London 1981
  9. Heller, Sarah-Grace (2007). Fashion in Medieval France. Cambridge; Rochester, N.Y.: Boydell and Brewer. էջեր 49–50. ISBN 9781843841104. 
  10. «Jeans Calças Modelos Ideais»։ Conceito M։ 19 November 2014։ Վերցված է 26 April 2015 
  11. Braudel, 317–24
  12. Braudel, 313–15
  13. Braudel, 317–21
  14. Ribeiro, Aileen (2003). Dress and Morality. Berg. pp. 116–117. ISBN 9781859737828.
  15. Thornton, Peter. Baroque and Rococo Silks.
  16. James Laver and Fernand Braudel, op cit
  17. Claire B. Shaeffer (2001). Couture sewing techniques "Originating in mid- 19th-century Paris with the designs of an Englishman named Charles Frederick Worth, haute couture represents an archaic tradition of creating garments by hand with painstaking care and precision". Taunton Press, 2001
  18. Parkins, Ilya (2013). «Introduction: Reputation, Celebrity and the "Professional" Designer». Poiret, Dior and Schiaparelli: Fashion, Femininity and Modernity. (English տպ.). London: Bloomsbury Publishing. էջ 10. ISBN 9780857853288. https://books.google.com/books?id=kT-Xcu-aWxQC&pg=PA10. 
  19. Park, Jennifer. "Unisex Clothing." Encyclopedia of Clothing and Fashion. Ed. Valerie Steele. Vol. 3. Detroit: Charles Scribner's Sons, 2005. 382–384. Gale Virtual Reference Library. Web. 22 Sept. 2014. Document URL http://go.galegroup.com/ps/i.do?id=GALE%7CCX3427500609&v=2.1&u=fitsuny&it=r&p=GVRL.xlit.artemisfit&sw=w&asid=6f171eb2ab8928b007d0495eb681099c
  20. "Clothing for Men." American Decades. Ed. Judith S. Baughman, et al. Vol. 9: 1980–1989. Detroit: Gale, 2001. Gale Virtual Reference Library. Web. 22 Sept. 2014. Document URL http://go.galegroup.com/ps/i.do?id=GALE%7CCX3468303033&v=2.1&u=fitsuny&it=r&p=GVRL.xlit.artemisfit&sw=w&asid=096fa3676c226cf3c8ae864724bcfa1d
  21. Lemire, B., & Riello, G (2008). EAST & WEST: TEXTILES AND FASHION IN EARLY MODERN EUROPE. Journal of Social History, 41(4), 887–916.
  22. Encyclopedia Britannica, Retrieved from http://global.britannica.com/EBchecked/topic/1706624/fashion-industry
  23. Encyclopædia Britannica, Retrieved from http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1706624/fashion-industry#toc296474
  24. "How Bargain Fashion Chains Will Keep Themselves Cut-Rate -- New York Magazine". NYMag.com. Retrieved 26 April 2015.
  25. Encyclopædia Britannica, Retrieved from http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1706624/fashion-industry, http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1706624/fashion-industry/296476/Fashion-design-and-manufacturing, http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1706624/fashion-industry/296477/Fashion-retailing-marketing-and-merchandising, http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1706624/fashion-industry/296479/Media-and-marketing
  26. «Political & Economic Factors That Influenced Fashion in the 1960s | The Classroom | Synonym»։ classroom.synonym.com։ Վերցված է 2016-05-30 
  27. Vaughn/Berelowitz Jessica/Marian (2015)։ «The circular economy»։ Warc 
  28. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝
    02 անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  29. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝
    03 անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  30. Ap Tiffany (November 2015)։ «China Makes Moves to Boost Consumption»։ Women's Wear Daily 
  31. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝
    12 անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  32. «Consumer Needs & Marketing»։ smallbusiness.chron.com։ Վերցված է 2016-05-30 
  33. «Strategyn»։ Strategyn (en-US)։ Վերցված է 2016-05-30 
  34. «Consumer Research Methods»։ www.consumerpsychologist.com։ Վերցված է 2016-05-30 
  35. Diana de Marly, Worth Father of Haute Couture. Elm Tree Books, Лондон, 1980 ISBN 0-241-10304-5, стр 2.
  36. Jacqueline C. Kent (2003). Business Builders in Fashion – Charles Frederick Worth – The Father of Haute Couture The Oliver Press, Inc., 2003
  37. Claire B. Shaeffer (2001). Couture sewing techniques "Originating in mid- 19th-century Paris with the designs of an Englishman named Charles Frederick Worth, haute couture represents an archaic tradition of creating garments by hand with painstaking care and precision". Taunton Press, 2001
  38. Синдикат высокой моды.
  39. «La haute couture, un artisanat à la croisée des chemins»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-10-ին 
  40. 40,0 40,1 «Haute couture, la promesse de la relève»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-10-ին 
  41. 41,0 41,1 «Alexis Mabille et Maison Martin Margiela reçoivent l'appellation haute couture» 
  42. 42,0 42,1 42,2 « Christophe Josse et Gustavolins, officiellement couturiers » Libération (journal) Next
  43. «Dans la peau de Christophe Josse»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-10-ին 
  44. Carine Bizet, « Couture Academy » Madame Figaro
  45. « Découvrez Christophe Josse, grand couturier français » sur le site officiel du couturier
  46. «Maurizio Galante»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-10-ին 
  47. «Mode: Paris renoue avec les défilés mercredi, retour de Versace en couture»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-01-20-ին 
  48. «Début des défilés de haute couture: plusieurs désistements, quelques nouveaux»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-10-ին 
  49. «Paris : quatre nouvelles maisons invitées sur les podiums haute couture» 
  50. Jean-Paul Cauvin։ «Haute Couture: Didier Grumbach décode les évolutions du calendrier»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-01-15-ին 
  51. Энциклопедия моды. Сегменты фэшн-рынка.
  52. Капсульная и круизная коллекции.
  53. Энциклопедия моды. Диффу́зный бренд.
  54. Энциклопедия моды. Бридж-бренд.
  55. Демократичные марки.
  56. Зиммель Г. Избранное. Том 1. Философия культуры. Том 2. Созерцание жизни. – М., 1996. Т. 2. Мода, стр 266-291.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Бринк Я. Российская мода сегодня. — Джем, 2007. — 168 с.
  • Васильев А. Этюды о моде и стиле. — Фешн Букс, Глагол, 2007. — 592 с. — (Le Temps des Modes).
  • Зиммель Г. Избранное. Том 1. Философия культуры. Том 2. Созерцание жизни. – М., 1996. Т. 2. Мода
  • Килошенко М. И. Психология моды. — Оникс, 2006. — 320 с.
  • Кто есть кто в мире моды. — Новая Линия, 2006. — 178 с.
  • Молхо Р., Armani E. Быть Армани. — Азбука-классика, 2008. — 414 с.
  • Пименов П. А. Вижу — хочу. Мерчандайзинг в мире моды. — SmartBook, Омега-Л, 2009. — 256 с.
  • Шамин С. М. Мода в России последней четверти XVII столетия // Древняя Русь. Вопросы медиевистики. — 2005. — В. 1. — С. 23-38.
  • Степанова Ю. В. Древнерусский костюм по письменным и археологическим источникам X—XV В. // Древняя Русь. Вопросы медиевистики. — 2010. — В. 4 (42). — С. 84-92.
  • Кирсанова Р. Из истории костюма русских императриц // РОССИЯ / RUSSIA. Вып. 3 (11): Культурные практики в идеологической перспективе. Россия, XVIII — начало XX века. М.: ОГИ, 1999, с. 71-81.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wiktionary-logo-hy.png Ընթերցե՛ք «նորաձևություն» բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։