Նապոլեոն III

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Նապոլեոն III
ֆր.՝ Napoleon III և ֆր.՝ Napoléon III
Franz Xaver Winterhalter Napoleon III.jpg
Ծնվել է ապրիլի 20, 1808({{padleft:1808|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Փարիզ, Ֆրանսիա[3]
Մահացել է հունվարի 9, 1873({{padleft:1873|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})[1][2] (64 տարեկանում)
Մահվան վայր Չիզլհըրսթ, Բրոմլի, Մեծ Լոնդոն, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Կրոն Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Կրթություն Q3578040?
Մասնագիտություն քաղաքական գործիչ
Ամուսին Եվգենյա
Ծնողներ հայր՝ Լուի Բոնապարտ, մայր՝ Hortense de Beauharnais
Զբաղեցրած պաշտոններ Ֆրանսիայի հանրապետության նախագահ, Emperor of the French, Ֆրանսիայի ազգային ժողովի պատգամավոր, Ֆրանսիայի կառավարության ղեկավար և Grand Master of the Legion of Honour
Պարգևներ և
մրցանակներ
Երեխաներ Napoléon, Prince Imperial, Eugène Bure և Alexandre Bure
Ստորագրություն
1855 signature of Napoléon III of France.jpg
Napoleon III of France Վիքիպահեստում

Նապոլեոն III (Napoleon), Շառլ Լուի Նապոլեոն Բոնապարտ (ֆր.՝ Charles Louis Napoléon Bonaparte), ապրիլի 20, 1808({{padleft:1808|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[1][2], Փարիզ, Ֆրանսիա[3] - հունվարի 9, 1873({{padleft:1873|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})[1][2], Չիզլհըրսթ, Բրոմլի, Մեծ Լոնդոն, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), Ֆրանսիայի կայսր (1852 - 1870), Նապոլեոն I-ի եղբոր՝ Լուի Բոնապարտի որդին։

1815-ից եղել է տարագրության մեջ։ Նապոլեոն I-ի որդու՝ Ռայխշտադի դքսի, մահից (1832) հետո բոնապարտիստների կողմից ճանաչվել է որպես ֆրանսիական գահի «օրինական» հավակնորդ։ Խռովության միջոցով քանիցս փորձել է զավթել իշխանությունը։ 1840-ին ֆրանսիական կառավարությունը նրան դատապարտել է ցմահ բանտարկության։ 1846-ին փախել է Անգլիա, 1848-ի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո վերադարձել է Ֆրանսիա։ Օգտվելով ստեղծված բարենպաստ սոցիալական և քաղաքական պայմաններից՝ 1848-ին Նապոլեոն III-ը կարողացել է ընտրվել հանրապետության պրեզիդենտ։ 1852-ին զինվորականության օգնությամբ կատարել է պետական հեղաշրջում և հռչակվել կայսր՝ Նապոլեոն III անունով։

Նապոլեոն III-ի կառավարությունը պատերազմներ է մղել Ավստրիայի, Հնդկաչինի, Սիրիայի, Մեքսիկայի դեմ, մասնակցել Ղրիմի պատերազմին (1853 - 56)։ Երկրորդ կայսրության արտաքին քաղաքական անհաջողությունները և մասնավորապես ֆրանս-պրուսական պատերազմը (1870 - 1871), արագացրին կայսրության կործանումը։ 1870-ին Սեդանի ճակատամարտում Նապոլեոն III-ը գերի հանձնվեց պրուսացիներին։ Փարիզում 1870-ի սեպտեմբերի 4-ի հեղափոխությունը գահընկեց արեց Նապոլեոն III-ին։ 1871-ի Ֆրանկֆուրտի պայմանագրով Նապոլեոն III-ը ազատվել է գերությունից և մինչև կյանքի վերջը ապրել Անգլիայում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png