Արտաշատ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից


Քաղաք
Արտաշատ
Artashat0.jpg
39°57′14″ հս. լ. 44°33′02″ ավ. ե. / 39.953889° հս. լ. 44.550556° աե. ե.
Երկիր Հայաստան Հայաստան
Ենթարկում ՀՀ Արարատի Մարզպետարան
Քաղաքապետ Գագիկ Մուրադյան
Հիմնադրված է մ.թ.ա. 176
Առաջին հիշատակում մ.թ.ա. 176
Այլ անվանումներ Ղամարլու
Տվյալ կարգավիճակում 1962 թ-ից
Մակերես 12.43 քառ. կմ կմ²
Բարձր. ծովի մակ-ից 1 900—2 050 մ
Խոսվող լեզուներ Հայերեն
Բնակչություն 22 400[1] մարդ (2014 - ի Ապրիլ)
Ազգային կազմ Հայեր , Ասորիներ , Եզդիներ, Ռուսներ
Կրոնական կազմ Հայ Առաքելական եկեղեցի Հայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականուն արտաշատցի
Ժամային գոտի UTC+4
Հեռախոսային կոդ +374 (235)
Փոստային ինդեքսներ 0701-0706
Ավտոմոբիլային կոդ 25
Պաշտոնական կայք www.artashat.am
##Արտաշատ (Հայաստան)
Red pog.png

Արտաշատ, քաղաք Հայաստանի Արարատի մարզում։ Գտնվում է Արաքս գետի ափին, Արարատյան դաշտում՝ Երևանից 30 կմ հարավարևելք։ Լինելով Հայաստանի չորրորդ մայրաքաղաքը, Արտաշատը ներկայումս Արարատի մարզի մարզկենտրոնն է։ Արտաշատը գտնվում է Երևան-Նախիջևան-Բաքու և Նախիջևան-Թավրիզ երկաթուղու ու Գորիս-Ստեփանակերտ ճանապարհի վրա։ Կառուցվել է հայոց Արտաշես Ա արքայի կողմից մ.թ.ա. 176 թ.-ին և ծառայել է որպես Մեծ Հայքի մայրաքաղաք մ.թ.ա. 185 - մ.թ.120 թթ.։

Ներկայիս Արտաշատ քաղաքն ունի 25,400 բնակչություն և գտնվում է 5 կմ հյուսիս-արևմուտք պատմական Արտաշատից։

Արտաշատ մայրաքաղաքը հիմնադրվել է Արտաշեսյան արքայության՝ Արտաշես Ա արքայի օրոք։ Կարթագենացի զորավար Հաննիբալը փախել էր իր երկրից և հանգրվանել Հայաստանում։ Հենց նրան էլ Արտաշես արքան վստահում է քաղաքի նախագծումն ու կառուցման աշխատանքների իրականացումը։ Քաղաքի կառուցման աշխատանքները սկսվում են մ.թ.ա. 197 թ.-ին (ըստ Մ. Խորենացու «Հայոց Պատմություն» աշխատության) և տևում 30 տարի։ Քաղաքը կառուցվում է Խոր Վիրապի(այժմ քրիստոնեական եկեղեցի այն ժամանակ բանտ ավազակների համար)։ Քաղաքը գտվում էր Մեծամոր և Արաքս գետերի խառնարանում։ Քանի որ քաղաքը նախագծել էր Հաննիբալը քաղաքին տալիս են երկրորդ անուն՝ Հայկական Կարթագեն։

Բնակչություն[խմբագրել]

Տարի 1897 1926 1939 1959 1974 1976 1989 2001 2008
Բնակիչ 833 2 505 4 148 7 277 14 905 16 774 32 000 22 600 20 900

Քաղաքի բնութագիրը[խմբագրել]

Քաղաքը բաղկացած է 4 թաղամասերից` Նորվըզլու, Ղամարլու, Հարավ- Արևմտյան` Բանգլադեշ և Կենտրոն: Նորվզլուն հնում եղել է քաղաքին կից նույնանուն գյուղ, ապա 1945-ին միավորվել է քաղաքին, սակայն այժմ էլ այդ անունն լայնորեն օգտագործվում է բնակչության շրջանում: Ղամարլու անունը եղել է քաղաքի նախկին անվանումը: Հարավ - Արևմտյան թաղամասը կամ ինչպես ընդունված է քաղաքացիների շրջանում` Բանգլադեշը քաղաքի ամենափոքր թաղամասն է, սակայն բնակչության գրեթե 45 տոկոսը բնակվում է այստեղ:

Քաղաքն ունի 6 դպրոց, որոնցից` մեկը ավագ է իսկ հինգը միջնակարգ, գործում է 7 պետական մանկապարտեղ, սակայն կան նաև մասնավոր հաստատություններ, նախկինում գարծել է համալսարան:Քաղաքում գործում է մարզադպրոց և մարզադպրոցին կից ֆուտբոլային խաղադաշտ, որը տեղավորում է մոտ 3000 հանդիսական:

Քաղաքի զարդն է համարվում տեղի` Ամո Խարազյանի անվան Արտաշատի Պետական թատրոնը, որը տեղավորում է 500-ից ավել հանդիսական: Այստեղ գործում է նաև մշակույթի տուն: Քաղաքում է գտնվում նաև Արարատի Մարզային հիվանդանոցը, ինչպես նաև քաղաքային պոլիկլինիկան:

Քույր քաղաքներ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]