Նապոլեոն III

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Նապոլեոն III
Charles Louis Napoléon Bonaparte
Franz Xaver Winterhalter Napoleon III.jpg
Ծնվել է ապրիլի 20, 1808({{padleft:1808|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[1]
Ծննդավայր Փարիզ[2]
Մահացել է հունվարի 9, 1873({{padleft:1873|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})[1] (64 տարեկանում)
Մահվան վայր Չիզլհըրսթ
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Կրոն Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Մասնագիտություն քաղաքական գործիչ
Ամուսին Eugénie de Montijo
Ծնողներ հայր՝ Լուի Բոնապարտ, մայր՝ Hortense de Beauharnais
Զբաղեցրած պաշտոններ Ֆրանսիայի հանրապետության նախագահ, Emperor of the French, Ֆրանսիայի ազգային ժողովի պատգամավոր և Ֆրանսիայի կառավարության ղեկավար
Պարգևներ և
մրցանակներ
Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Ոսկե գեղմի շքանշանի ասպետ, Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու ասպետական շքանշան, Սուրբ Աննայի Առաջին Փառքի շքանշան և Order of the White Eagle
Հարազատներ եղբայր՝ Napoleon Louis Bonaparte, Napoleon Charles Bonaparte և Charles de Morny, Duke of Morny
Երեխաներ Napoléon, Prince Imperial, Eugène Bure և Alexandre Bure
Ստորագրություն
1855 signature of Napoléon III of France.jpg
Napoleon III of France Վիքիպահեստում

Նապոլեոն III (Napoleon), Շարլ Լուի Նապոլեոն Բոնապարտ (ֆր.՝ Charles Louis Napoléon Bonaparte), ապրիլի 20, 1808[1], Փարիզ[2] - հունվարի 9, 1873[1], Չիզլհըրսթ), Ֆրանսիայի կայսր (1852 - 1870), Նապոլեոն I-ի եղբոր՝ Լուի Բոնապարտի որդին։

1815-ից եղել է տարագրության մեջ։ Նապոլեոն I-ի որդու՝ Ռայխշտադի դքսի, մահից (1832) հետո բոնապարտիստների կողմից ճանաչվել է որպես ֆրանսիական գահի «օրինական» հավակնորդ։ Խռովության միջոցով քանիցս փորձել է զավթել իշխանությունը։ 1840-ին ֆրանսիական կառավարությունը նրան դատապարտել է ցմահ բանտարկության։ 1846-ին փախել է Անգլիա, 1848-ի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո վերադարձել է Ֆրանսիա։ Օգտվելով ստեղծված բարենպաստ սոցիալական և քաղաքական պայմաններից՝ 1848-ին Նապոլեոն III-ը կարողացել է ընտրվել հանրապետության պրեզիդենտ։ 1852-ին զինվորականության օգնությամբ կատարել է պետական հեղաշրջում և հռչակվել կայսր՝ Նապոլեոն III անունով։

Նապոլեոն III-ի կառավարությունը պատերազմներ է մղել Ավստրիայի, Հնդկաչինի, Սիրիայի, Մեքսիկայի դեմ, մասնակցել Ղրիմի պատերազմին (1853 - 56)։ Երկրորդ կայսրության արտաքին քաղաքական անհաջողությունները և մասնավորապես ֆրանս-պրուսական պատերազմը (1870 - 1871), արագացրին կայսրության կործանումը։ 1870-ին Սեդանի ճակատամարտում Նապոլեոն III-ը գերի հանձնվեց պրուսացիներին։ Փարիզում 1870-ի սեպտեմբերի 4-ի հեղափոխությունը գահընկեց արեց Նապոլեոն III-ին։ 1871-ի Ֆրանկֆուրտի պայմանագրով Նապոլեոն III-ը ազատվել է գերությունից և մինչև կյանքի վերջը ապրել Անգլիայում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Record #118586416 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 2,2 Наполеон III, Наполеон III // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png