Մինաս Ա Ակնեցի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մինաս Ա Ակնեցի
Մահացել է մայիսի 12, 1753({{padleft:1753|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})
Մահվան վայր Վաղարշապատ, Հայաստան
Ազգություն հայ

Մինաս Ա Ակնեցի (ծննդյան թիվն անհայտ – 1753 թ. մայիսի 12), Ամենայն հայոց կաթողիկոս 1751 թ-ի սեպտեմբերի 15-ից առ 1753 թ. մայիսի 12-ը։ Ամփոփվել է Սուրբ Գայանե վանքի բակի ձախակողմյան հատվածում։ Հաջորդել է Ղազար Ա Ջահկեցուն։

Ուսումնառությունն անցկացրել է Բաղեշի Ամրդոլու վանքի դպրոցում, աշակերտել Վարդան Բաղիշեցուն։ Եղել է Մշո Սուրբ Կարապետ վանքի միաբան, ապա՝ առաջնորդ (1730-1749)։ 1749 թվականի մարտին ընտրվել է Կ. Պոլսի Հայոց պատրիարք։ Թեև պաշտոնավարել է ոչ երկար ժամանակով (1749-1751), սակայն եռանդուն ջանքերի շնորհիվ կարողացել է ամրապնդել ինչպես Կ. Պոլսի, այնպես էլ Երուսաղեմի պատրիարքարանների դիրքերը։ Նպաստել է, որ Հովհաննես Կոլոտը նշանակվի Երուսաղեմի Հայոց պատրիարք։ Աչքի է ընկել իր խոհական, հեզաբարո, խաղաղասիրական ընթացքով։ Ղազար Ա Ջահկեցու մահից հետո Սուրբ Էջմիածնի միաբանները և Կ. Պոլսի ազգային-եկեղեցական շրջանները նրա թեկնածությունը համերաշխ առաջադրել են կաթողիկոսական ընտրությունների ժամանակ։

1751 թվականի մայիսին ընտրվել է Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս։ Կաթողիկոսական օծումը ստացել է 1751 թվականի սեպտեմբերի 15-ին։ Կաթողիկոս ընտրվելուց հետո Մինաս Ա Ակնեցին վերջ է տվել Սուրբ Էջմիածնի միաբանությունում բուն դրած անմիաբանությանն ու հակասություններին, սակայն վերահաս մահը թույլ չի տվել առավել լայն գործունեություն ծավալել։ Զբաղվել է նաև մատենագրությամբ, ինչպես հավաստում է Սիմեոն Երևանցին՝ «ունի զգրեանս դատաւորականս հոգացեալ»։

Կաթողիկոսական գահին Մովսես Գ Տաթևացուն հաջորդում է Ալեքսանդր Բ Բյուզանդացին։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սիմեոն Երևանցի, Ջամբռ, Վաղարշապատ, 1873
  • Օրմանյան Մ., Ազգապատում, հատ. Բ, Ս. Էջմիածին, 2001


Նախորդող՝
Ղազար Ա Ջահկեցի
Կաթողիկոս
1751-1753
Հաջորդող՝
Ալեքսանդր Բ Բյուզանդացի