Ախթալա
 |
Այս հոդվածը տեղեկատվական աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում և ավելացնելով այդ աղբյուրներին հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ |
| Քաղաք
Պղնձահանք, Ախթալա
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
Ախթալան քաղաք է Հայաստանի Լոռու մարզում, Լալվարի ստորոտում, Դեբեդի ձախ ափին: Հեռավորությունը մարզկենտրոնից` 62 կմ հս-արլ., բարձրությունը ծովի մակերևույթից` 740 մ: 1897թ. ուներ 69, 1926-ին` 140, 1939-ին` 398, 1970-ին` 4430, 2001-ին` 2435, 2004-ին` 2400 բնակիչ: Բնակչությունը զբաղվում է հանքարդյունաբերությամբ և գյուղատնտեսությամբ:
Պատմություն[խմբագրել]
Միջնադարում քաղաքը հայտնի է եղել Պղնձահանք անունով: Կիրակոս Գանձակեցին իր "Հայոց Պատմությունում" հիշատակում է, որ իշխան Իվանե Զաքարյանը մահացավ 1241 թ. և նրա դին ամփոփվեց Պղնձանահքում, որը Իվանեն նախկինում խլել էր հայերից և դարձրել "վրացական" (այսինքը ուղղափառ) եկեղեցի: Խոսքը Ախթալայի եկեղեցու մասին է: Ըստ Գանձակեցու, նույն եկեղեցում է ամփոփված նաև Իվանեի որդի, իշխան Ավագը (մահ. 1250 թ. Բջնիում):
Միջնադարում (10րդ դար) է կառուցվել նաև Պղնձահանքի կամ Ախթալայի բերդը: Քաղաքում պահպանվել են նաև բազմաթիվ այլ պատմամշակութային հուշարձաններ. մասնավորապես սբ. Երրորդություն (սբ. Աստվածածին) վանքը (13դ.), Առաքելոց (սբ. Գևորգ) և “Այանես” եկեղեցիները, “Խաչվանք”, “Նահատակի վանք” մատուռները և սբ. Հովհաննես մատուռ-խաչքարը:
1770 թ. Ալավերդի ժամանած 800 պոնտացի հույների ընտանիքների մի մասը բնակություն է հաստատել Ախթալայում, որտեղ նրանք զբաղվում էին պղնձագործությամբ:
 Հայաստանի քաղաքներ |
||
|---|---|---|
 |
Մայրաքաղաք՝ Երևան Աբովյան • Ագարակ • Ալավերդի • Ախթալա • Աշտարակ • Ապարան • Արարատ • Արթիկ • Արմավիր • Արտաշատ • Բերդ • Բյուրեղավան • Գավառ • Գյումրի • Գորիս • Դաստակերտ • Դիլիջան • Եղեգնաձոր • Եղվարդ • Թալին • Թումանյան • Իջևան • Ծաղկաձոր • Կապան • Հրազդան • Ճամբարակ • Մարալիկ • Մարտունի • Մասիս • Մեծամոր • Մեղրի • Նոյեմբերյան • Նոր Հաճն • Շամլուղ • Չարենցավան • Ջերմուկ • Սիսիան • Սպիտակ • Ստեփանավան • Սևան • Վաղարշապատ • Վայք • Վանաձոր • Վարդենիս • Վեդի • Տաշիր • Քաջարան |
|
| Պորտալ:Հայաստան | ||
 |
Սա Հայաստանի աշխարհագրության մասին անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիպեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։ |
