Գանթիադ (Գագրայի շրջան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գանթիադ (այլ կիրառումներ)
Քաղաքատիպ ավան
Գանթադ
განთიადი
Tsandrypsh.JPG
ԵրկիրՎրաստան Վրաստան/Աբխազիա Աբխազիա
ԵրկրամասԱբխազիայի Ինքնավար Հանրապետություն
ՇրջանԳագրայի շրջան
ՂեկավարԱլբերտ Տարկիլ[1]
Բնակչություն5,170 մարդ (2011)
Ազգային կազմՀայեր` 55.9%
Աբխազներ` 19.6%
Ռուսներ` 18.4%
Ուկրաինացիներ` 0.9%
Վրացիներ և հույներ` 0.7%
Կրոնական կազմՔրիստոնեություն
Ժամային գոտիUTC+3
Փոստային ինդեքսներ6729[2]
##Գանթիադ (Գագրայի շրջան) (Վրաստան)
Red pog.png
##Գանթիադ (Գագրայի շրջան) (Աբխազիա)
Red pog.png

Գանթիադ (վրացերեն՝ განთიადი, [gɑntʰiɑdi]  ( լսել), Цандрыҧшь), քաղաքատիպ ավան Սև ծովի ափին, իրավականորեն՝ Վրաստանի Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետության Գագրայի շրջանում, Ռուսաստանի Դաշնության սահմանից 5 կմ հեռավորության վրա։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գանթիադը պատմական ժամանակներում հայտնի է եղել Սաուչի անվանումով (ռուս.՝ Саучи): Այնուհետև, 1944 թվականին Ալեքսեյ Պետրովիչը Երմոլովի պատվին կոչվել է Երմոլով։

1944-1991 թվականներին բնակավայրը հայտնի է եղել Գանթիադ անվանումով (վրացերեն՝ განთიადი, ռուս.՝ Гантиади): Բնակավայրի անվանումը ծագել է վրացական լուսաբաց բառից (վրացերեն՝ განთიადი): 1992-1993 թվականի պատերազմից հետո, երբ բնակավայրը անցավ Աբխազիայի իշխանությունների վերահսկողության ներքո Գանթիադը վերանվանվեց Ցանդրիպուշ։

Չնայած սրա, մինչ օրս էլ առավել տարածված է համարվում Գանթիադ քաղաքանվանումը։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի հիմնադրման մասին հիշատակումներ չկան։ Նախկինում եղել է Սանիգայի միավորման մայրաքաղաքը[3]։ Այստեղ է գտնվել նաև Խորհրդային Միության կենտրոնական կոմիտեի գլխավոր քարտուղար Իոսիֆ Ստալինի անձնական նստավայրը։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Գանթիադի բնակչությունը կազմում է 5,170 մարդ։ Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը (55.9%) կազմում են հայերը։

Հայերից բացի, Գանթիադում բնակվում են նաև մեծ քանակությամբ ռուսներ (18.4%) և աբխազներ (19.6%): Ուկրաինացիները կազմում են բնակչության 0.9%-ը, իսկ վրացիները և պոնտոսի հույները միասին՝ 0.7%[4]:

Տեսարժանություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այստեղ է գտնվում 6-րդ դարի ճարտարապետական հուշարձաններից Գանթիադի վանքը[5]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Գագրայի շրջանի քաղաքներ և գյուղերի վարչություն»։ Գագրայի շրջանի ադմինիստրացիա։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-26-ին։ Վերցված է մայիսի 28, 2012 
  2. საქართველოს ფოსტა — 1805.
  3. Պաշկով Օ.Վ, (2010)։ Գանթիադ քաղաք (ռուսերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-09-04-ին։ Վերցված է հունվարի 7, 2010 
  4. 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներ
  5. V. Jaoshvili, R. Rcheulishvili, Վրացական սովետական հանրագիտարան, V. 2, p. 680, Թբիլիսի, 1977.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 685 CC-BY-SA-icon-80x15.png