Քրիստոբալ Բալենսիագա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քրիստոբալ Բալենսիագա
իսպ.՝ Cristóbal Balenciaga
BK-1986-58 - Cocktail gown (1951) probably designed by Cristóbal Balenciaga.jpg
Ծնվել էհունվարի 21, 1895(1895-01-21)[1][2][3][4][5][6][7][8]
ԾննդավայրGetaria, Ուրոլա Կոստա, Գիպուսկոա, Բասկերի երկիր, Իսպանիա
Մահացել էմարտի 23, 1972(1972-03-23)[4][5][9][3][6][7][8] (77 տարեկանում)
Մահվան վայրXàbia, Մարինա Ալտա, Ալիկանտե, Վալենսիա, Իսպանիա
ՔաղաքացիությունFlag of Spain.svg Իսպանիա
Մասնագիտությունդիզայներ, գործարար, նորաձևության դիզայներ և dressmaker
Կայքbalenciaga.com
Cristobal Balenciaga Վիքիպահեստում

Կրիստոբալ Բալենսիագա Էիզագիրե (իսպ.՝ Cristóbal Balenciaga Eizaguirre, հունվարի 21, 1895(1895-01-21)[1][2][3][4][5][6][7][8], Getaria, Ուրոլա Կոստա, Գիպուսկոա, Բասկերի երկիր, Իսպանիա - մարտի 23, 1972(1972-03-23)[4][5][9][3][6][7][8], Xàbia, Մարինա Ալտա, Ալիկանտե, Վալենսիա, Իսպանիա), իսպանացի նորաձևության դիզայներ, Սան Սեբաստիանում, Մադրիդում և Փարիզում գործող «Balenciaga» նորաձևության տան հիմնադիր:

Կենսագրություն և գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրիստոբալը ծնվել է Գետարիա քաղաքում[10]։ 12 տարեկան հասակում նա սկսել է սովորել դերձակություն[11]։

1919 թվականին մարկիզուհի դե Կասա Տորեսի օգնությամբ բացել է իր սեփական ատելիեն Սան Սեբաստյան քաղաքում։ Հաջորդ տարի՝ 1920 թվականին, Մադրիդում բացել է նորաձևության տուն: 1933 թվականին Պեդրո Ռոդրիգեսի հետ այնտեղ բացում է Eisa նորաձևության տունը:

1930-ական թվականներին տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ 1937 թվականին բացել է «Բալենսիագա» բարձր նորաձևության տունը: Նրա հաճախորդների թվում էին Իսպանիայի թագուհի Վիկտորիան, Բելգիայի թագուհի Ֆաբիոլան, Մոնակոյի իշխանուհի Գրեյս Քելլին և Ուոլլիս Սիմփսոն դքսուհին:

Նորաձևության պատմաբանները երբեմն 1940-50-ական թվականների վերջերն անվանում են «Բալենսիգայի դարաշրջան»: Այս ժամանակահատվածում նա ստեղծել է այն ամենը, ինչը հետագայում բազմիցս օգտագործվել է նորաձևության մեջ, այդ թվում՝ I տառի նման ուղիղ, նեղ ուրվագծեր, հագուստ-տակառներ, վերարկու-կարե, ազատ ժակետ՝ մեծ գլխանոցով, կիսավերարկուներ՝ առանց կոճակների և օձիքի։ 1945 թվականին նա կանանց հագուստում ներառեց քառակուսի ուսեր, իսկ 1951 թվականին՝ հագուստ՝ բաց պարանոցով և ուսերով։ 1960-ին նա ներկայացրեց պայուսակ-զգեստ, որը հետագայում պատճենվել է շատ այլ դիզայներների կողմից:

Կոկո Շանելը պնդում էր․

Aquote1.png Բալենսիագան միակ կուտյուրեն է, որը կարող է ինքնուրույն մոդելավորել, կտրել, ձևել և կարել։ Նա նախընտրում էր աշխատել խիտ, կոշտ կտորով, որը տալիս էր իր ստեղծագործություններին քանդակների նմանություն։ Aquote2.png

Բալենսիագան իր ամբողջ կյանքում ընդամենը մի քանի հարցազրույց է տվել։ 1968 թվականին նա որոշեց ավարտել իր կարիերան և փակել նորաձևության տները Փարիզում, Սան-Սեբաստիայում և Մադրիդում։ Այդուհանդերձ, այդ մասին անձամբ չի տեղեկացրել իր գործընկերներին և հրաժեշտ չի տվել նրանց[12]։

Օծանելիքի արտադրությունը շարունակել է Ժան Կոնկեի գնած արտոնագրով, ինչպես նաև սկսել է արտադրել պրետ-ա-պորտե հագուստ այդ նույն ապրանքանիշով։

Բալենսիագայի մտքերը կատարելագործել են նրա աշակերտներ Անդրե Կուրրեժն ու Էմանուել Ունգարոն։

Նորաձևության տան գործունեության վերականգնում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բալեսիագայի մահից հետո մի քանի անգամ փորձել են վերականգնել նրա նորաձևության տունը, բայց առանձնապես հաջողության չեն հասել։ 1997 թվականին, երբ առաջատար դիզայներ նշանակվեց 26-ամյա Նիկոլ Գեսկերը, տան մասին սկսեցին նորից խոսել, և վաճառքը սկսեց աճել։ Գասկերն առանձնանում էր սպորտային կտորից հագուստի ստեղծմամբ (օդապարիկային մետաքս, պլաստիկ, նեոպրեն և նեյլոն)։

Բալենսիագա ապրանքանիշը պատկանում է Գուչի կազմակերպությանը։

Հանրաճանաչ մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բալենսիագան նշվում է Ռեմարկի «Կյանքը պարտքով» և «Ստվերները դրախտում» վեպերում։
  • Ըստ կինոռեժիսոր Փոլ Թոմաս Անդերսոնի՝ «Երևակայական թել» ֆիլմի սցենարը գրելու և նկարահանումների ժամանակ նրան ոգեշնչել են Բալենսիագայի կյանքի որոշ փաստեր։
  • «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» հեռուստատեսերիալի 3-րդ եթերաշրջանում Միրթլ Սնոուի վերջին խոսքը «Բալենսիագան» էր (խաղում էր Ֆրենսիս Կոնրոյը)։
  • Երգչուհի Հոլզիի «New Americana» երգում
  • Իսպանական մինի-սերիա «Ի՞նչ էր թաքնված նրանց աչքերում»
  • Ամերիկյան ռեփեր Կոդակ Բլեքի «Tunnel Vision» երգում
  • «#VidaLock» երգի ռեփեր «Smokey Mo» երգում

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Cristóbal Balenciaga
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Real Academia de la Historia Diccionario biográfico españolReal Academia de la Historia, 2011.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Munzinger-Archiv — 1913.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Brockhaus Enzyklopädie
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Store norske leksikon — 1978.
  9. 9,0 9,1 9,2 RKDartists
  10. Charleston Beth Duncuff (October 2004)։ «Cristobal Բալենսիագա (1895-1972)»։ Timeline of Art History։ Metropolitan Museum of Art։ Վերցված է 2007-06-06 
  11. Д.Ю.Ермилова «История домов моды» 2003
  12. Weijkamp Birthe (26 February 2015)։ «Een ‘echt’ Parijs model?» (հոլանդերեն)։ ModeMuze։ Վերցված է 27 July 2015 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Баленсиага / Р.Մ.Կիրսանովա // Анкилоз — Банка. — М. : Большая российская энциклопедия, 2005. — С. 699. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 2). — ISBN 5-85270-330-3.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]