Հայաստանի պատմական մայրաքաղաքներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հայաստանի զինանշանը
Նախապատմություն
Մ.թ.ա. 2492 - մ.թ.ա. 590
Հայ ժողովրդի ծագումը
Հայկ նահապետ
Հայասա
Արմե-Շուպրիա
Նաիրի
Վանի Թագավորություն
Մեծ Հայք
Մ.թ.ա. 590 - մ.թ. 428
 • Երվանդունիներ •
Երվանդունիների թագավորություն
Փոքր Հայք
Ծոփք
Կոմմագենե
 • Արտաշեսյաններ •
Արտաշես Ա
Տիգրան Մեծ
 • Արշակունիներ •
Քրիստոնեության ընդունում
Գրերի գյուտ
Միջնադար
428 - 1375
Պարսկա-Բյուզանդական տիրապետություն
Արաբական տիրապետություն
 • Բագրատունիներ •
Բագրատունիների թագավորություն
Վասպուրականի թագավորություն
Կարսի թագավորություն
Տաշիր-Ձորագետի թագավորություն
Սյունիքի թագավորություն
 • Ռուբինյաններ •
 • Հեթումյաններ •
Կիլիկիայի Հայկական Թագավորություն
 • Զաքարյաններ •
Զաքարյան Հայաստան
Օտար տիրապետություն
1375 - 1918
Հայ ազատագրական պայքար (15-16-րդ դարեր)
Հայ ազատագրական պայքար (17-18-րդ դարեր)
Արևելյան Հայաստանը Պարսկաստանի կազմում
Արևմտյան Հայաստանը Թուրքիայի կազմում
Արևելյան Հայաստանը Ռուսաստանի կազմում
Հայոց Ցեղասպանություն
Հայկական սփյուռք
Ժամանակակից պատմություն
1918 - ներկա
Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն
Լեռնահայաստան
ՀԽՍՀ
Արցախյան ազատամարտ
Հայաստանի Հանրապետություն
Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն

Հայաստանի պորտալ

Հայաստանի պատմական մայրաքաղաքներ, տասներկու բնակավայրեր, որոնք պատմական տարբեր ժամանակահատվածներում եղել են համահայկական պետությունների վարչաքաղաքական, տնտեսական, կրոնական-մշակութային կենտրոնները:

Դրանք են՝ Վան, Արմավիր, Երվանդաշատ, Արտաշատ, Տիգրանակերտ, Վաղարշապատ, Դվին, Բագարան, Շիրակավան, Կարս, Անի և Երևան։

Իրենց մայրաքաղաքներն են ունեցել նաև պատմական տարբեր ժամանակահատվածներում անկախ հռչակված Փոքր Հայքի (մ.թ.ա. 4-1-ին դարեր), Ծոփքի (մ.թ.ա. 260-մ.թ.ա. 94), Վասպուրականի (908-1021), Վանանդի (963-1065),Տաշիր-Ձորագետի (978-1113), Սյունիքի (987-1170), Կիլիկիայի (1198-1375) թագավորությունները և հայկական իշխանապետությունները։

Քաղաք Հիմնադրում Ժամանակաշրջան Պետություն
1 Տուշպա-Վան մ.թ.ա. 825 մ.թ.ա. 825-331 Վանի թագավորություն (մ.թ.ա. 9-6-րդ դարեր)
Երվանդունիների թագավորություն (մ.թ.ա. 570-201)
2 Արմավիր մ.թ.ա. 1032 մ.թ.ա. 331-220 Երվանդունիների թագավորություն
3 Երվանդաշատ մ.թ.ա. 220 մ.թ.ա. 220-160 Երվանդունիների թագավորություն
Արտաշեսյանների թագավորություն (մ.թ.ա. 189-1)
4 Արտաշատ մ.թ.ա. 187 մ.թ.ա. 160-77,
մ.թ.ա. 69-մ.թ. 120
Արտաշեսյանների թագավորություն
Արշակունիների թագավորություն (52/66-428)
5 Տիգրանակերտ մ.թ.ա. 87 մ.թ.ա. 77-69 Արտաշեսյանների թագավորություն
6 Վաղարշապատ մ.թ.ա. 2–րդ դար 120-336 Արշակունիների թագավորություն
7 Դվին 336 336-885 Արշակունիների թագավորություն
Մարզպանական Հայաստան (428-642)
Արմինիա կուսակալություն (701-885)
8 Բագարան մ.թ.ա. 3–րդ դար 885-890 Բագրատունիների թագավորություն (885-1045)
9 Շիրակավան (Երազգավորս) 890-928 Բագրատունիների թագավորություն
10 Կարս 928-961 Բագրատունիների թագավորություն
11 Անի 5-րդ դար 961-1045 Բագրատունիների թագավորություն
12 Երևան մ.թ.ա. 782 1918 թվականից Հայաստանի առաջին Հանրապետություն (1918-1920)
Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական
Հանրապետություն (1920-1991)
Հայաստանի Հանրապետություն

Աղբյուրներ[խմբագրել]