Դանիական դղյակներ (Ֆաբերժեի ձու)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դանիական դղյակներ
Faberge egg - 49571636897.jpg
Ստեղծման թնական1890
ՊատվիրատուԱլեքսանդր III
Ներկա սեփականատեր
ՍեփականատերՄարիա Ֆյոդորովնա, Մաթիլդա Գեդինգս Գրեյ, Մաթիլդա Գեդինգս Գրեյ հիմնադրամի հավաքածու և Արմանդ Համմեր
ՀավաքածուՄաթիլդա Գեդինգս Գրեյ հիմնադրամի հավաքածու
Դիզայն և նյութեր
Նյութերոսկի, էմալ, Star Sapphire?, զմրուխտ, ալմաստ, թավիշ և Սադափ
Բարձրություն102 Միլիմետր
Լայնություն67 Միլիմետր
Ֆաբերժեի ձվեր

Դանիական դղյակներ (ռուս.՝ Датские дворцы), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար: Այն ստեղծվել է 1890 թվականին Ալեքսանդր III կայսեր պատվերով՝ կնոջ՝ կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնայի համար։

Ձուն գտնվում է Մաթիլդա Գեդդինգս Գրեյի (անգլ.՝ Matilda Geddings Gray Foundation) ֆոնդում և 2011 թվականի նոյեմբերի 22-ից մինչև 2021 թվականի նոյեմբերի 30-ը գտնվելու է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում[1]։

Դիզայն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դրսից ձուն պատված է վարդանարդոսագույն էմալով, որը ոսկու եզրերը բաժանվում է տասներկու հատվածի։ Վեց ուղղահայաց և երեք հորիզոնական գծերը դրվագազարդված են վարդագույն ադամանդներով[2]։ Յուրաքանչյուր երիզի վրա տեղադրված են զմրուխտներ, իսկ ձվի գագաթին տերևներով մեդալիոն է, որը ձևավորված է կաբոշոնային աստղաձև շափյուղայի շուրջ։ Իսկ հակառակ գագաթին դրվագազարդ տերևներ են՝ արված քանդակադրոշմման եղանակով[3]։

Անակնկալ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ձուն ունի բացման մեխանիզմ։ Բացելուց հետո այն վերածվում է 10 մասանի շիրմայի՝ պատրաստված բազմագույն ոսկուց, ջրաներկից և սադափից։ Յուրաքանչյուր փեղկը շրջանակված է վերևից ոսկե պսակով իսկ ներքևից՝ մեանդրով[3]։ Բոլոր ջրաներկ աշխատանքների հեղինակը Կոնստանտին Կրիժիցկին է, որը նկարել է 1889 թվականին։ Մանրանկարներում պատկերված են կայսերական «Հյուսիսային աստղ» և «Արքայադուստր» զբոսանավերը, Կոպենհագենի Բերնսթորֆ ամրոցը, Ֆրեդենսբորգի այգում գտնվող կայսերական վիլլան, Ամալիենբորգը, Կրոնբորգը, Կոտեջ պալատը Պետերգոֆում, Գատչինյան պալատը Սանկտ Պետերբուրգի շրջակայքում[4]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալեքսանդր III կայսրը «Դանիական պալատները» Ֆաբերժեի արվեստանոցից ստացավ 1890 թվականի մարտի 30-ին և նույն թվականի ապրիլի 1-ին նվիրեց կնոջը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային։ Նվերի արժեքը կազմել է 4260 արծաթե ռուբլի։ 1893 թվականի հունվարին այն եղել է Գատչինյան պալատում ընդհուպ մինչև 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխությունը։

Հեղափոխականները ձուն հափշտակում և ուղարկում են Կրեմլի զինապալատ[5]։

«Դանիակա դղյակներ» ձուն 11 այլ ձվերի հետ 1930 թվականին հանվել են վաճառքի ԽՍՀՄ իշխանությունների կողմից։ Գնորդը Վիկտոր Համմերն էր, որը գնել է 1500 ռուբլիով։ Համմերի պատկերասրահում ոսկերչական ձուն 1935 թվականին հանվել է վաճառքի $25 000։ 1937 թվականի այն վաճառվել է նյույորքցի Նիկոլաս Լյուդվիգին։ Ձուն 1962-ից 1971 թվականներին գտնվել է տարբեր մասնավոր հավաքածուներում։ Վերջինը եղել է Մաթիլդա Գեդդինգս Գրեյը։ 1972 թվականից ձուն գտնվել է նրա ֆոնդում և ցուցադրվել է Չիքվուդի թանգարանում՝ Նեշվիլում։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Fabergé from the Matilda Geddings Gray Foundation Collection
  2. Lowes Will; McCanless, Christel Ludewig (2001)։ Fabergé Eggs A Retrospective Encyclopedia։ Lanham, Maryland: Scarecrow Press Inc.։ էջ 27։ ISBN 0-8108-3946-6 
  3. 3,0 3,1 Lowes, 2001 pg. 27
  4. Lowes, 2001 pg. 27-28
  5. Lowes, 2001 pg. 28

Արտաքին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]