Ախթալա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Ախթալա
Akhtala167.jpg
Ախթալայի տեսքը բերդից
41°08′00″ հս. լ. 44°46′00″ ավ. ե. / 41.133333° հս. լ. 44.766667° աե. ե.
Երկիր Հայաստան Հայաստան
Մարզ Լոռու
Քաղաքապետ Խաչիկյան
Հիմնադրված է 1939
Տվյալ կարգավիճակում 1938-ից
Մակերես 4.3 կմ²
Բարձրություն ծովի մակարդակից 634 մ
Խոսվող լեզուներ Հայերեն
Բնակչություն 2 400 մարդ (2008)
Ազգային կազմ Հայեր, Հույներ
Կրոնական կազմ Հայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականուն ախթալեցի
Ժամային գոտի UTC+4
Փոստային ինդեքսներ 1709-1711
##Ախթալա (Հայաստան)
Red pog.png

Ախթալան քաղաք է Հայաստանի Լոռու մարզում, Լալվարի ստորոտում, Դեբեդի ձախ ափին։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 62 կմ հյուսիսարևելք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 740 մ։ Բնակչությունը զբաղվում է հանքարդյունաբերությամբ և գյուղատնտեսությամբ։

Պատմություն[խմբագրել]

Միջնադարում քաղաքը հայտնի է եղել Պղնձահանք անունով։ Կիրակոս Գանձակեցին իր «Հայոց Պատմությունում» հիշատակում է, որ իշխան Իվանե Զաքարյանը մահացավ 1241 թ. և նրա դին ամփոփվեց Պղնձանահքում, որը Իվանեն նախկինում խլել էր հայերից և դարձրել վրացական (այսինքը ուղղափառ) եկեղեցի։ Խոսքը Ախթալայի եկեղեցու մասին է։ Ըստ Գանձակեցու, նույն եկեղեցում է ամփոփված նաև Իվանե Ա-ի որդի, իշխան Ավագը (մահ. 1250 թ. Բջնիում

Միջնադարում (X-րդ դար) է կառուցվել նաև Պղնձահանքի կամ Ախթալայի բերդը։ Քաղաքում պահպանվել են նաև բազմաթիվ այլ պատմամշակութային հուշարձաններ. մասնավորապես Ախթալայի վանք, Սուրբ Երրորդություն (սուրբ Աստվածածին) վանքը (XIII դ.), Առաքելոց (Սուրբ Գևորգ) և Այանես եկեղեցիները, Խաչվանք, Նահատակի վանք մատուռները և Սուրբ Հովհաննես մատուռ-խաչքարը։

1770 թ. Ալավերդի ժամանած 800 պոնտացի հույների ընտանիքների մի մասը բնակություն է հաստատել Ախթալայում, որտեղ նրանք զբաղվում էին պղնձագործությամբ։

Բնակչություն[խմբագրել]

Տարի 1897 1926 1939 1970 2001 2004
Բնակիչ 69 140 398 4 430 2 435 2 400

Տես նաև[խմբագրել]