Ամասիա (Շիրակի մարզ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
1rightarrow blue.svgԱյս հոդվածը Շիրակի մարզի գյուղի մասին է։ Այլ գործածությունների համար այցելեք Ամասիա (այլ կիրառումներ)։
Գյուղ
Ամասիա
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՇիրակի
Մակերես30.9 կմ²
ԲԾՄ1870 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն2210[1] մարդ (2012)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
Հեռախոսային կոդ+374 245[2]
Փոստային ինդեքս2701
##Ամասիա (Շիրակի մարզ) (Հայաստան)
Red pog.png

Ամասիա (նախկինում՝ Համասիա, Ղուկասյան, Ղուկասյան Ներքին[3]), գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Ախուրյան գետի աջ ափին։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից 23 կմ հյուսիս-արևելք։

Ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ավանդույթի՝ գյուղի անվանումը ծագել է Հայկ նահապետի ծոռան Ամասիայի անունից[4]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարածքը պատմականորեն Մեծ Հայքի թագավորության Գուգարք նահանգի Աշոցք գավառի մաս է կազմել[4]։ Բնակչության նախնիների մի մասը 1829 թվականին գաղթել է Բասենից, Կարսից և այլ տեղերից[4]։ Մինչև 1920-ականները բուն Ամասիա գյուղը հիմնականում բնակեցված է եղել թյուրքախոս սուննի մուսուլմաններով (ղարափափաղներով)[5][6]։ Հայ բնակիչների թիվը գերազանցել է մուսուլմանների թիվը 1931 թվականին, իսկ ներկայիս Ամասիայի ազգաբնակչությունը ամբողջությամբ հայ է[5]։

Խորհրդային ժամանակաշրջանում եղել է ՀԽՍՀ նախկին Ամասիայի շրջանի վարչական կենտրոն[3]։ 1951–1956 թվականներին գղյուղը պաշտոնապես կոչվել է Ղուկասյան[3]։ Ժամանակակից Ամասիայի խոշորացված համայնքն ընդգրկում է Արեգնադեմ, Գտաշեն, Ողջի, Բյուրակն, Մեղրաշատ, Հովտուն, Բանդիվան և Ջրաձոր գյուղերը[4]։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամասիայի ազգաբնակչության փոփոխությունը[7].

Տարի 1886 1914 1931 1959 1970 1980 2001 2004
Բնակիչ 274 564 645 1527 2773 3175 1878 1941

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը զբաղվում է դաշտավարությամբ և սննդի արդյունաբերությամբ։

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամասիայից հյուսիս-արևմուտք է գտնվում «Ամրաձոր» ամրոցը։ Գյուղից 2 կմ արևմուտք գտնվում է Խարաբալար կոչված լքված գյուղատեղ, որտեղ, ըստ Ամասիայի բնակիչների, անցյալում բնակվել են հույներ[4]։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. ԱՎԾ տվյալներ
  2. http://www.cfoa.am/HTML/option/7.htm(չաշխատող հղում)
  3. 3,0 3,1 3,2 Հակոբյան Թ.Խ., Մելիք-Բախշյան Ստ.Տ., Բարսեղյան Հ.Խ. (1986)։ Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան (հայերեն) 1։ Երևան: Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն։ էջ 208 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 «Պատմական ակնարկ Ամասիայի և հարակից բնակավայրեր մասին»։ amasia.am 
  5. 5,0 5,1 «Ամասիա ավանի բնակչությունը 1886-2013 թվականներին»։ www.aniarc.am։ Հայկական Ուսումնասիրությունների Անի կենտրոն։ 10 June 2021 
  6. «Кавказский календарь. Тифлис 1912»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-04-ին։ Վերցված է 2012-11-25 
  7. «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 16»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-09-12-ին։ Վերցված է 2014 Ապրիլի 21 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]