Նորաձևություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Casol նորաձևության տան մետաքսե քառակուսի շարֆ

Նորաձևություն (ֆր.՝ mode, լատ.՝ modus բառից՝ չափ, կերպար, կանոն, կարգադրություն), որոշակի ոճի ժամանակավոր գերիշխանություն կյանքի կամ մշակույթի որևէ բնագավառում: Սահմանում է հագուստի, գաղափարների, վարքի, էթիկետի, կենսակերպի, արվեստի, գրականության, խոհանոցի, ճարտարապետության, ժամանցի և այլնի ոճը կամ տիպը, որը տարածված է հասարակության մեջ որոշակի ժամանակահատվածում: Նորաձևություն հասկացությունը հաճախ ներկայացվում է որպես ամենաանկայուն և արագ անցնող հանրաճանաչություն: Նորաձևություն տերմինն իր մեջ ներառում է նաև մարդկային մարմնի՝ տվյալ դարաշրջանում նախընտրելի տիպը (օրինակ՝ Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի ժամանակաշրջանում գնահատվում էր փարթամ մարմինը, իսկ 21-րդ դարի սկզբին գնահատվում է բարեկազմությունը[1]:

Նորաձևության անկապտելի հատկանիշը նորությանը հետևելն է, առարկայի կամ երևույթի նորության/նորաձևության աստիճանը կախված է ոչ այնքան նրա ստեղծման (առաջացման) օբյեկտիվ ժամանակից, որքան ժողովրդականություն և հանրային ճանաչում ստանալու պահից: Այսպես, էլեկտրոնային նորաձև գաջեթ կարող են դառնալ ոչ յուրահատուկ տեխնոլոգիական (կամ իրական սպառողական հատկությունների տեսակետից) սարքերը, հագուստի նորաձև տարրերը, որոնք, որպես կանոն, ուղիղ համանմանություն ունեն անցյալում:

Եթե երևույթը կամ առարկան, լինելով նորաձև որոշակի ժամանակահատվածում, իր թարմությունը կորցնում է շրջապատի աչքում, ապա դառնում է ոչ նորաձև (հնաձև): Նորաձևությանը հետևելու ցանկությունը միշտ էլ գրավել է ծաղրանկարիչների ուշադրությունը[1]:

Նորաձևությունն ունի 2 շարժառիթ: Առաջինը նմանակումն է, որը նպատակ ունի ընդօրինակել փորձը կամ լավ ճաշակը, երկրորդ՝ հասարակությունից դուրս համարվելու, ծաղրի առարկա դառնալու վախը (մեկուսացման վախ), մեկ այլ դասակարգմամբ՝ ինքն իրեն ընդօրինակելը համարվում է կենսաբանական պաշտպանության ձև[1]:

Ժամանակակից աշխարհում նորաձևությունն ունի սեզոնային բնույթ (գարուն-ամառ և աշուն-ձմեռ)[1]: Պատմականորեն վաղ նորաձևությունը կարող էր հազարամյակների ընթացքում չփոխվել, օրինակ՝ մ. թ. ա. 4-րդ հազարամյակից մինչև մ. թ. ա. 2-րդ հազարամյակը եգիպտական նորաձևությունը չի փոխվել[2]:

Նորաձևությանը հետևելուն նպաստելու համար կան մասնագիտացված ամսագրեր, նորաձևության բլոգներ, մասնագիտացված գործակալություններ:

Նորաձևության խոշոր տներն են՝ Dolce & Gabbana, Armani, Lacoste, Prada, Gucci, Calvin Klein, Hugo Boss AG, Chanel:

Նորաձևության արդյունաբերություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նորաձևության արդյունաբերությունը տնտեսության որոշակի բաժին է, որն իր մեջ ներառում է տվյալ բաժնի հետ կապված ապրանքների արտադրությունն ու բաշխումը (այդ թվում նաև ծառայությունը որպես ապրանք)։

Պատմության ընթացքում հագուստի նորաձևությունը թելադրում էին տարբեր երկրներ, ներկայումս «ամենանորաձև» քաղաք է համարվում Փարիզը (և, հետևաբար, երկիրը՝ Ֆրանսիան), բայց ավելի վաղ նորաձևություն թելադրում էին Իտալիան, Իսպանիան, և ավելի ուշ՝ Անգլիան[1]։

Հաճախ նորաձևության հարցերում առաջնայնությունը կախված է քաղաքական առաջնությունից (օրինակ՝ Իտալիան նորաձևություն էր թելադրում Վերածննդի դարաշրջանում, երբ ծաղկում էին ապրում քաղաք-պետությունները, ինչպիսիք էին Վենետիկը և Ֆլորենցիան, 13-րդ դարից սկսած հենց այստեղ էին արտադրում թավիշ և մետաքս)։ Նորաձևությանն ուշադրություն էին դարձնում ֆրանսիացի տիրակալները՝ սկսած Լյուդովիկոս XIV-ից և վերջացրած Նապոլեոն III-ով, արդյունքում Ֆրանսիայում մեծ զարգացում ապրեց տեքստիլ արդյունաբերությունը, կային բազմաթիվ հմուտ դերձակուհիներ[1]։

Հագուստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանեքենուհին ցուցադրության ժամանակ, Սոֆիա, Բուլղարիա

Հագուստի նորաձևությունը հագուստի ձևերի և նմուշների փոփոխությունն է, որը տեղի է ունենում համեմատաբար կարճ ժամանակամիջոցում: Այդ բառի գործածությունը («նորաձև» հագնվել, ֆր.՝ à la mode) սկիզբ է առնում 17-րդ դարից, երբ Ֆրանսիայի պալատական նորաձևությունն օրինակ էր ծառայում եվրոպական բոլոր երկրների համար: Արվեստի տեսանկյունից նորաձևությունը մոտ է կոնցեպտուալ արվեստին, քանզի այն կերպարն ստեղծող տարբեր տարրերի համադրություն է (սանրվածք, հագուստի տարրեր, ոճ, գույն, աքսեսուարներ):

Հագուստի նորաձևությունը կապված է մարմնի տեսակի տիրապետող կատարելատիպի տեսողական մերձեցման հետ: Օրինակ՝ Չինաստանում և Ճապոնիայում աղջիկների ներբանների աճը սահմանափակելու նպատակով նորաձև էր դրանց խեղաթյուրումը (այն համարվում էր արիստոկրատիայի նշան), իսկ Եվրոպայում սեղմիրանով ձևափոխում էին ամբողջ իրանը: Կրինոլինը ընդգծում էր արժանապատվությունն ու հասարակական կարգավիճակը, ընդհանուր առմամբ կտորեղենի, օրինակ, երկայնափեշի կամ զգեստի համար, մեծ սպառումը համարվում էր այս կամ այն սոցիալական շերտավորմանը պատկանելու ցուցանիշ[1]:

Բարձր նորաձևության սինդիկատ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարձր նորաձևությունը (ֆր.՝ Haute Couture), որ բառացի թարգմանվում է որպես «կարելու բարձր արվեստ», նշանակում է բարձրորակ և համապատասխան գնային կատեգորիայով հագուստների անհատական կարում: Քանի որ կարելու արվեստը բարձրագույն կոչում է, հետևաբար Բարձր նորաձևությունը դարձավ ֆեյշն-շուկայի գլխավոր հատվածը: Պատմականորեն այնպես ստացվեց, որ Բարձր նորաձևության համաշխարհային մայրաքաղաք դարձավ Փարիզը, որտեղ 1858 թվականին անգլիացի Չարլզ Ուորտն սկզբում ստեղծեց իր առաջին Նորաձևության տունը, իսկ այնուհետև հիմնեց Բարձր նորաձևության սինդիկատը (ֆր.՝ Chambre syndicale de la haute couture parisienne)՝ ազնվականության և հասարակության ֆինանսական վերնախավի համար հագուստներ կարող Նորաձևոււթյան տների միությունը[3]:

Կարի արտադրամասում աշխատելու ընթացքում փարիզցի կտորեղեն վաճառող Ուորտն ամուսնացավ իր աշխատակցի՝ մանեքենուհի Մարի Վերնայի հետ[4]: Ուորտի՝ իր կնոջ համար ստեղծած գլխարկների և շրջազգեստների մոդելները հաճախորդների խնդրանքով սկսեցին օգտագործվել, վերջիններս խնդրում էին կարել դրանց կրկնօրինակները: Ուորտը, գտնելով շվեդ հարուստ ընկերակից, կազմակերպեց սեփական գործ, որը շուտով հայտնվեց Ֆրանսիայի կայսրուհի Եվգենիայի՝ այդ դարաշրջանի նորաձևության հայտնի օրենսդրի հետաքրքրությունների ոլորտում: Առաջին Բարձր նորաձևության տան հաճախորդներ դարձան բազմաթիվ ազնվականուհիներ և այդ ժամանակների հայտնի կանայք, այդ թվում նաև իշխանուհի Պաուլինա ֆոն Մատտերնիխը և դերասանուհի Սառա Բեռնարը: Հաճախորդներն Ուորտի մոտ՝ Փարիզ էին գալիս նույնիսկ Բոստոնից և Նյու Յորքից[5]:

Ուորտը հայտնի է որպես կանացի նորաձև զգեստների հեղինակ, որոնք զերծ էին ավելորդ ծալքազարդերից և բոլորածալերից: Իր հաճախորդներին առաջարկում էր գործվածքների լայն տեսականի և խնամքով ու մանրակրկիտ հարմարեցում կազմվածքին: Հաճախորդների կողմից դիզայնը թելադրելու փոխարեն Ուորտն առաջինն էր, որ հագուստի մոդելները բաժանեց ըստ տարվա եղանակների, նա տարվա ընթացքում 4 անգամ կազմակերպում էր նորաձևության ցուցադրություններ: Հաճախորդներն ընտրում էին մոդելները, որոնք այնուհետև կարվում էին ընտրված գործվածքով և կազմվածքի չափերին ու առանձնահատկություններին համապատասխան: Ուորտը կարի բիզնեսում համարվում է հեղափոխական: Նա առաջինն էր, որ դերձակի մեջ տեսավ ոչ միայն արհեստավորի, այլև նկարչի, և նրան շնորհեց «կուտյուրե» աստիճան:

Կոստյումներ II (կազմված է Պ. Յա. Դաշկովի հավաքածուից, Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան): 1. Տղամարդու 11-րդ դարի կոստյում: 2. Իշխանի 11-րդ դարի կոստյում: 3. Իշխանի 11-րդ դարի կոստյում (ըստ բյուզանդական ձեռագրերի): 4. 12-րդ դարի ունևոր գյուղացի: 5. 13-րդ դարի կանացի զգեստ: 6. 15-րդ դարի որսորդական զգեստ: 7−8. Պարգև ստացած մուշտակով Գերբերշտեյնի նկարը (16-րդ դար): 9. 16-17-րդ դարերի բոյարական կոստյում (բոյար պոտեմկին): 10. 17-րդ դարի տղամարդու կոստյում: 11. 17-րդ դարի կանացի զգեստ: 12−13. 17-րդ դարի բոյարական կոստյում: 14. 17-րդ դարի արքայադստեր զգեստ: 15. Իշխանի 17-րդ դարի կոստյում: 16. Այրի կնոջ կոստյում 17-րդ դարի վերջում (Նատալյա Կիրիլովնա թագուհի): 17. Երիտասարդ բոյարի կոստյում 17-րդ դարում: 18. Բոյարուհու զգեստ 17-րդ դարում: 19. Բոյարի տնային կոստյում 17-րդ դարի վերջում (Իվան Կիրիլովիչ Նարիշկին). 20. Գերմանական (զինվորական) կոստյում 18-դարի սկզբում (Պետրոս Մեծ). 21. Սահմանապահ վոյևոդի կոստյում 17-րդ դարում: 22. Դոնի կազակը պարգև ստացած կապայով (18-րդ դարի սկիզբ): 23. Հետմանի կոստյում (Բոգդան Խմելնիցկի): 24. Տնային կոստյումով կազակ:

Սինդիկատը (սինդիկ բառից՝ պաշտոնատար անձ) կազմակերպություն է, որն իր գործառույթներով հիշեցնում է միջնադարյան արհեստավորական կորպորացիա կամ արտադրամաս: Սինդիկատի ստեղծման նախադրյալներն են կուտյուրեների հեղինակային իրավունքների պաշտպանությունը մոդելները կրկնօրինակելուց և բացառիկ մոդելների հավաքածուների ստեղծումն այն հաճախորդների համար, որոնք ցանկանում են ընդգծել իրենց անհատականությունն ու հասարակական բարձր դիրքը: «Կուտյուրե» կոչումը կարող էր կրել միայն Սինդիկատի անդամը: Այդ կազմակերպության մեջ ընդգրկվելու համար 19-րդ դարում և 20-րդ դարի առաջին կեսին Նորաձևության տները պետք է համապատասխանեին սահմանված չափանիշներին․ իրականացնեին հագուստների անհատական կարում մեծ մասամբ ձեռքով, ինչը, ըստ Չարլզ Ուորտի, երաշխավորում էր մոդելների յուրօրինակությունն ու բարձր որակը (ի տարբերություն կարի մեքենայով արտադրվածի):

20 դարի առաջին կեսին Սինդիկատն արդեն դարձել էր մի ինքնատիպ Fédération française de la couture, որը սահմանում էր մոդելագործների կարգավիճակները (Սինդիկատի անդամներ, թղթակից-անդամներ, ինչպես նաև հրավիրված անդամներ, որոնք ժամանակի ընթացքում կարող էին ընդունվել Սինդիկատ), զբաղվում Բարձր նորաձևության տների հավաքածուների ցուցադրության կազմակերպմամբ (հունվարին և հուլիսին), կապ պահպանում մամուլի և ամբողջ աշխարհի առևտրի ցանցի հետ: Բարձր նորաձևության տուն կոչում ստանալու համար անհրաժեշտ էր հիմնական արտադրանք և բուտիկներ Փարիզում, որպեսզի իրավաբանորեն մտնեին Արդյունաբերության ֆրանսիական դեպարտամենտի գերատեսչություն կազմի մեջ: Նորաձևության տունը պետք է ունենար առնվազն 15 աշխատող: Աշուն-ձմեռ և գարուն-ամառ սեզոններին տարին երկու անգամ պետք է ստեղծեին հավաքածուներ՝ յուրաքանչյուրում 35 ցերեկային և նույնքան էլ երեկոյան մոդելներ: Զգեստի պատրաստման ժամանակ պարտադիր էր ձեռքի աշխատանքի կիրառումը: Կարի մեքենայով աշխատանքը չպետք է գերազանցեր աշխատանքի 30 %-ը: 2001 թվականին Սինդիկատ ընդունման կանոնները փոքր-ինչ պարզեցվին, ինչը հնարավորություն տվեց կուտյուրեի կոչում ստանալ այնպիսի մոդելագործների, ինչպիսիք են Ժան Պոլ Գոտյեն և Թերրի Մյուգլերը[6]:

2001 թվականին Սինդիկատի կազմում ընդգրկված էին հետևյալ Նորաձևության տները՝ Balmain, Chanel, Christian Dior, Christian Lacroix, Emanuel Ungaro, Givenchy, Hanae Mori, Jean Louis Scherrer, Jean-Paul Gaultier, Lecoanet Hemant, Louis Féraud, Thierry Mugler, Torrente, Yves Saint Laurent, Viktor & Rolf:

Սինդիկատի անդամ նորաձևության տների ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մշտական անդամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թղթակից-անդամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Versace − ցուցադրություններին մասնակցում է 2004 թվականից, ընդմիջում է ունեցել տնտեսական պատճառներով, վերականգնվել է 2012 թվականից[15]:
  • Elie Saab
  • Giorgio Armani
  • Valentino
  • Azzedine Alaïa (հազվադեպ է մասնակցում ցուցադրություններին):

Հրավիրված անդամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս կատեգորիան գոյություն ունի 1998 թվականից: Նախատեսված է ֆրանսիական և միջազգային շքեղ բրենդներ թողարկելու համար: 2012 թվականից 8 բրենդներ (աքսեսուարների գծով) արդեն մասնակցություն ունեցան Բարձր նորաձևության ցուցադրություններին:

2012 թվականի հունվար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2013 թվականի հունվար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պրետ-ա-պորտե հավաքածու[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարձր նորաձևության համար որպես այլընտրանք ծառայում է Պրետ-ա-պորտե (ֆր.՝ prêt-à-porter − «պատրաստի զգեստ») հասկացությունը: Այն կարի արդյունաբերության արտադրանքի՝ պատրաստի հագուստների մոդելների մեծաքանակ թողարկում է, որ արտադրվում է մեծ խմբաքանակով և ստանդարտ չափսերով: Պրետ-ա-պորտեի մոդելների հեղինակները հայտնի Նորաձևության տների առաջատար մոդելավորողներ են: Պրետ-ա-պորտե հավաքածուները Նորաձևության տների համար շահույթի հիմնական աղբյուր են:

Նորաձևային արտադրության բաժիններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նորաձևային արտադրության շուկայի բաժինները կատեգորիաներ են, որոնցում բաշխված են տարբեր ապրանքանիշներ և բրենդներ՝ կախված իրենց պարամետրերից՝ արտադրանքի որակ, հավաքածուի թողարկման եղանակ և արտադրողի գնային քաղաքականություն[19]։ Դիզայներական մեկ բրենդի կազմում կարող են միավորվել տարբեր գծերի աշխատանքներ․ կուտյուրեի, պրետ-ա-պորտե և դիֆուզային։

Բարձր գնային կատեգորիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Haute couture − շքեղ բրենդի կատեգորիա, որի արտադրանքը մշտապես հեղինակային աշխատանք է, բնութագրվում է եզակիությամբ, պատրաստման բարդությամբ, ձեռքի աշխատանքին նախապատվություն տալով, ամենաբարձր որակի հումքով, ամենաբարձր գնային կատեգորիայով։ Արտադրանքները ճոխ առարկաներ են, ստեղծվում են միայն անհատական չափսերով և միայն Բարձր նորաձևության տների կողմից։
  • Prêt-à-porter de luxe − «պրեմիում» դասի կատեգորիայի ապրանքանիշներ։ Ապրանքներն ունեն իրենց հեղինակները, մոդելները թողարկվում են ոչ մեծ քանակով և չեն կրկնվում։ Հումքի որակը նորից բարձր է, բայց անհատական չափսերը փոխարինված են ստանդարտ չափսերով։ Այս դասի ապրանքների թողարկմամբ զբաղվում են այնպիսի ընկերություններ, ինչպիսիք են Chanel, Versace, Louis Vuitton։ Ապրանքները թողարկվում են ստանդարտ չափերի պայմաններին համապատասխան։
  • Prêt-à-porter − «պրեմիում» դասի կատեգորիայի ապրանքանիշներ։ Արտադրանքը նորից հեղինակային է, բայց ապրանքների տեսքը կրում է սովորական ուղղվածություն։ Գներն ավելի մատչելի են, հումքի ընտրությունը կատարվում է ավելի մատչելի ձևով, նախորդ կատեգորիաների համեմատ կառուցվածքը պարզ է։ Չափսերը ստանդարտ են։ Այս դասի արտադրանք թողարկում Etro, Calvin Klein Inc., Marc Jacobs և այլ բրենդներ։

Միջին գնային կատեգորիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դիֆուզային գծեր (անգլ.՝ diffusion lines) − «տարածման գծեր», – հագուստների թողարկման երկրորդ և երրորդ գծեր, անցումային «պրեմիում» և ավելի քիչ հեղինակավոր դասերի միջև։ Կարծիք կա, որ դիֆուզային գծերը բարձր եկամուտ են բերում դիզայներական բրենդներին և, ինքնատիպ անցումային օղակ լինելով պրետ-ա-պորտեի ու լայն գործածության ապրանքների միջև, բրենդը պաշտպանում են զանգվածային շուկայի կարգը դասվելուց։ Ձևավորողներն օգտվում են պրետ-ա-պորտեի հիմնական բրենդի կատեգորիայից հեռանալու և առանց վնասների դիֆուզային գծերի շուկան վերադառնալու հնարավորությունից։ Այսպիսի հավաքածուն բրենդի և հրավիրված դիզայների համատեղ գործունեության արդյունքն է։ Այն ենթակա է մեկ ընդհանուր գաղափարին և միշտ սահմանափակ է, այսինքն՝ ապրանքները թողարկվում են չափավոր քանակով՝ ըստ իրացման ժամանակի, ըստ վաճառքն իրականացնող խանութների քանակի։ Կապսուլային հավաքածուի թողարկումը մի կողմից ուշադրություն գրավելու առիթ է, մյուս կողմից այն գնորդին հնարավորություն է տալիս դիզայներական իրը ձեռք բերել զանգվածային շուկայի գնով։ Գոյություն ունեն նաև կուրորտային հավաքածուներ, որոնք, որպես կանոն, թողարկվում են երկու եղանակների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Հաճախ դրանք փորձնական տարբերակ են հաջորդ եղանակի հավաքածուի համար և ուրվագծում են նոր եղանակի նորաձևության միտումները։ Կուրորտային հավաքածուները Բարձր նորաձևության տների կողմից առաջին անգամ ստեղծվել են հարուստ հաճախորդների համար, որոնք նախընտրում էին տարվա ցուրտ շրջանն անցկացնել տաք կլիմայով երկրներում։ Այս ամբողջական հավաքածուներն իրենց մեջ ներառում են հագուստ, կոշիկ, աքսեսուարներ և լողանալու պարագաներ[20]։ 20-րդ դարի 70-ական թվականներին Բարձր նորաձևության որոշ տներ (Gucci, Pierre Cardin և այլն) սկսեցին ապրանքներ արտադրողներին վաճառել իրենց ապրանքանիշն օգտագործելու իրավունքը։ 1980 թվականին Gucci ապրանքանիշն ուներ 22 անուն ապրանք, այդ թվում նաև կրակայրիչներ։ Pierre Cardin ապրանքանիշի ներքո գործում էր ցածրորակ ապրանքներ վաճառող ցանց։ Այս ամենը բարոյական վնաս էր հասցնում Նորաձևության տների հեղինակությանը, բայց հնարավորություն էր տալիս զբաղվել պակաս եկամտաբեր «կուտյուրեից» և «պրետ-ա-պորտե» գծերի արտադրությամբ։ Դիֆուզային բրենդները, նորաձևային արտադրության մեջ ի հայտ գալով 1990-ական թվականներին, սկսեցին հարցը լուծել բրենդների հեղինակությունը պահպանելով և բարձր եկամուտ ստանալով։ Նրանք առաջարկում էին ոչ թանկարժեք հումքից պատրաստված ավելի էժան ու ավելի ֆունկցիոնալ արտադրանք և հիմնական գծի բրենդի հետ ունեին պարզ ոճային կապ։ Որոշ դիֆուզային բրենդներ այնքան մեծ հաջողություն ունեցան, որ գնորդների գիտակցության մեջ անհատական կարգավիճակ ձեռք բերեցին։ Այդպիսիք են Prada ապրանքանիշի Miu Miu երկրորդ գիծը, Dolce & Gabbana տանդեմի D&G գիծը, Versace ընկերության Versus գիծը, բրիտանական Burberry ընկերության Burberry Prorsum գիծը, Roberto Cavalli ընկերության Just Cavalli գիծը և այլն[21]։
  • Բրիջ-բրենդներ (անգլ.՝ bridge – «կամուրջ») − անցումային բրենդներ «պրետ-ա-պորտե» և «զանգվածային շուկայի» (լայն գործածության ապրանքների) միջև։ Բրիջ-բրենդների բաժինը զարգացում է ապրել 2008 թվականի տնտեսական ճգնաժամի ժամանակ։ Ի տարբերություն դիֆուզային բրենդների՝ ապրանքների արժեքները ցածր են, իսկ որակները գրեթե նույնն են։ Բրիջ-բրենդների շարքին են դասվում Apriori, Cavita, Cacharel, IKKS, Laurel, Morella (Max Mara Fashion Group), Stefanel, Zadig et Voltaire և այլ ապրանքանիշներ[22]։

Բրիջ-բրենդները բաժանվում են 2 կատեգորիաների՝ better (լավ) և middle (միջին)․

  • Լավ (better) – բավականաչափ բարձր որակի և համեմատաբար մատչելի գներով արտադրանք առաջարկող ապրանքանիշներ (Calvin Klein Jeans, Massimo Dutti, Levi Strauss & Co., Mexx, Tommy Hilfiger և այլն)։
  • Կիրառական բրենդներ (contemporary) - մասսայական ոճի ապրանքանիշներ, տարբերվում է արտադրանքի գործառնականությամբ և մատչելիությամբ (Benetton, Marks & Spencer, Motivi, Oasis, Topshop, Zara և այլն)։

Մատչելի ապրանքանիշներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բյուջետային բրենդներ – այս բրենդները նորաձևային արտադրության ստորին բաժինն են, ավելի մատչելի գներով հագուստի կամ կոշիկի ապրանքանիշներին բնորոշ են համեմատաբար ցածր որակը և ապրանքների մեծաքանակ արտադրությունը։ Հաճախ աշխատում են «արագ նորաձևություն» սկզբունքով։ Որոշ ապրանքանիշներ զբաղվում են «կրկնություն» արտադրությամբ, այսինքն՝ նորաձևության տների և դիզայներական բրենդների արտադրանքի կրկնօրինակմամբ՝ օգտագործելով էժան հումք և պարզեցված կառուցվածք, մյուսներն ստեղծում են իրենց մոդելները կամ իրենց գնային կատեգորիայի սահմաններում մասամբ ընդօրինակում են այլ բրենդների մոդելները։ Որպես օրինակ կարող են կինել Bershka, Sasch, NewYorker և այլ ապրանքանիշները։
  • Զանգվածային բրենդներ (moderate) − բրենդներ, որ բնութագրվում են առավել մատչելի գներով և համեմատաբար ցածր որակի ապրանքներով (Calliope, Jennyfer, Terranova, Sela)։

Մատչելի ապրանքանիշները ստորաբաժանվում են երկու ուղղությունների․

  • երիտասարդական բրենդներ (Bershka, Mango, New Yorker, Pull & Bear, Stradivarius և այլն),
  • բրենդներ ամբողջ ընտանիքի համար (С & A, Esprit, LC Waikiki, HoneyLook и другие)[23]։

Գեորգ Զիմմելը նորաձևության էության մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ Գեորգ Զիմմելի՝ նորաձև իրերը տարբերիչ նշաններ են, որոնք հաստատում են պատկանելությունն էլիտային: Նորաձևությունն էլիտային ընդօրինակելու ցածրերի ձգտումն է: Նախնադարում նորաձևություն գոյություն չուներ, քանի որ մարդկանց միջև գոյություն ունեցող սոցիալական անհավասարությունը, մարդկանց բաժանումը վերնախավի և նախնադարյան հասարակության գտնվում էր ցածր մակարդակի վրա: Կաստայական և դասակարգային հասարակության մեջ նորաձևությունն անփոփոխ էր դարեր շարունակ, որովհետև հոծ բազմություններն օրենքով վերնախավին ընդօրինակելու իրավունք չունեին: Միջնադարում Արևմտյան Եվրոպայում նորաձև իրեր կրելու իրավունք ունեին միայն վերնախավի ներկայացուցիչները՝ ազնվականությունն ու քահանաները: Ստորին դասերի ներկայացուցիչներին դրանք արգելված էին օրենքով: Այդ ժամանակ նորաձև իրեր էին ակնեղենն ու մորթեղենը: Առևտրականները փող ունեին այդպիսի իրեր ձեռք բերելու համար, բայց դրանք կրելու իրավունք չունեին և չէին էլ ցանկանում ազնվականներին իրենց կողոպտելու դրդել: Նոր ժամանակներում վերացվեցին ցանկացած հագուստ կրելու իրավական սահմանափակումները, աճեց ուղղահայաց շարժունակության արագությունը և անհետացավ ժառանգական ազնվապետությունը: Կապիտալիզմի ժամանակաշրջանում ժողովրդական հոծ զանգվածներն սկսեցին ընդօրինակել վերնախավին և վերնախավի ներկայացուցիչներին գոնե արտաքնապես նմանվելու նպատակով կրել նորաձև իրեր: Այդ պատճառով էլ այսօր վերնախավն ստիպված է մշտապես հորինել նոր նորաձևություն, որպեսզի տարբերվի ընդհանուրից: Հոծ զանգվածները վերնախավին այդ առումով այնքան է տանջել, որ վերնախավն ստիպված է երբեմն կրկնել նորաձևության որոշակի իրեր որոշ ժամանակ անց: Նորաձևության կրկնվելու օրինակներ են հաստ կոշկատակերը՝ «պլատֆորմները», կաշվե թիկնոցը, կեղծամը: Ոչ վաղ անցյալից արտաքին տեսքի նորաձև իրերի և մանրամասների օրինակներ են կլյոշ տաբատները, շատ նեղ տաբատները («մակարոններ»), մուգ ակնոցները, մորուքը, սափրած գլուխը, դաջվածքները, փիրսինգը, կարճ կիսաշրջազգեստը, «Մերսեդես» ավտոմեքենան, բջջային հեռախոսը, կիսատաբատները: Նորաձևությանն ուշադիր հետևում են հատկապես երիտասարդական ենթամշակույթի ներկայացուցիչները և երիտասարդ կանայք[24]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Людмила Кибалова, Ольга Гербенова, Милена Ламарова Сущность и влияние моды // Иллюстрированная энциклопедия моды. — Прага: Артия, 1966.
  2. Людмила Кибалова, Ольга Гербенова, Милена Ламарова Древний Египет (3000 до н.э. - 200 н.э.) // Иллюстрированная энциклопедия моды. — Прага: Артия, 1966.
  3. Diana de Marly, Worth Father of Haute Couture. Elm Tree Books, Лондон, 1980 ISBN 0-241-10304-5, стр 2.
  4. Jacqueline C. Kent (2003). Business Builders in Fashion – Charles Frederick Worth – The Father of Haute Couture The Oliver Press, Inc., 2003
  5. Claire B. Shaeffer (2001). Couture sewing techniques "Originating in mid- 19th-century Paris with the designs of an Englishman named Charles Frederick Worth, haute couture represents an archaic tradition of creating garments by hand with painstaking care and precision". Taunton Press, 2001
  6. Синдикат высокой моды.
  7. «La haute couture, un artisanat à la croisée des chemins»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-10-ին 
  8. 8,0 8,1 «Haute couture, la promesse de la relève»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-10-ին 
  9. 9,0 9,1 «Alexis Mabille et Maison Martin Margiela reçoivent l'appellation haute couture» 
  10. 10,0 10,1 10,2 « Christophe Josse et Gustavolins, officiellement couturiers » Libération (journal) Next
  11. «Dans la peau de Christophe Josse»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-10-ին 
  12. Carine Bizet, « Couture Academy » Madame Figaro
  13. « Découvrez Christophe Josse, grand couturier français » sur le site officiel du couturier
  14. «Maurizio Galante»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-10-ին 
  15. «Mode: Paris renoue avec les défilés mercredi, retour de Versace en couture»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-01-20-ին 
  16. «Début des défilés de haute couture: plusieurs désistements, quelques nouveaux»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-10-ին 
  17. «Paris : quatre nouvelles maisons invitées sur les podiums haute couture» 
  18. Jean-Paul Cauvin։ «Haute Couture: Didier Grumbach décode les évolutions du calendrier»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-01-15-ին 
  19. Энциклопедия моды. Сегменты фэшн-рынка.
  20. Капсульная и круизная коллекции.
  21. Энциклопедия моды. Диффу́зный бренд.
  22. Энциклопедия моды. Бридж-бренд.
  23. Демократичные марки.
  24. Зиммель Г. Избранное. Том 1. Философия культуры. Том 2. Созерцание жизни. – М., 1996. Т. 2. Мода, стр 266-291.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Бринк Я. Российская мода сегодня. — Джем, 2007. — 168 с.
  • Васильев А. Этюды о моде и стиле. — Фешн Букс, Глагол, 2007. — 592 с. — (Le Temps des Modes).
  • Зиммель Г. Избранное. Том 1. Философия культуры. Том 2. Созерцание жизни. – М., 1996. Т. 2. Мода
  • Килошенко М. И. Психология моды. — Оникс, 2006. — 320 с.
  • Кто есть кто в мире моды. — Новая Линия, 2006. — 178 с.
  • Молхо Р., Armani E. Быть Армани. — Азбука-классика, 2008. — 414 с.
  • Пименов П. А. Вижу — хочу. Мерчандайзинг в мире моды. — SmartBook, Омега-Л, 2009. — 256 с.
  • Шамин С. М. Мода в России последней четверти XVII столетия // Древняя Русь. Вопросы медиевистики. — 2005. — В. 1. — С. 23-38.
  • Степанова Ю. В. Древнерусский костюм по письменным и археологическим источникам X—XV В. // Древняя Русь. Вопросы медиевистики. — 2010. — В. 4 (42). — С. 84-92.
  • Кирсанова Р. Из истории костюма русских императриц // РОССИЯ / RUSSIA. Вып. 3 (11): Культурные практики в идеологической перспективе. Россия, XVIII — начало XX века. М.: ОГИ, 1999, с. 71-81.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wiktionary-logo-hy.png Ընթերցե՛ք «նորաձևություն» բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։