Լևոն Արոնյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Լևոն Գրիգորի Արոնյան
Levon Aronian 2011.jpg
Լևոն Արոնյանը
Պետություն(ներ) Հայաստան Հայաստան
Գերմանիա Գերմանիա (4.10.2003[1]—14.05.2004[2])
Հայաստան Հայաստան
Ծննդյան ամսաթիվ 1982, հոկտեմբերի 6
Ծննդավայր Երևան, Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն Հայկական ԽՍՀ
Կոչում Գրոսմայստեր (2000)
Միջազգային վարպետ (1997)
Առավելագույն վարկանիշ 2830 (մարտ, 2014, 2-րդը ՖԻԴԵ-ի ցուցակում)
Ներկայիս վարկանիշ 2793 (հոկտեմբեր 2014)
Պարգևներ և մրցանակներ Մովսես Խորենացու մեդալ (2006)
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» մեդալ (2008)
Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշան (2012)
Անձնական էջ ՖԻԴԵ-ի կայքում

Լևոն Գրիգորի Արոնյան (ծնվ.՝ 1982, հոկտեմբերի 6, Երևան), հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր։ 2005-ի աշխարհի գավաթակիր, Հայաստանի հավաքականի կազմում 37-րդ, 38-րդ և 40-րդ համաշխարհային օլիմպիադաների, 2011 թ. աշխարհի թիմային առաջնության հաղթող, բազմաթիվ գերմրցաշարերի, ՖԻԴԵ-ի Մեծ մրցանակի, Վեյկ ան Զեյի մրցաշարի քառակի հաղթող (2007, 2008, 2012 և 2014), 2009-ի և 2013-ի Բիլբաո–Մեծ սաղավարտի հաղթող, արագ շախմատի 2009-ի աշխարհի չեմպիոն, 2006-ի և 2007-ի Ֆիշերի շախմատի աշխարհի չեմպիոն, 2010-ի կայծակնային շախմատի աշխարհի չեմպիոն, 2002-ի Հայաստանի չեմպիոն։ 2011-ին Մոնակոյում նա մասնակցեց «կույր» և արագ շախմատի «Ամբեր» ավանդական մրցաշարին և դարձավ նրա վերջին հաղթողը (մրցաշարն այլևս չի անցկացվելու)։

Երկու տարի անընդմեջ՝ 2005-ին[3] և 2006-ին[4], մարզական լրագրողների հարցմամբ ճանաչվել է Հայաստանի լավագույն մարզիկ։ 2014հոկտեմբերի 1-ի դրությամբ անհատական վարկանիշով աշխարհի 5-րդ շախմատիստն է (2793)։

2014 թվականին արժանացել է Երևանի պատվավոր քաղաքացու կոչման[5]:

Կենսագրություն[խմբագրել]

Հայրը՝ Գրիգորի Արոնովը, ֆիզիկոս-բյուրեղագետ է, ազգությամբ՝ հրեա, մայրը՝ Սեդա Ավագյանը, լեռնային ճարտարագետ, ազգությամբ՝ հայ[6]։

Մանկություն[խմբագրել]

Լևոնը եղել է հանգիստ և նստաջան երեխա. ժամերով կարող էր նստել աթոռակին՝ խաղալով միևնույն խաղալիքով և երգելով Մոցարտի «Գիշերային փոքրիկ սերենադի» մեղեդին։ Երգել նա սկսել է ավելի վաղ, քան խոսել։ Ծնողներին թվացել է, թե Լևոնը երաժիշտ կդառնա։

Փոքր հասակում սովորել է կարդալ, իմացել է գրեթե բոլոր պետությունների դրոշները, հետաքրքրվել է Ամերիկայի նվաճման պատմությամբ, շուրջերկրյա ճանապարհորդություններով[7]։

Շախմատ խաղալ սովորել է ինը տարեկանում[8]՝ իր քույր Լիլիթից։ Մանկության տարիներին՝ 1990-1997-ին, նրա մարզիչը եղել է ներկայումս գրոսմայստեր Մելիքսեթ Խաչիյանը[6]։ Ըստ Խաչիյանի՝ երբ Լևոնը դարձավ գրոսմայստեր, նրան արդեն անհրաժեշտ էր ավելի բարձրակարգ մարզիչ[9]։ Հենց այդ դերն էլ ստանձնեց գրոսմայստեր Արշակ Պետրոսյանը, որի հետ պարապմունքների ժամանակ Արոնյանը յուրացրել է շախմատի բազմաթիվ նրբություններ[6]։

Լևոնի սեղանի առաջին գրքերն են եղել «Ալյոխինի ընտրյալ 300 պարտիաները», Կապաբլանկայի պարտիաների ժողովածուն, 1924 և 1927 թվականների նյույորքյան մրցաշարերի պարտիաները Ալյոխինի մեկնաբանություններով և Կապաբլանկայի «Շախմատային ինքնուսույցը»։ Այդ գրքերը մեծապես օգնել են Լևոնի ստեղծագործական աճին. այն, ինչ նրա հասակակիցները յուրացնում էին մեկ տարում, նա սովորում էր մեկ ամսում[7]։

Առաջին անգամ Լևոնի մասին սկսեցին խոսել 1992 թվականին՝ աշխարհի մինչև 10 տարեկանների առաջնության ընտրական մրցաշարում տարած փայլուն հաղթանակից հետո[7]։

Մինչև 1999-ը[խմբագրել]

1994-ին Հունգարիայի Սեգեդ քաղաքում Լևոնը դարձավ մինչև 12 տարեկանների աշխարհի չեմպիոն։ Այդ առաջնությունում նա իրենից հետ թողեց ապագա բարձրակարգ գրոսմայստերներ Էթիեն Բաքրոյին (Ֆրանսիա), Ռուսլան Պոնոմարյովին (Ուկրաինա), Ֆրանսիսկո Վալիեխոյին (Իսպանիա) և Ալեքսանդր Գրիշչուկին (Ռուսաստան)։ Այդ առաջնությունում հաղթելու համար Արոնյանին շնորհվեց ՖԻԴԵ-ի վարպետի կոչում։

1995-ին Փարիզում Արոնյանը հաղթեց մինչև 14 տարեկանների արագ շախմատի աշխարհի առաջնությունում։

1996-ին հաղթեց Իսպանիայում կայացած մինչև 14 տարեկանների աշխարհի առաջնությունում։

Նույն թվականին նա դարձավ միջազգային վարպետ։

1997-ին Արոնյանը նվաճեց «Կասպարովի գավաթը»։

1999—2000[խմբագրել]

1999-ին դարձավ Հայաստանի փոխչեմպիոն և ընդգրկվեց Հայաստանի հավաքականի կազմում, որը Բաթումում դարձավ Եվրոպայի չեմպիոն։

2000-ին նրան շնորհվեց գրոսմայստերի կոչում։

2001—2002[խմբագրել]

2001-ից ապրում է Գերմանիայում, սակայն շարունակում է ներկայացնել Հայաստանը, որը համարում է իր հայրենիքը. «Գերմանիայում ինձ լավ եմ զգում, սակայն... դա իմ հայրենիքը չէ»[6]։

2001-ին Լևոնը դարձավ Հայաստանի առաջնության երկրորդ մրցանակակիր։

2001-ին Հունաստանում, իսկ 2002-ին՝ Հնդկաստանում նա երկու անգամ նվաճեց մինչև 20 տարեկանների աշխարհի չեմպիոնի կոչումը։

2003—2004[խմբագրել]

2003-ին դարձավ Ֆիշերի շախմատի (շախմատ 960) գծով Մայնցի մրցաշարի հաղթող։

2004-ին Թուրքիայում կայացած Եվրոպայի անհատական առաջնությունում արժանացավ բրոնզե մեդալի։

Նույն թվականին Իտալիայի Կալվիա քաղաքում կայացած համաշխարհային օլիմպիադայում Հայաստանի հավաքականի կազմում նվաճեց թիմային բրոնզե մեդալ։

2003-ի հոկտեմբերին Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիայի այն ժամանակվա ղեկավարության հետ 2002-2003 թթ. ունեցած տարաձայնությունների պատճառով լքեց ֆեդերացիան և սկսեց ներկայացնել Գերմանիան։ Սակայն միջադեպն արագ հարթվեց, և 2004-ի մայիսից Լևոնը կրկին սկսեց ներկայացնել Հայաստանը։

2005[խմբագրել]
Լևոն Արոնյան. 14.08.2005

2005-ին Հիկարու Նակամուրայի և Բորիս Ավրուխի հետ համատեղ հաղթեց Ջիբրալթարի մրցաշարում, իսկ Ստեփանակերտի մրցաշարում դարձավ միանձնյա հաղթող՝ առաջ անցնելով նույն Նակամուրայից և ուկրաինացի Վասիլի Իվանչուկից։ Այդ հաղթանակներով սկսվեց Արոնյանի վերելքը և նա ներխուժեց շախմատային էլիտա։

2005-ի դեկտեմբերին նա հասավ իր կարիերայի առայժմ ամենամեծ նվաճմանը՝ Խանտի Մանսիյսկում նվաճեց ՖԻԴԵ-ի աշխարհի գավաթը։ Այդ մրցաշարի եզրափակչում նա 3-1 (0,5-0,5, 0,5-0,5, 1-0, 1-0) հաշվով առավելության հասավ Ռուսլան Պոնոմարյովի նկատմամբ։ Այդ հաղթանակը նրան հնարավորություն ընձեռեց պայքարելու աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդների մրցամարտերում։ 2007-ին առաջին մրցամարտում նա 7-5 հաշվով առավելության հասավ նորվեգացի Մագնուս Կառլսենի, իսկ երկրորդում 3,5-2,5 հաշվով՝ Իսպանիայի դրոշի ներքո հանդես եկող Ալեքսեյ Շիրովի նկատմամբ և նվաճեց հավակնորդների մրցաշարին մասնակցելու իրավունք։ Մեքսիկայի մայրաքաղաք Մեխիկոյում կայացած այդ մրցաշարում Արոնյանը հանդես եկավ վատառողջ վիճակում[6], ցույց տվեց ոչ այնքան լավ արդյունք և զբաղեցրեց նախավերջին՝ 7-րդ տեղը։

Մարզական լրագրողների հարցմամբ ճանաչվել է Հայաստանի տարվա լավագույն մարզիկ։

2006[խմբագրել]

Աշխարհի գավաթը նվաճելուց հետո Արոնյանին սկսեցին հրավիրել մասնակցելու գերմրցաշարերին։ Այդպիսի առաջին մրցաշարը հոլանդական Վեյկ ան Զեյում կայացած 19-րդ կարգի մրցաշարն էր, որտեղ Արոնյանը վաստակեց միավորների կեսը և 14 մասնակիցների մեջ բաժանեց 7-9-րդ տեղերը։

2006-ի մարտին նա գերազանց հաղթանակ տարավ Լինարեսի (Իսպանիա) 20-րդ կարգի ուժեղագույն մրցաշարում՝ 14 հնարավորից վաստակելով 8,5 միավոր (+5–2=4)։ Նա առաջ անցավ մի շարք ուժեղագույն գրոսմայստերներից, այդ թվում՝ ՖԻԴԵ-ի աշխարհի չեմպիոն Վեսելին Տոպալովից։

Հունիսին Վլադիմիր Հակոբյանի, Կարեն Ասրյանի, Սմբատ Լպուտյանի, Գաբրիել Սարգսյանի և Արտաշես Մինասյանի հետ դարձավ Թուրինի 37-րդ համաշխարհային օլիմպիադայի հաղթող։ Այդ հաղթանակի համար նա և թիմակիցները պարգևատրվեցին Մովսես Խորենացու մեդալով[10]։

Գերմանիայի Մայնց քաղաքում Պյոտր Սվիդլերի հետ եզրափակիչ մրցախաղում նվաճեց «Շախմատ—960»-ի (Ֆիշերի շախմատ) աշխարհի չեմպիոնի կոչումը։

Տարեվերջին Լևոնը Մոսկվայում կայացած Տալի հուշամրցաշարում ևս երկու գրոսմայստերի հետ բաժանեց 1-3-րդ տեղերը։

Մարզական լրագրողների հարցմամբ ճանաչվել է Հայաստանի տարվա լավագույն մարզիկ։

2007[խմբագրել]
Լևոն Արոնյան. 19.08.2007

Հունվարին կայացած Վեյկ ան Զեյի ավանդական մրցաշարում Արոնյանը կրկին բաժանեց 1 - 3-րդ տեղերը։

Երևանում արագ շախմատի ընկերական մրցախաղ անցկացրեց աշխարհի չեմպիոն Վլադիմիր Կրամնիկի հետ և հաղթեց 4–2 հաշվով։

Գերմանիայի Մայնց քաղաքում Վիշվանաթան Անանդի հետ եզրափակիչ մրցախաղում պաշտպանեց «Շախմատ—960»-ի (Ֆիշերի շախմատ) աշխարհի չեմպիոնի կոչումը։

2008[խմբագրել]

Հունվարին կայացած Վեյկ ան Զեյի ավանդական մրցաշարում Արոնյանը նորվեգացի Մագնուս Կառլսենի հետ բաժանեց 1-2-րդ տեղերը՝ լրացուցիչ ցուցանիշներով դառնալով հաղթող։

Ֆրանսիայի Նիցցա քաղաքում կայացած «Ամբեր—2008» «կույր» և արագ շախմատի ավանդական մրցաշարում հաղթող դարձավ երկու ձևերում էլ և հռչակվեց ամբողջ մրցաշարի բացարձակ հաղթող։

Հաղթեց Սոչիում կայացած ՖԻԴԵ-ի Մեծ մրցանակի մրցաշարում։

Հայաստանի հավաքականը Դրեզդենում կրկնեց 2006-ի իր հաջողությունը՝ դառնալով 38-րդ համաշխարհային օլիմպիադայի չեմպիոն։ Այդ հաղթանակի համար Արոնյանը և թիմի մյուս անդամները՝ Վլադիմիր Հակոբյանը, Գաբրիել Սարգսյանը, Տիգրան Լ. Պետրոսյանը և Արտաշես Մինասյանը, պարգևատրվեցին «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով[11]։

2009[խմբագրել]

Նիցցայում Արոնյանը կրկնեց նախորդ տարվա հաջողությունը՝ դառնալով «Ամբեր—2009» «կույր» և արագ շախմատի ավանդական մրցաշարի բացարձակ հաղթող։

Հաղթեց Նալչիկում կայացած ՖԻԴԵ-ի Մեծ մրցանակի մրցաշարում։

Ջերմուկում կայացած ՖԻԴԵ-ի Մեծ մրցանակի մրցաշարում բաժանեց 2-3-րդ տեղերը և ժամկետից շուտ հռչակվեց Մեծ մրցանակի հաղթող։

Բիլբաոյում դարձավ «Մեծ սաղավարտի» եզրափակիչ մրցաշարի հաղթող։

2010[խմբագրել]

2010-ի նոյեմբերին Մոսկվայում դարձավ Միխայիլ Տալի հուշամրցաշարի հաղթող, մի քանի օր անց կրկին Մոսկվայում դարձավ կայծակնային շախմատի աշխարհի չեմպիոն։ Տալի 5-րդ հուշամրցաշարը առաջինն էր, որին Արոնյանը մասնակցեց Էլոյի վարկանիշի 2800 միավորը հաղթահարելուց հետո[12]։

2011[խմբագրել]

Մոնտե Կառլոյում դարձավ «Ամբեր—2011» «կույր» և արագ շախմատի ավանդական մրցաշարի հաղթող։

Դառնալով ՖԻԴԵ-ի Մեծ մրցանակի (2008-2010) հաղթող՝ Արոնյանն իրավունք նվաճեց մասնակցելու աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդների մրցամարտերին։ 2011-ի մայիսին Ռուսաստանի Կազան քաղաքում մասնակցեց աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդների մրցախաղերին, որտեղ ութ գրոսմայստերներ վիճարկում էին աշխարհի չեմպիոն Վիշվանաթան Անանդի հետ մրցախաղ անցկացնելու իրավունքը։ Արոնյանի առաջին մրցակիցը ռուսաստանցի Ալեքսանդր Գրիշչուկն էր։ Հիմնական չորս պարտիաներն ավարտվեցին ոչ-ոքի, իսկ արագացված ժամակարգով լրացուցիչ պարտիաներում հայ շախմատիստը 1,5-2,5 հաշվով տանուլ տվեց և դուրս մնաց հետագա պայքարից։

2011-ի հուլիսի 17-26-ին Չինաստանի Նինբո քաղաքում Հայաստանի հավաքականի կազմում (Լևոն Արոնյան, Սերգեյ Մովսիսյան, Վլադիմիր Հակոբյան, Գաբրիել Սարգսյան, Ռոբերտ Հովհաննիսյան) դարձավ աշխարհի թիմային առաջնության հաղթող։

2012[խմբագրել]
Լևոն Արոնյանը Ստամբուլի օլիմպիադայում

Հունվարին դարձավ Վեյկ ան Զեյի ավանդական մրցաշարի հաղթող։

2012-ի սեպտեմբերին Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում թիմակիցներ Սերգեյ Մովսիսյանի, Վլադիմիր Հակոբյանի, Գաբրիել Սարգսյանի և Տիգրան Լ. Պետրոսյանի հետ Հայաստանի հավաքականի կազմում երրորդ անգամ հաղթեց համաշխարհային օլիմպիադայում։ Այդ հաղթանակի համար Լևոն Արոնյանը ՀՀ նախագահի 2012-ի սեպտեմբերի 10-ի հրամանագրով պարգևատրվեց Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանով[13]։

2013[խմբագրել]

2013մարտի 14-ից ապրիլի 1-ը Լևոն Արոնյանը Լոնդոնում մասնակցեց աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդների մրցաշարին, որտեղ նրա մրցակիցներն էին Մագնուս Կառլսենը, Վլադիմիր Կրամնիկը, Թեյմուր Ռաջաբովը, Ալեքսանդր Գրիշչուկը, Վասիլի Իվանչուկը, Պյոտր Սվիդլերը և Բորիս Գելֆանդը։ Մրցաշարի հաղթողն իրավունք էր ստանալու աշխարհի չեմպիոնի կոչման համար մրցելու հնդիկ գրոսմայստեր Վիշվանաթան Անանդի հետ։ Այդ մրցաշարում նրա մարտավկաներն էին գրոսմայստերներ Սերգեյ Մովսիսյանը և Հրանտ Մելքումյանը։ Չափազանց հաջող անցկացնելով առաջին խաղաշրջանը (3 հաղթանակ, 4 ոչ-ոքի, 1 - 2-րդ տեղեր)՝ երկրորդում Լևոնը կրեց երեք պարտություն և կորցրեց առաջատարի դիրքերը։ Մրցաշարում նա ընդամենը տարավ հինգ հաղթանակ (երկուական անգամ Իվանչուկի և Ռաջաբովի նկատմամբ, մեկ անգամ՝ Գելֆանդի), կրեց երեք պարտություն (Գելֆանդից, Սվիդլերից և Կրամնիկից), վեց պարտիա ավարտեց ոչ-ոքի և 8 միավորով Սվիդլերի հետ բաժանեց 3 - 4-րդ տեղերը։ Մրցաշարում 8,5 միավորով հաղթեց նորվեգացի Մագնուս Կառլսենը՝ լրացուցիչ ցուցանիշներով առաջ անցնելով Կրամնիկից[14]։ Մրցաշարում Լևոնը 5 կետով բարելավեց իր անհատական վարկանիշը։

Լևոն Արոնյանը Ալյոխինի հուշամրցաշարում

2013ապրիլին Արոնյանը մասնակցեց աշխարհի չեմպիոն Ալեքսանդր Ալյոխինի հուշամրցաշարին, որի առաջին հատվածը կայացավ Փարիզում, իսկ երկրորդը՝ Սանկտ Պետերբուրգում։ 9 հնարավորից վաստակելով 5,5 միավոր՝ Լևոնը իսրայելցի Բորիս Գելֆանդի հետ բաժանեց 1-ին տեղը, սակայն լրացուցիչ ցուցանիշներով ճանաչվեց հաղթող[15]։

Օգոստոսին Նորվեգիայի Տրոմսյո քաղաքում Արոնյանը մասնակցեց ՖԻԴԵաշխարհի գավաթի հերթական խաղարկությանը։ 128 շախմատիստներ նոկաուտ համակարգով վիճարկում էին աշխարհի գավաթակրի կոչումը, ինչպես նաև հավակնորդների մրցաշարի երկու ուղեգիր։ Արոնյանն այդպիսի ուղեգիր ուներ անկախ այս մրցաշարում ցույց տված աևդյունքից, սակայն այդ իրավունքը հաստատելու համար պարտադիր պետք է խաղար մրցաշարում։ Այն անհաջող դասավորվեց հայ գրոսմայստերի համար, որը 1/16 եզրափակչում զիջելով ռուսաստանցի Եվգենի Տոմաշևսկուն, դուրս մնաց պայքարից[16]։

Սեպտեմբերի 9-15-ին ԱՄՆՍենտ Լուիս քաղաքի «Շախմատային ակումբում և ուսումնական կենտրոնում» մասնակցեց աննախադեպ բարձր միջին վարկանիշով (2797) Sinquefield Cup մրցաշարին։ Աշխարհի երկրորդ շախմատիստ Լևոն Արոնյանը (վարկանիշը՝ 2813) երկու շրջանով մրցում էր առաջին շախմատիստ նորվեգացի Մագնուս Կառլսենի (2862) և ամերիկացիներ Հիկարու Նակամուրայի (2772) և Գատա Կամսկու (2741) հետ։ Մրցաշարն անհաջող դասավորվեց հայ գրոսմայստերի համար. նա տարավ մեկ հաղթանակ, կրեց երկու պարտություն և զբաղեցրեց 3-րդ տեղը։ Առաջինը Կառլսենն էր, երկրորդը՝ Նակամուրան։ Հաղթողը վաստակեց 70000 դոլար, 2-րդ մրցանակակիրը՝ 50000, 3-րդը՝ 30000, 4-րդը՝ 20000[17]։

Հոկտեմբերին Իսպանիայի Բիլբաո քաղաքում մասնակցեց «Մեծ սաղավարտի» 6-րդ խաղարկության եզրափակիչ մրցաշարին, որը կոչվում է «Շախմատային վարպետներ»։ Արոնյանի մրցակիցներն էին Մաքսիմ Վաշիե-Լագրավը (Ֆրանսիա), Շահրիար Մամեդյարովը (Ադրբեջան) և Մայքլ Ադամսը (Անգլիա)։ Մրցաշարն անցկացվում էր երկու խաղաշրջանով՝ 6 խաղափուլով։ Տանելով երկու հաղթանակ՝ սևերով Վաշիե-Լագրավի և Ադամսի նկատմամբ, և մյուս պարտիաներն ավարտելով ոչ-ոքի՝ Արոնյանը 10 միավորով (հաշվարկը կատարվում էր «ֆուտբոլային կանոններով»՝ հաղթանակ՝ 3 միավոր, ոչ-ոքի՝ 1, պարտություն՝ 0) դարձավ մրցաշարի հաղթող[18] (միավորների հաշվարկման դասական եղանակով նա վաստակեց 4 միավոր 6 հնարավորից)։ Դա նրա երկրորդ հաջողությունն էր տարվա ամփոփիչ մրցաշարում (առաջինը 2009 թվականին էր)։

Նոյեմբերի 7-18-ին Հայաստանի հավաքականի կազմում Վարշավայում մասնակցեց Եվրոպայի թիմային առաջնությանը՝ զբաղեցնելով թիմային 4-րդ տեղը, իսկ անհատական պայքարում 1-ին խաղատախտակի վրա նվաճեց բրոնզե մեդալ։

Նոյեմբերի 25-ից դեկտեմբերի 6-ը Թուրքիայի Անթալիա քաղաքում Արոնյանը Հայաստանի հավաքականի կազմում մասնակցեց Աշխարհի թիմային 9-րդ առաջնությանը։ Թիմը հանդես եկավ անհաջող՝ զբաղեցնելով 5-րդ տեղը, իսկ ահա Լևոն Արոնյանը 1-ին խաղատախտակի վրա ցույց տալով գերազանց արդյունք (8 հնարավորից՝ 6 միավոր՝ 75 տոկոս)՝ արժանացավ անհատական ոսկե մեդալի[19]։

2014[խմբագրել]

Հունվարի 10-26-ին Նիդերլանդների Վեյկ ան Զեյ քաղաքում մասնակցեց Tata Steel Chess ավանդական փառատոնի գլխավոր մրցաշարին[20], որտեղ խաղում էին 12 գրոսմայստեր, և նախավերջին տուրում, նախքան մրցաշարի ավարտը, ապահովեց միանձնյա հաղթողի կոչումը՝ դառնալով մրցաշարի քառակի հաղթող[21]։ Մինչև վերջին տուրը Արոնյանը տարել էր 6 հաղթանակ, 4 պարտիա ավարտել էր ոչ-ոքի, չէր կրել ոչ մի պարտություն՝ ցուցադրելով գեղեցիկ ու ստեղծագործական խաղ։ Մրցաշարում նա առավելության հասավ հիմնական բոլոր մրցակիցների՝ Սերգեյ Կարյակինի, Ֆաբիանո Կարուանայի և Հիկարու Նակամուրայի նկատմամբ։ Եվս երեք հաղթանակ նա տարավ Արկադի Նայդիչի, Լենիեր Դոմինգեսի և Ուեսլի Սոյի նկատմամբ։ Ֆիլիպինցու նկատմամբ Արոնյանի հաղթանակը մեկնաբաններն անվանեցին «հանճարեղ» և հիացմունք արտահայտեցին «խաղի մոցարտյան փայլով»[22]։ Միայն վերջին տուրում Արոնյանը խստագույն ցայտնոտում վրիպեց և պարտություն կրեց հոլանդացի Լյուկ վան Վելիից։ Սակայն այս պարտությամբ մրցաշարում տարած հաղթանակը չխամրեց։ Արոնյանն իր անհատական վարկանիշն ավելացրեց 14 կետով՝ այն հասցնելով 2826-ի և 1 կետով գերացանցելով 2012մայիսին արձանագրած սեփական ռեկորդը։

Վեյկ ան Զեյից անմիջապես հետո Լևոնը մեկնեց Ցյուրիխ (Շվեյցարիա), որտեղ հունվարի 29-ից փետրվարի 4-ը մասնակցեց պատմության ընթացքում ամենաբարձր՝ 23-րդ կարգի (միջին վարկանիշը՝ 2801) Zurich Chess Challenge 2014 գերմրցաշարին, որտեղ նաև խաղում էին աշխարհի չեմպիոն Մագնուս Կառլսենը, ինչպես նաև Վիշվանաթան Անանդը, Հիկարու Նակամուրան, Ֆաբիանո Կարուանան և Բորիս Գելֆանդը։ Մասնակիցների մեկնարկային համարները որոշելու համար հունվարի 29-ին անցկացվեց կայծակնային շախմատի մրցաշար, որտեղ Լևոնը Կառլսենի հետ բաժանեց 1-2-րդ տեղերը (լրացուցիչ ցուցանիշներով ստացավ 2-րդ համարը)[23]։ Մրցաշարը բաղկացած էր երկու մասից՝ առաջինում գրոսմայստերները խաղացին դասական, երկրորդում՝ արագ շախմատի կանոններով։ Դասական շախմատում Լևոնը զբաղեցրեց 2-րդ տեղը, արագում՝ 3-րդ։ Ընդհանուր հաշվարկում նա բաժանեց 2-3-րդ տեղերը՝ զիջելով աշխարհի չեմպիոն Մագնուս Կառլսենին։ Այս մրցաշարում Լևոնը ևս 4 կետով բարելավեց իր անհատական վարկանիշը (դասական շախմատ)՝ հասցնելով իր համար ռեկորդային՝ 2830 ցուցանիշի (այս արդյունքը պաշտոնապես հաստատվեց 2014-ի մարտի 1-ին)։

Մարտի 11-30-ին Ռուսաստանի Խանտի Մանսիյսկ քաղաքում Լևոն Արոնյանը մասնակցեց աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդների մրցաշարին։ Երկու շրջանով անցկացվող մրցաշարի հաղթողը իրավունք էր ստանալու ձեռնոց նետելու աշխարհի չեմպիոն Մագնուս Կառլսենին։ Արոնյանի (գործակիցը՝ 2830) մրցակիցներն էին աշխարհի նախկին չեմպիոններ Վլադիմիր Կրամնիկը (Ռուսաստան, 2787), Վեսելին Տոպալովը (Բուլղարիա, 2785), Վիշվանաթան Անանդը (Հնդկաստան, 2770), ինչպես նաև Սերգեյ Կարյակինը (Ռուսաստան, 2766), Պյոտր Սվիդլերը (Ռուսաստան, 2758), Շահրիար Մամեդյարովը (Ադրբեջան, 2757) և Դմիտրի Անդրեյկինը (Ռուսաստան, 2709)։ Առաջին խաղաշրջանում Լևոնը տարավ 3 հաղթանակ, կրեց մեկ պարտություն և զբաղեցրեց 2-րդ տեղը։ Երկրորդ խաղաշրջանը նա անցկացրեց անհաջող՝ կրելով 3 պարտություն և, ի վերջո, զբաղեցրեց մրցաշարային աղյուսակի 6-րդ հորիզոնականը։ Մրցաշարի հաղթող ավարտից մեկ խաղափուլ առաջ դարձավ Վիշվանաթան Անանդը[24]։ Այս մրցաշարում Լևոնը 18 կետով նվազեցրեց իր անհատական վարկանիշը[25]։

Հունիսի 2-13-ին Նորվեգիայի Ստավանգեր քաղաքում Լևոնը մասնակցեց «Norway Chess 2014» գերմրցաշարին, որտեղ նրա մրցակիցներն էին աշխարհի ուժեղագույն գրոսմայստերներից ինը[26]։ Առաջին օրը կայացավ կայծակնային շախմատի մրցաշար, որը կատարում էր նաև հիմնական մրցաշարի վիճակահանության դեր։ Արոնյանը զբաղեցրեց 2-րդ տեղը, սակայն ստացավ առաջին համարը, քանի որ, ըստ կանոնակարգի, 1-ին տեղն զբաղեցրած շախմատիստն ինքը կարող էր ընտրել ցանկացած համար։ 1-ինն աշխարհի չեմպիոն Մագնուս Կառլսենն էր, որն ընտրեց 5-րդ համարը[27]։ Հիմնական մրցաշարում Լևոնը հանդես եկավ անհաջող՝ տանելով մեկ հաղթանակ (մրցաշարի ապագա հաղթող Սերգեյ Կարյակինի նկատմամբ), կրելով երկու պարտություն (Ալեքսանդր Գրիշչուկից և Մագնուս Կառլսենից), ևս վեց պարտիա ավարտելով ոչ-ոքի[28]։ Ընդ որում, պարտիաներից առնվազն երեքում նա ուներ շահած դիրք, սակայն վրիպեց և դրանցում կարողացավ վաստակել ընդամենը 1 միավոր[29],[30],[31]։

Օգոստոսի 1-14-ին Նորվեգիայի Տրոմսյո քաղաքում թիմակիցներ Գաբրիել Սարգսյանի, Սերգեյ Մովսիսյանի, Վլադիմիր Հակոբյանի և Տիգրան Քոթանջյանի հետ Հայաստանի հավաքականի կազմում մասնակցեց համաշխարհային օլիմպիադային։ Լևոնը գլխավորում էր հավաքականը՝ խաղալով 1-ին տախտակի վրա։ Մասնակցելով 10 պարտիայի՝ նա տարավ 3 հաղթանակ, 7 պարտիա ավարտեց ոչ-ոքի և 1-ին խաղատախտակի վրա զբաղեցրեց 7-րդ տեղը։ Հայաստանի հավաքականն 8-րդն էր[32]։

Օգոստոսի 27-սեպտեմբերի 7-ին ԱՄՆՍենտ Լուիս քաղաքում մասնակցեց «Սինքֆիլդի գավաթ» երկշրջանային գերմրցաշարին։ Նրա բոլոր մրցակիցները՝ աշխարհի չեմպիոն նորվեգացի Մագնուս Կառլսենը, իտալացի Ֆաբիանո Կարուանան, ամերիկացի Հիկարու Նակամուրան, բուլղարացի Վեսելին Տոպալովը և ֆրանսիացի Մաքսիմ Վաշիե-Լագրավը, տեղ էին զբաղեցնում գործակիցների աղյուսակի լավագույն տասնյակում։ Մրցաշարի միջին գործակիցը 2801,7 էր, որը ռեկորդային էր պատմության ընթացքում: Արոնյանի ելույթն անհաջող էր. նա տարավ ընդամենը 1 հաղթանակ (Տոպալովի նկատմամբ), կրեց 3 պարտություն և բաժանեց 4-5-րդ տեղերը:[33]։

Սեպտեմբերին Բիլբաոյում Արոնյանը մասնակցեց «Մեծ սաղավարտի» «Շախմատի վարպետներ» եզրափակիչ մրցաշարին, որտեղ տարավ երկու հաղթանակ, մյուս չորս պարտիաներն ավարտեց ոչ-ոքի և զբաղեցրեց 2-րդ տեղը՝ զիջելով աշխարհի նախկին չեմպիոն Վիշվանաթան Անանդին[34]:

Հոկտեմբերի 8-ի արտահերթ նիստում Երևանի ավագանին քաղաքի 2796-րդ տարեդարձի առթիվ Լևոն Արոնյանին շնորհել է Երևանի պատվավոր քաղաքացու կոչում[5]:

Տարաձայնություններ Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիայի հետ[խմբագրել]

2001-ին մշտական բնակություն հաստատելով Գերմանիայում՝ Լևոնը հրաժեշտ չտվեց Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիային. նա շարունակում էր ներկայացնել Հայաստանը, սովորում էր Երևանի ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շախմատի բաժնում, մասնակցում էր Հայաստանի շախմատային կյանքին, հատկապես երկրի առաջնությանը։

2002 թ. սեպտեմբերին 62-րդ առաջնությունն ավարտվեց Արոնյանի հաղթանակով, նա դարձավ 31-րդ չեմպիոնը։ Հոկտեմբերին Հայաստանի հավաքականը պետք է մասնակցեր Բլեդում (Սլովենիա) կայանալիք համաշխարհային օլիմպիադային։ Ըստ կանոնակարգի՝ Հայաստանի չեմպիոնը պետք է համալրեր հավաքականի կազմը։ Լևոնը բարձր տրամադրությամբ վերադարձավ Գերմանիա և սկսեց սպասել նախաօլիմպիական հավաքին մասնակցելու հրավերի։

Լևոն Արոնյանը շախմատի ֆեդերացիայի նախագահ Սերժ Սարգսյանի հետ, 2008 թ., Դրեզդեն

Երևանից հնչած զանգը շանթահար արեց Լևոնին։ Ֆեդերացիայի հանձնարարությամբ Սմբատ Լպուտյանը հայտնեց, որ Լևոնը հավաքական չի հրավիրվում, քանի որ նրա ներկայությունը կարող է կազմաքանդել հավաքականը, և որ Լևոնի բնավորությունը շատ վատն է։ Դա էր պատճառը, որ նեղացած Լևոն Արոնյանը դիմեց Գերմանիայի շախմատի ֆեդերացիային՝ խնդրելով փոխել իր շախմատային քաղացիությունը։

2004 թ. մարտի 20-ին Երևանում կայացավ Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիայի կոնֆերանսը, որտեղ կազմակերպության ղեկավար ընտրվեց ՀՀ պաշտպանության նախարար Սերժ Սարգսյանը։ Հայաստանի շախմատային կյանքում սկսվեցին էական փոփոխություններ, և առաջին հերթին Հայաստան վերադարձվեցին երկիրը լքած շախմատիստները։ Բազմաթիվ զանգահարողները չէին կարողանում համոզել Լևոնին վերադառնալ հայրենիք։ Հարցը լուծեց անձամբ Սերժ Սարգսյանի զանգը, և արդեն մայիսին Լևոնը կրկին սկսեց ներկայացնել Հայաստանը՝ դառնալով նրա հավաքականի առաջատարը[7]։

Անձնական կյանքը և նախասիրությունները[խմբագրել]

Արիաննե Կաոիլի

Լևոն Արոնյանի ընկերուհին Ավստրալիան ներկայացնող կանանց միջազգային վարպետ Արիաննե Կաոիլին է։ Նրանց 2006-ին՝ աշխարհի երիտասարդական առաջնության ժամանակ, ծանոթացրել է Արոնյանի ավստրալիացի ընկերը, որը Արիաննեի առաջին ուսուցիչն է եղել։ Նա ծանոթացրել է՝ կարծելով, որ Լևոնն ու Արիաննեն մտածելակերպով շատ նման են իրար[35]։ Ուշագրավ է 2006-ին Թուրինում համաշխարհային օլիմպիադայի օրերին տեղի ունեցած հետևյալ միջադեպը. անգլիացի գրոսմայստեր Դեննի Գորմելլին բռունցքներով հարձակվել էր Լևոն Արոնյանի վրա, երբ նա և Արիաննեն պարում էին պարասրահում։ Պատճառը, ամենայն հավանականությամբ, խանդն էր[36]։

Լևոն Արոնյանը պարելիս, 2007 թ.

2012 թ. նոյեմբերին լույս տեսավ Լևոնի մոր՝ Սեդա Ավագյան-Արոնովայի «Լևոն Արոնյան» ռուսերեն գիրքը[37], որն իր մեջ ամփոփում է Լևոնի կենսագրության մանրամասները, նրա շախմատային ուշագրավ և հաղթական, ըստ էության՝ հեղինակային պարտիաները, որոնք շախմատային փառք ու հռչակ բերեցին նրան։ Ըստ մոր՝ Լևոնն ինչ ցանկանար, կդառնար՝ և՛ մաթեմատիկոս, և՛ երաժիշտ։ Բայց նրան լիովին կլանել է շախմատը։ Լևոնը և՛ կինոման է, և՛ հրաշալի երաժշտություն գիտի՝ դասական, ջազ։ Շատ է կարդում, հիմնականում՝ փիլիսոփայական գրականություն[38]։

Արոնյանը հիմնականում բնակվում է Բեռլինում, սակայն այն բանից հետո, երբ ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը Խանջյան փողոցում գտնվող նորակառույց բարձրահարկ շենքի (նախկին Կինոյի տան տեղում) 9-րդ հարկում մի բնակարան նվիրեց, Լևոնն ավելի հաճախ է լինում Երևանում։

2005-ին Խանտի Մանսիյսկում կայացած աշխարհի գավաթի խաղարկությունում հաղթելուց հետո գերմանական «Շախ» ամսագրում Լևոնի մասին հոդվածը կոչվում էր «Երազում եմ կառուցել տուն ամբողջ ընտանիքիս համար»։ Արոնյանի երազանքը կատարվեց. նա կառուցել է մի մեծ տուն, որտեղ ապրում են նրա ընտանիքի բոլոր անդամները[7]։

Լևոնը համարում է, որ իր կյանքը շախմատում է. «Սխալ կլինի, եթե ասեմ՝ իմ կյանքը Հայաստանում է կամ Եվրոպայում. իմ կյանքը շախմատում է»[35]։

Սպորտ սիրում է, բայց խոստովանում է, որ ֆուտբոլ լավ չի խաղում։ Ազատ ժամանակ սիրում է ճանապարհորդել, ակումբներ հաճախել[35]։

Մասնակցությունը մրցաշարերին և մրցախաղերին[39][40][խմբագրել]

Տարի Երկիր, քաղաք Մրցաշար + = Արդյունք Զբաղեցրած տեղ, հատուկ նշումներ
1993 Սլովակիա Սլովակիա, Բրատիսլավա Մինչև 12 տարեկանների աշխարհի առաջնություն 6 1 4 6½ 11-ից 17
1994 Ռումինիա Ռումինիա, Բեյլե Էրկուլանե Մինչև 12 տարեկանների Եվրոպայի առաջնություն 6 1 2 6½ 9-ից 3
Ֆրանսիա Ֆրանսիա, Փարիզ Մինչև 12 տարեկանների Եվրոպայի առաջնություն (արագ շախմատ) 3 1 1 3½ 5-ից 3
Հունգարիա Հունգարիա, Սեգեդ Մինչև 12 տարեկանների աշխարհի առաջնություն 8 0 1 8 9-ից 1
1995 Ռումինիա Ռումինիա, Բուխարեստ Bucharest Dreptatea մրցաշար 1 6 6 4 13-ից 13
Ռումինիա Ռումինիա, Բուխարեստ Շրջանաձև մրցաշար 5 7 1 8½ 13-ից 3
Ֆրանսիա Ֆրանսիա, Վերդեն Մինչև 14 տարեկանների Եվրոպայի առաջնություն 6 0 3 6 9-ից 3
Ֆրանսիա Ֆրանսիա, Փարիզ Մինչև 14 տարեկանների աշխարհի առաջնություն (արագ շախմատ) 6 2 1 7 9-ից 1
Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա Շրջանաձև մրցաշար 3 5 3 5½ 11-ից 6
1996 Ֆրանսիա Ֆրանսիա, Կանն Բաց մրցաշար 3 3 3 4½ 9-ից 35 - 44
Ֆրանսիա Ֆրանսիա, Կապել լա Գրանդ 12-րդ բաց մրցաշար 1 0 1 1 2-ից Ժամկետից շուտ լքել է մրցաշարը
Չեխիա Չեխիա, Պարդուբիցե Komercni Banka բաց մրցաշար 4 2 3 5 9-ից 65
Հայաստան Հայաստան, Երևան 32-րդ համաշխարհային օլիմպիադա (Հայաստանի 2-րդ հավաքականի կազմում՝ 2-րդ պահեստային խաղացող) 3 1 3 3½ 7-ից 50 (թիմը)
Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա Ռուսաստանի գավաթ, 2-րդ փուլ 4 2 3 5 9-ից 59
Ռուսաստան Ռուսաստան, Օմսկ Ռուսաստանի գավաթ, 3-րդ փուլ 3 2 4 4 9-ից 34
Հայաստան Հայաստան, Երևան Երևանի բաց մրցաշար 4 5 2 6½ 11-ից 31
Իսպանիա Իսպանիա, Մենորկա Մինչև 14 տարեկանների աշխարհի առաջնություն 6 5 0 8½ 11-ից 1
Հայաստան Հայաստան, Երևան Հայաստանի բարձրագույն խմբի 56-րդ առաջնություն 2 7 4 5½ 13-ից 9
Չեխիա Չեխիա, Դեչին Բաց մրցաշար 4 3 2 5½ 9-ից 14
1997 Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա Կասպարովի գավաթ 7 2 0 8 9-ից 1
Վրաստան Վրաստան, Պասանաուրի Բաց մրցաշար 2 1 1 2½ 4-ից (մրցաշարի մասին ամբողջական տվյալներ չկան)
Իրան Իրան «Ֆաջր» 6-րդ բաց մրցաշար 5 1 3 5½ 9-ից 7
1998 Իսպանիա Իսպանիա, Ուբեդա 3-րդ բաց մրցաշար 4 1 1 4½ 6-ից (մրցաշարի մասին ամբողջական տվյալներ չկան)
Իսպանիա Իսպանիա, Լինարես «Անիբալ» 5-րդ բաց մրցաշար 2 2 1 3 5-ից (մրցաշարի մասին ամբողջական տվյալներ չկան)
Ռումինիա Ռումինիա, Բուխարեստ Վիկտոր Չոկիլտյայի հուշամրցաշար 3 7 3 6,5 13-ից 7 - 9
Բելառուս Բելառուս, Մինսկ «Ցեպտեր» միջազգային բաց մրցաշար 2 3 1 3,5 6-ից (մրցաշարի մասին ամբողջական տվյալներ չկան)
1999 Սլովենիա Սլովենիա, Պորտորոժ Դոկտոր Մ. Վիդմարի 13-րդ հուշամրցաշար 2 6 2 5 10-ից 4
Իսպանիա Իսպանիա, Ուբեդա 4-րդ բաց մրցաշար 3 2 2 4 7-ից (մրցաշարի մասին ամբողջական տվյալներ չկան)
Ռումինիա Ռումինիա, Բուխարեստ Վիկտոր Չոկիլտյայի հուշամրցաշար 3 8 2 7 13-ից 5
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ, Լաս Վեգաս ՖԻԴԵ-ի աշխարհի առաջնություն Հաղթանակ մրցախաղում Էդուարդաս Ռոզենտալիսի նկատմամբ (2 - 0)՝ 1/64 եզրափակչում, պարտություն Յան Թիմանից (½—1½)՝ 1/32 եզրափակչում։
Հայաստան Հայաստան, Երևան Մինչև 20 տարեկանների աշխարհի առաջնություն 7 4 2 9 13-ից 3 - 4
Հայաստան Հայաստան, Երևան Հայաստանի բարձրագույն խմբի առաջնություն 6 3 2 7½ 11-ից 2
Վրաստան Վրաստան, Բաթում Եվրոպայի թիմային առաջնություն, 4-րդ խաղատախտակ 4 4 1 6 9-ից 1 (թիմը)
2000 Գերմանիա Գերմանիա Գերմանիայի բունդեսլիգայի առաջնություն 6 11-ից
Իսպանիա Իսպանիա, Լինարես «Անիբալ» 7-րդ բաց մրցաշար 5 3 2 6½ 10-ից 13 - 19
Իսպանիա Իսպանիա, Ուբեդա 5-րդ բաց մրցաշար 4 4 2 6 10-ից 15 - 20
Հայաստան Հայաստան, Երևան Բաց մրցաշար 2 4 3 4 9-ից 22
Հայաստան Հայաստան, Երևան Հայաստանի բարձրագույն խմբի առաջնություն 2 5 2 4½ 9-ից 6
Հայաստան Հայաստան, Երևան Մինչև 20 տարեկանների աշխարհի առաջնություն 5 5 3 7½ 13-ից 13
Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա, Հաստինգս 76-րդ միջազգային մրցաշար 2 6 1 5 9-ից 5
2001 Ֆրանսիա Ֆրանսիա, Կապել լա Գրանդ 17-րդ միջազգային բաց մրցաշար 7 9-ից 3 - 11
Dos Hermanas համացանցային միջազգային մրցաշար Հաղթանակ 1-ին փուլի մրցախաղում Ալեքսանդր Ֆինկելի նկատմամբ՝ 2 - 0, պարտություն 2-րդ փուլում Իվան Սոկոլովից 1 - 2 հաշվով
Շվեյցարիա Շվեյցարիա, Լոզան Երիտասարդ վարպետների մրցաշար 6 4 2 8 12-ից 1
Մակեդոնիայի Հանրապետություն Մակեդոնիա, Օհրիդ Եվրոպայի 2-րդ անհատական առաջնություն 3 7 3 6½ 13-ից 104
Հունաստան Հունաստան, Աթենք Մինչև 20 տարեկանների աշխարհի առաջնություն 6 6 0 9½ 13-ից 1
Հայաստան Հայաստան, Երևան Հայաստանի բարձրագույն խմբի 61-րդ առաջնություն 5 4 1 7 10-ից 2
Գերմանիա Գերմանիա Գերմանիայի բունդեսլիգայի առաջնություն 8 14-ից
2002 Հայաստան Հայաստան, Երևան Հայաստանի բարձրագույն խմբի 62-րդ առաջնություն 6 9-ից 4
Գերմանիա Գերմանիա, Բադ Վայսե Offene Bayer Meister բաց մրցաշար 4½ 9-ից 1 - 7
Հնդկաստան Հնդկաստան, Գոա Մինչև 20 տարեկանների աշխարհի առաջնություն 10 13-ից 1
Դանիա Դանիա, Նիկոբինգ Մորս Morso Invitational մրցաշար 2 5 2 4½ 9-ից 6
Գերմանիա Գերմանիա Գերմանիայի բունդեսլիգայի առաջնություն 8 10-ից
Վրաստան Վրաստան, Բաթում Եվրոպայի 3-րդ անհատական առաջնություն 6 4 3 8 13-ից 19
2003 Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա «Աերոֆլոտ օփեն—2003» 5 9-ից 59
Գերմանիա Գերմանիա, Դայցիզաու Neckar-Open միջազգային բաց մրցաշար 7 9-ից 1 - 13
Թուրքիա Թուրքիա, Սիլիվրի Եվրոպայի 4-րդ անհատական առաջնություն 4 9 0 8½ 13-ից 11
Գերմանիա Գերմանիա Գերմանիայի բունդեսլիգայի առաջնություն 4½ 7-ից
Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ, Հոգևեն Essent Crown Group մրցաշար 1 4 1 3 6-ից 2 - 3
2004 Իսրայել Իսրայել Իսրայելի ակումբային առաջնություն 2 2-ից
Ֆրանսիա Ֆրանսիա Ֆրանսիայի ակումբային առաջնություն 1½ 3-ից
Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա «Աերոֆլոտ օփեն—2004» 5½ 9-ից 21
Իսլանդիա Իսլանդիա, Ռեյկյավիկ «Ռեյկյավիկ օփեն—2004» 6½ 9-ից 1 - 8
Լիբիա Լիբիա, Տրիպոլի ՖԻԴԵ-ի աշխարհի առաջնություն Հաղթանակներ մրցախաղերում Մագնուս Կառլսենի (2½ - 1½), Գադիր Հուսեյնովի (2 - 0) նկատմամբ, պարտություն 1/16 եզրափակչում Պավել Սմիռնովից (3 - 4)։
Թուրքիա Թուրքիա, Բելեք Եվրոպայի 5-րդ անհատական առաջնություն 5 7 1 8½ 13-ից 3
Գերմանիա Գերմանիա, Մայնց «Շախմատ—960»-ի (Ֆիշերի շախմատ) աշխարհի առաջնություն, եզրափակիչ մրցախաղ չեմպիոն Պյոտր Սվիդլերի հետ 3½ 8-ից Պարտություն 3½ - 4½ հաշվով
Լիբիա Լիբիա, Տրիպոլի Herren Weltmeisterschaft 2004 13
Իտալիա Իտալիա, Կալվիա 36-րդ համաշխարհային օլիմպիադա, 2-րդ խաղատախտակ 4 8 0 8 12-ից 3 (թիմը)
2005 Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա, Ջիբրալթար «Ջիբտելեկոմ Մաստերս—2005» 7½ 10-ից 1 - 5
Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա «Աերոֆլոտ օփեն—2005» 3 5 1 5½ 9-ից 11 - 24
Ռուսաստան Ռուսաստան, Դագոմիս Ռուսաստանի ակումբային առաջնություն («Տոմսկ—400» թիմի կազմում), 3-րդ խաղատախտակ 6 3 0 7½ 9-ից 1 (3-րդ խաղատախտակի վրա), 1 (թիմը)
Ֆրանսիա Ֆրանսիա Top 16 2½ 4-ից
Գերմանիա Գերմանիա Գերմանիայի բունդեսլիգայի առաջնություն 9½ 13-ից
Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ Նիդերլանդների թիմային առաջնություն 4 4-ից
Լեհաստան Լեհաստան, Վարշավա Եվրոպայի 6-րդ անհատական առաջնություն 5 8 0 9 13-ից 3
Գերմանիա Գերմանիա, Մայնց Արագ շախմատի «Ordix-open 2005» մրցաշար 8 2 1 9 11-ից 2
Շվեդիա Շվեդիա, Գյոթեբորգ Եվրոպայի թիմային առաջնություն, 2-րդ խաղատախտակ 2 5 1 4½ 8-ից 12 (թիմը)
Իտալիա Իտալիա, Սեն Վենսան, Աոստա Եվրոպայի ակումբային գավաթ («Տոմսկ-400» թիմի կազմում), 1-ին խաղատախտակ 2 5 0 4½ 7-ից 1 (թիմը)
ԼՂՀ ԼՂՀ, Ստեփանակերտ «Ղարաբաղ—2005» միջազգային մրցաշար 4 1 4 6 9-ից 1
Իսրայել Իսրայել, Բեեր Շևա Աշխարհի թիմային առաջնություն, 1-ին խաղատախտակ 2 6 0 5 8-ից 3 (թիմը)
Ռուսաստան Ռուսաստան, Խանտի Մանսիյսկ Աշխարհի գավաթի խաղարկություն 10 8 0 14 18-ից Հաղթանակներ նախնական փուլերի մրցախաղերում Ֆրատի (2 - 0), Սադվակասովի (2 - 0), Արեշչենկոյի (1½ - ½), Վալեխո Պոնսի (1 - 1, արագ շախմատով՝ 1½ - ½), Միխայիլ Գուրևիչի (1½ - ½), կիսաեզրափակչում՝ Էթիեն Բաքրոյի (1½ - ½) և եզրափակչում՝ Ռուսլան Պոնոմարյովի (3 - 1) նկատմամբ։
Իսպանիա Իսպանիա, Մերիդա Իսպանիայի թիմային առաջնություն 3 4-ից
2006 Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ, Վեյկ ան Զեյ 19-րդ կարգի մրցաշար 3 7 3 6½ 13-ից 7 - 9
Իսպանիա Իսպանիա, Լինարես «Լինարես–2006» գերմրցաշար 5 7 2 8½ 14-ից 1
Ֆրանսիա Ֆրանսիա, Նիցցա «Ամբեր—2006» «կույր» և արագ շախմատի մրցաշար (տրված են ընդհանուր հաշվարկի արդյունքները) 7 7 8 10½ 22-ից 7 - 8 («կույր»՝ 10, արագ՝ 2)
Գերմանիա Գերմանիա Գերմանիայի բունդեսլիգայի առաջնություն («Կրոյցբերգ» թիմի կազմում), 1-ին խաղատախտակ 1 2 0 2 3-ից 6 (թիմը)
Ռուսաստան Ռուսաստան, Դագոմիս Ռուսաստանի ակումբային առաջնություն («Տոմսկ—400» թիմի կազմում), 1-ին խաղատախտակ 3 3 1 4½ 7-ից 3 (թիմը)
Իտալիա Իտալիա, Թուրին 37-րդ համաշխարհային օլիմպիադա, 1-ին խաղատախտակ 4 6 1 7 11-ից 1 (թիմը)
Գերմանիա Գերմանիա, Դորտմունդ 19-րդ կարգի մրցաշար 0 4 3 2 7-ից 7
Գերմանիա Գերմանիա, Մայնց «Շախմատ—960»-ի (Ֆիշերի շախմատ) աշխարհի առաջնություն, եզրափակիչ մրցախաղ չեմպիոն Պյոտր Սվիդլերի հետ 5 0 3 5 8-ից Հաղթանակ 5 - 3 հաշվով
Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա Մ. Տալի հուշամրցաշար 3 5 1 5½ 9-ից 1 - 3
2007 Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ, Վեյկ ան Զեյ 19-րդ կարգի մրցաշար 4 9 0 8½ 13-ից 1 - 3
Մեքսիկա Մեքսիկա, Մորելիա,
Իսպանիա Իսպանիա, Լինարես
«Մորելիա–Լինարես–2007» գերմրցաշար 1 12 1 7 14-ից 4 - 5
Ֆրանսիա Ֆրանսիա, Նիցցա «Ամբեր—2007» «կույր» և արագ շախմատի մրցաշար (տրված են ընդհանուր հաշվարկի արդյունքները) 8 8 6 12 22-ից 4 - 5 («կույր»՝ 6, արագ՝ 6)
Գերմանիա Գերմանիա Գերմանիայի բունդեսլիգայի առաջնություն («Կրոյցբերգ» թիմի կազմում), 1-ին խաղատախտակ 1 1 1 1½ 3-ից 8 (թիմը)
Հայաստան Հայաստան, Երևան Ընկերական մրցախաղ աշխարհի չեմպիոն Վլադիմիր Կրամնիկի հետ (արագ շախմատ) 3 2 1 4 6-ից Հաղթանակ 4 - 2 հաշվով
Ռուսաստան Ռուսաստան, Էլիստա Աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդների մրցախաղ Մագնուս Կառլսենի հետ (1-ին փուլ) 2 2 2 3 6-ից Հաղթանակ ընդհանուր 7 - 5 հաշվով (արագ շախմատի լրացուցիչ պարտիաներում՝ 2 - 2, կայծակնային պարտիաներում՝ 2 - 0)
Ռուսաստան Ռուսաստան, Էլիստա Աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդների մրցախաղ Ալեքսեյ Շիրովի հետ (2-րդ փուլ) 1 5 0 3½ 6-ից Հաղթանակ 3½ - 2½ հաշվով
Մեքսիկա Մեքսիկա, Մեխիկո Աշխարհի առաջնություն, եզրափակիչ մրցաշար 2 8 4 6 14-ից 7
Հունաստան Հունաստան, Հերակլիոն Եվրոպայի թիմային առաջնություն, 1-ին խաղատախտակ 1 7 0 4½ 8-ից 2 (թիմը)
Գերմանիա Գերմանիա, Մայնց «Շախմատ—960»-ի (Ֆիշերի շախմատ) աշխարհի առաջնություն, եզրափակիչ մրցախաղ Վիշվանաթան Անանդի հետ 3½ 6-ից Հաղթանակ 3½ - 2½ հաշվով
Ռուսաստան Ռուսաստան, Խանտի Մանսիյսկ Աշխարհի գավաթի խաղարկություն 5 6 1 8 12-ից Հաղթանակներ մրցախաղերում Խուան Պաբլո Օբաիկայի (2 - 0), Յան Գուստաֆսոնի (1½ - ½), Էռնեստո Ինարկիևի (1 - 1, արագ շախմատով՝ 2 - 0) նկատմամբ, պարտություն ⅛ եզրափակչում Դմիտրի Յակովենկոյից (1 - 1, արագ շախմատով՝ ½ - 1½)։
2008 Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ, Վեյկ ան Զեյ 20-րդ կարգի մրցաշար 4 8 1 8 13-ից 1 - 2
Մեքսիկա Մեքսիկա,
Մորելիա, Իսպանիա Իսպանիա, Լինարես
«Մորելիա–Լինարես–2008» գերմրցաշար 3 9 2 7½ 14-ից 3 - 4
Ֆրանսիա Ֆրանսիա, Նիցցա «Ամբեր—2008» «կույր» և արագ շախմատի մրցաշար (տրված են ընդհանուր հաշվարկի արդյունքները) 8 13 1 14½ 22-ից 1 («կույր»՝ 1—4, արագ՝ 1)
Բուլղարիա Բուլղարիա, Սոֆիա «Մ-Տել Մաստերս» գերմրցաշար 0 6 4 3 10-ից 5 - 6
Ռուսաստան Ռուսաստան, Սոչի ՖԻԴԵ-ի Մեծ մրցանակի մրցաշար 5 7 1 8½ 13-ից 1
Իսպանիա Իսպանիա, Բիլբաո «Մեծ սաղավարտի» եզրափակիչ մրցաշար 3 4 3 5 10-ից 3
Հունաստան Հունաստան, Հալկիդիկի Եվրոպայի ակումբային գավաթ («Միկա» թիմի կազմում), 1-ին խաղատախտակ 2 3 1 3½ 6-ից 12 (թիմը)
Գերմանիա Գերմանիա, Դրեզդեն 38-րդ համաշխարհային օլիմպիադա, 1-ին խաղատախտակ 2 7 1 5½ 10-ից 1 (թիմը)
Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան, Նանկին Pearl Spring Chess գերմրցաշար 2 7 1 5½ 10-ից 2
2009 Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ, Վեյկ ան Զեյ «Կորուս—2009» գերմրցաշար 3 9 1 7½ 13-ից 2
Իսպանիա Իսպանիա, Լինարես «Լինարես—2009» գերմրցաշար 3 7 4 6½ 14-ից 5 - 7
Ֆրանսիա Ֆրանսիա, Նիցցա «Ամբեր—2009» «կույր» և արագ շախմատի մրցաշար (տրված են ընդհանուր հաշվարկի արդյունքները) 9 10 3 14 22-ից 1 («կույր»՝ 1—3, արագ՝ 1 - 3)
Ռուսաստան Ռուսաստան, Նալչիկ ՖԻԴԵ-ի Մեծ մրցանակի մրցաշար 5 7 1 8½ 13-ից 1
Ֆրանսիա Ֆրանսիա, Փարիզ Հայաստան - Ֆրանսիա ընկերական մրցախաղ (արագ շախմատ) 2 5 1 4½ 8-ից Մրցախաղն ավարտվել է 19,5 - 12,5 հաշվով հօգուտ Հայաստանի հավաքականի
Գերմանիա Գերմանիա, Մայնց «Շախմատ—960»-ի (Ֆիշերի շախմատ) աշխարհի առաջնություն, եզրափակիչ մրցախաղ Հիկարու Նակամուրայի հետ ½ 4-ից Պարտություն ½ - 3½ հաշվով
Հայաստան Հայաստան, Ջերմուկ ՖԻԴԵ-ի Մեծ մրցանակի մրցաշար 5 6 2 8 13-ից 2 - 3 (ժամանակից շուտ ապահովեց 1-ին տեղը մրցաշարքում)
Իսպանիա Իսպանիա, Բիլբաո «Մեծ սաղավարտի» եզրափակիչ մրցաշար 4 1 1 4½ 6-ից 1
Մակեդոնիայի Հանրապետություն Մակեդոնիա, Օհրիդ Եվրոպայի ակումբային գավաթ («Միկա» թիմի կազմում), 1-ին խաղատախտակ 3 3 1 4½ 7-ից 2 (թիմը)
Սերբիա Սերբիա, Նովի Սադ Եվրոպայի թիմային առաջնություն, 1-ին խաղատախտակ 2 5 1 4½ 8-ից 4 (թիմը)
Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա Մ. Տալի հուշամրցաշար 2 6 1 5 9-ից 4 - 5
Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա Կայծակնային շախմատի աշխարհի առաջնություն 14 14 14 21 42-ից 12
2010 Թուրքիա Թուրքիա, Բուրսա Աշխարհի թիմային առաջնություն, 1-ին խաղատախտակ 4 4 1 6 9-ից 2 (1-ին խաղատախտակի վրա), 5 (թիմը)
Իսպանիա Իսպանիա, Լինարես «Լինարես—2010» գերմրցաշար 1 9 0 5½ 10-ից 3
Մոնակո Մոնակո, Մոնտե Կառլո «Ամբեր—2010» «կույր» և արագ շախմատի մրցաշար (տրված են ընդհանուր հաշվարկի արդյունքները) 8 6 8 11 22-ից 9 («կույր»՝ 9, արագ՝ 5 - 7)
Ռուսաստան Ռուսաստան, Խանտի Մանսիյսկ 39-րդ համաշխարհային օլիմպիադա, 1-ին խաղատախտակ 5 5 0 7½ 10-ից 2 (1-ին խաղատախտակի վրա), 7 (թիմը)
Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան, Շանհայ «Մեծ սաղավարտի» եզրափակիչ մրցաշար 1 4 1 3 6-ից 2 - 3
Բուլղարիա Բուլղարիա, Պլովդիվ Եվրոպայի ակումբային գավաթ («Միկա» թիմի կազմում), 1-ին խաղատախտակ 3 3 0 4½ 6-ից 1 (1-ին խաղատախտակի վրա), 11 (թիմը)
Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա Մ. Տալի հուշամրցաշար 2 7 0 5½ 9-ից 1 - 3
Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա Կայծակնային շախմատի աշխարհի առաջնություն 24½ 38-ից 1
2011 Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ, Վեյկ ան Զեյ 20-րդ կարգի մրցաշար 3 10 0 8 13-ից 3 - 4
Մոնակո Մոնակո, Մոնտե Կառլո «Ամբեր—2011» «կույր» և արագ շախմատի մրցաշար (տրված են ընդհանուր հաշվարկի արդյունքները) 10 11 1 15½ 22-ից 1 («կույր»՝ 1, արագ՝ 2)
Ռուսաստան Ռուսաստան, Կազան Աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդների մրցախաղ Ալեքսանդր Գրիշչուկի հետ (¼ եզրափակիչ) 1 5 2 3½ 8-ից Պարտություն 3½ - 4½ հաշվով («դասական» պարտիաներ՝ 2 - 2, «արագ» պարտիաներ՝ 1½ - 2½)
Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան, Նինբո Աշխարհի թիմային առաջնություն, 1-ին խաղատախտակ 3 4 1 5 8-ից 2 (1-ին խաղատախտակի վրա), 1 (թիմը)
Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա «Բոտվիննիկի հուշամրցաշար» (արագ շախմատ) 2 2 2 3 6-ից 2
Բրազիլիա Բրազիլիա, Սան Պաուլու,
Իսպանիա Իսպանիա, Բիլբաո
«Մեծ սաղավարտի» եզրափակիչ մրցաշար 2 6 2 5 10-ից 3 - 5
Գերմանիա Գերմանիա Գերմանիայի բունդեսլիգայի 2011 - 2012 թթ. առաջնություն («Բեռլին 1903» թիմի կազմում) 1 0 0 1 1-ից (Առաջնության 15 խաղափուլերից 9 կայացել են 2012-ին)
Հունաստան Հունաստան, Պորտո Կարաս Եվրոպայի թիմային առաջնություն, 1-ին խաղատախտակ 3 5 0 5½ 8-ից 2 (1-ին խաղատախտակի վրա), 4 (թիմը)
Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա Մ. Տալի հուշամրցաշար 2 7 0 5½ 9-ից 1 - 2 (լրացուցիչ ցուցանիշներով՝ 2)
Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա, Լոնդոն «Լոնդոն Չեսս կլասսիկ» 3-րդ մրցաշար 1 6 1 4 8-ից 5 - 6
2012 Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ, Վեյկ ան Զեյ Tata Steel փառատոնի գլխավոր մրցաշար 7 4 2 9 13-ից 1
Գերմանիա Գերմանիա Գերմանիայի բունդեսլիգայի 2011 - 2012 թթ. առաջնություն («Բեռլին 1903» թիմի կազմում) 1 1 0 1½ 2-ից 10 (թիմը) (Լևոն Արոնյանն իր պարտիաներից մեկը խաղացել է 2011-ին)
Շվեյցարիա Շվեյցարիա, Ցյուրիխ Ընկերական մրցախաղ աշխարհի նախկին չեմպիոն Վլադիմիր Կրամնիկի հետ 1 4 1 3 6-ից Վերջնական հաշիվը՝ 3 - 3։ Արագ շախմատ (ընդհանուր հաշվարկից դուրս. եթե հիմնական պարտիան ոչ-ոքի էր ավարտվում 3 ժամից շուտ, խաղացվում էր արագ պարտիա). Արոնյան — Կրամնիկ՝ 1 - 0
Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա Մ. Տալի հուշամրցաշար (կայծակնային շախմատ) 3 4 2 5 9-ից 5 - 6
Ռուսաստան Ռուսաստան, Մոսկվա Մ. Տալի հուշամրցաշար 2 5 2 4½ 9-ից 4 - 7
Թուրքիա Թուրքիա, Ստամբուլ 40-րդ համաշխարհային օլիմպիադա, 1-ին խաղատախտակ 5 4 1 7 10-ից 1 (1-ին խաղատախտակի վրա), 1 (թիմը)
Բրազիլիա Բրազիլիա, Սան Պաուլու,
Իսպանիա Իսպանիա, Բիլբաո
«Մեծ սաղավարտ-վարպետներ» մրցաշարի եզրափակիչ փուլ 1 8 1 5 10-ից 3
Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա, Լոնդոն «Լոնդոն Չեսս կլասսիկ» 4-րդ մրցաշար 1 5 2 3½ 8-ից 6
Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան, Պեկին Համաշխարհային մտավոր խաղեր, արագ շախմատի մրցաշար 0 5 2 2½ 7-ից 13
Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան, Պեկին Համաշխարհային մտավոր խաղեր, կայծակնային շախմատի մրցաշար 6 6 3 9 15-ից 4
Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան, Պեկին Համաշխարհային մտավոր խաղեր, «կույր» շախմատի մրցաշար 4 3 0 5½ 7-ից 1
2013 Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ, Վեյկ ան Զեյ Tata Steel փառատոնի գլխավոր մրցաշար 5 7 1 8½ 13-ից 2
Գերմանիա Գերմանիա Գերմանիայի բունդեսլիգայի 2012 - 2013 թթ. առաջնություն («Բադեն Բադեն» թիմի կազմում) 1 1 0 1½ 2-ից 1 (թիմը)
Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա, Լոնդոն Աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդների մրցաշար 5 6 3 8 14-ից 3 - 4
ՖրանսիաՖրանսիա, Փարիզ,
Ռուսաստան Ռուսաստան, Սանկտ Պետերբուրգ
Ա. Ալյոխինի հուշամրցաշար 3 5 1 5½ 9-ից 1
Նորվեգիա Նորվեգիա, Ստավանգեր Norway Chess 2013 մրցաշար (կայծակնային շախմատ) 1 3 5 2½ 9-ից 9
Նորվեգիա Նորվեգիա, Ստավանգեր Norway Chess 2013 գերմրցաշար 2 6 1 5 9-ից 4 - 6
Նորվեգիա Նորվեգիա, Տրոմսյո ՖԻԴԵ-ի աշխարհի գավաթ, նոկաուտ համակարգ 4 3 1 5½ 8-ից 1-ին խաղափուլ՝ Արոնյան - Միխայիլ Մարկով 2-0, 2-րդ խաղափուլ՝ Արոնյան - Իգոր Լիսի 1-1, արագ շախմատ՝ 2 - 0, 3-րդ խաղափուլ՝ Արոնյան - Եվգենի Տոմաշևսկի ½ - 1½
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ, Սենտ Լուիս «Սինքֆիլդի գավաթ» մրցաշար 1 3 2 2½ 6-ից 3
Իսպանիա Իսպանիա, Բիլբաո «Մեծ սաղավարտի» 6-րդ խաղարկության եզրափակիչ մրցաշար («Շախմատային վարպետներ») 2 4 0 4 6-ից 1
Լեհաստան Լեհաստան, Վարշավա Եվրոպայի թիմային առաջնություն, 1-ին խաղատախտակ 3 6 0 6 9-ից 3 (1-ին խաղատախտակի վրա), 4 (թիմը)
Թուրքիա Թուրքիա, Անթալիա Աշխարհի թիմային 9-րդ առաջնություն, 1-ին խաղատախտակ 4 4 0 6 8-ից 1 (1-ին խաղատախտակի վրա), 5 (թիմը)
Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան, Պեկին Համաշխարհային մտավոր խաղեր, արագ շախմատի մրցաշար 1 3 3 2½ 7-ից 14
Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան, Պեկին Համաշխարհային մտավոր խաղեր, կայծակնային շախմատի մրցաշար 16 7 7 19 30-ից 1-2 (լրացուցիչ ցուցանիշներով՝ 2)
Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան, Պեկին Համաշխարհային մտավոր խաղեր, «բասկյան համակարգ» 2 5 3 4½ 10-ից 9-12 (լրացուցիչ ցուցանիշներով՝ 11)
2014 Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ, Վեյկ ան Զեյ Tata Steel փառատոնի գլխավոր մրցաշար 6 4 1 8 11-ից 1
Շվեյցարիա Շվեյցարիա, Ցյուրիխ Zurich Chess Challenge մրցաշար (կայծակնային շախմատ) 2 2 1 3 5-ից 1-2
Շվեյցարիա Շվեյցարիա, Ցյուրիխ Zurich Chess Challenge գերմրցաշար 2 2 1 3 5-ից 2 (արագ շախմատ՝ ընդհանուր հաշվարկից դուրս. եթե հիմնական պարտիան ոչ-ոքի է ավարտվում 40 քայլից շուտ, ապա խաղացվում է արագ պարտիա. Գելֆանդ - Արոնյան՝ 0 - 1)
Շվեյցարիա Շվեյցարիա, Ցյուրիխ Zurich Chess Challenge մրցաշար (արագ շախմատ) 2 2 1 3 5-ից 3 (ընդհանուր հաշվարկում (դասական + արագ)՝ 2-3)
Ռուսաստան Ռուսաստան, Խանտի Մանսիյսկ Աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդների մրցաշար 3 7 4 6½ 14-ից 6-7 (լրացուցիչ ցուցանիշներով՝ 6)
Գերմանիա Գերմանիա Գերմանիայի բունդեսլիգայի 2013 - 2014 թթ. առաջնություն («Բադեն Բադեն» թիմի կազմում) 2 1 0 2½ 3-ից 1 (թիմը)
Նորվեգիա Նորվեգիա, Ստավանգեր Norway Chess 2014 մրցաշար (կայծակնային շախմատ) 5 3 1 6½ 9-ից 2
Նորվեգիա Նորվեգիա, Ստավանգեր Norway Chess 2014 գերմրցաշար 1 6 2 4 9-ից 6-9
Միացյալ Արաբական Էմիրություններ ԱՄԷ, Դուբայ Արագ շախմատի աշխարհի առաջնություն 7 7 1 10½ 15-ից 2-5 (լրացուցիչ ցուցանիշներով՝ 4)
Միացյալ Արաբական Էմիրություններ ԱՄԷ, Դուբայ Կայծակնային շախմատի աշխարհի առաջնություն 11 5 5 13½ 21-ից 5-8 (լրացուցիչ ցուցանիշներով՝ 6)
Նորվեգիա Նորվեգիա, Տրոմսյո 41-րդ համաշխարհային օլիմպիադա, 1-ին խաղատախտակ 3 7 0 6½ 10-ից 7 (1-ին խաղատախտակի վրա), 8 (թիմը)
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ, Սենտ Լուիս «Սինքֆիլդի գավաթ» մրցաշար 1 6 3 4 10-ից 4-5
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ, Սենտ Լուիս Ընկերական մրցախաղ Հիկարու Նակամուրայի հետ (Շախմատ-960) 2 1 3 2½ 6-ից Պարտություն 2½-3½ հաշվով
Իսպանիա Իսպանիա, Բիլբաո «Մեծ սաղավարտի» 7-րդ խաղարկության եզրափակիչ մրցաշար («Շախմատային վարպետներ») 2 4 0 4 6-ից 2

Թիմային առաջնություններ[խմբագրել]

Լևոն Արոնյանը Հայաստանի հավաքականի կազմում խաղացել է 1996, 2004, 2006, 2008, 2010, 2012 և 2014 թվականների Շախմատային օլիմպիադաներում։ 2004 թվականին նա իր թիմի հետ նվաճել է բրոնզե մեդալ, իսկ 2006, 2008 և 2012 թվականներին՝ ոսկե մեդալ[41]։

Աշխարհի թիմային առաջնություններին նա մասնակցել է 4 անգամ՝ 2005, 2010, 2011 և 2013 թվականներին։ Թիմի հետ Լևոնը նվաճել է մեկական բրոնզե և ոսկե մեդալ (2011-ին)[42]։

Եվրոպայի թիմային առաջնություններին Արոնյանը մասնակցել է 6 անգամ՝ 1999, 2005, 2007, 2009, 2011 և 2013 թվականներին։ Թիմի հետ նա նվաճել է մեկական արծաթե և ոսկե մեդալ (1999-ին)[43]։

Մրցաշար Հավա-
քական
Մաս-
նակ-
ցություն
Տարիներ Մ Պար-
տիա-
ներ
Հ Ո Պ  % Թիմային
մեդալներ
Gold - Silver - Bronze
Անհատական
մեդալներ
Gold - Silver - Bronze
Համաշխարհային օլիմպիադա Հայաստան(2)
Հայաստան
7 1996, 2004–2014 45 70 26 38 6 64,3 3 - 0 - 1 1 - 1 - 0
Աշխարհի
առաջնություն
Հայաստան 4 2005–2013 22 33 13 18 2 66,7 1 - 0 - 1 1 - 3 - 0
Եվրոպայի
առաջնություն
Հայաստան 6 1999, 2005–2013 31 50 15 32 3 62,0 1 - 1 - 0 0 - 1 - 1
Ընդամենը 17 95 153 54 88 11 62,1 5 - 1 - 2 2 - 5 - 1

Էլոյի գործակիցը[խմբագրել]

2010նոյեմբերին Լևոն Արոնյանը դասական շախմատում առաջին անգամ հաղթահարեց 2800 միավորի սահմանը (2801) և դարձավ աշխարհում վեցերորդ շախմատիստը (աշխարհի չեմպիոններ Գարի Կասպարովից, Վլադիմիր Կրամնիկից, Վիշվանաթան Անանդից, Վեսելին Տոպալովից, ինչպես նաև նորվեգացի Մագնուս Կառլսենից հետո), որին հաջողվեց հաղթահարել անհատական վարկանիշի այդ գերգրոսմայստերական նիշը։ 2014 թ. օգոստոսին 2800-ի շեմը հաղթահարեց ևս մեկ շախմատիստ՝ իտալացի գրոսմայստեր Ֆաբիանո Կարուանան (2801)։ Իր առավելագույն վարկանիշով (2830, մարտ, 2014) Արոնյանը զիջում է միայն Մագնուս Կառլսենին (2881, մարտ, 2014) և Գարի Կասպարովին (2851, հուլիս, 1999

2012-ից ՖԻԴԵ-ն հաշվարկում է նաև արագ և կայծակնային շախմատի վարկանիշները։

Վարկանիշի փոփոխությունն ըստ ամիսների և դիրքը լավագույն հարյուրյակում[խմբագրել]

Ամիս,
տարի
Դասական
շախմատի
վարկանիշ
Դիրքը
հարյուր-
յակում
Արագ
շախմատի
վարկանիշ
Դիրքը
հարյուր-
յակում
Կայծակնային
շախմատի
վարկանիշ
Դիրքը
հարյուր-
յակում
Հունվար 2003 2610 85
Ապրիլ 2003 2606 91
Հուլիս 2003 2649 44
Հոկտեմբեր 2003 2649 47
Հունվար 2004 2648 45
Ապրիլ 2004 2645 51
Հուլիս 2004 2671 32
Հոկտեմբեր 2004 2675 29
Հունվար 2005 2684 21
Ապրիլ 2005 2693 21
Հուլիս 2005 2724 10
Հոկտեմբեր 2005 2724 10
Հունվար 2006 2752 5
Ապրիլ 2006 2756 3
Հուլիս 2006 2761 3
Հոկտեմբեր 2006 2741 7
Հունվար 2007 2744 7
Ապրիլ 2007 2759 5
Հուլիս 2007 2750 8
Հոկտեմբեր 2007 2741 9
Հունվար 2008 2739 10
Ապրիլ 2008 2763 6
Հուլիս 2008 2737 12
Հոկտեմբեր 2008 2757 7
Հունվար 2009 2750 11
Ապրիլ 2009 2754 6
Հուլիս 2009 2768 4
Սեպտեմբեր 2009 2773 3
Նոյեմբեր 2009 2786 4
Հունվար 2010 2781 5
Մարտ 2010 2782 5
Մայիս 2010 2783 5
Հուլիս 2010 2783 5
Սեպտեմբեր 2010 2783 4
Նոյեմբեր 2010 2801 3
Հունվար 2011 2805 3
Մարտ 2011 2808 3
Մայիս 2011 2808 3
Հուլիս 2011 2805 3
Սեպտեմբեր 2011 2807 3
Նոյեմբեր 2011 2802 3
Հունվար 2012 2805 2
Մարտ 2012 2820 2
Մայիս 2012 2825 2
Հուլիս 2012 2816 2 2816
Օգոստոս 2012 2816 2 2812
Սեպտեմբեր 2012 2816 2 2812
Հոկտեմբեր 2012 2821 2 2812
Նոյեմբեր 2012 2815 2 2812
Դեկտեմբեր 2012 2815 2 2815 2812
Հունվար 2013 2802 3 2783 2817
Փետրվար 2013 2809 3 2783 2817
Մարտ 2013 2809 3 2783 2817
Ապրիլ 2013 2809 2 2783 2817
Մայիս 2013 2813 2 2783 6 2817
Հունիս 2013 2813 2 2783 6 2817 7
Հուլիս 2013 2813 2 2783 9 2817 8
Օգոստոս 2013 2813 2 2783 9 2817 9
Սեպտեմբեր 2013 2813 2 2783 9 2817 9
Հոկտեմբեր 2013 2795 3 2797 6 2817 8
Նոյեմբեր 2013 2801 2 2797 5 2817 8
Դեկտեմբեր 2013 2803 2 2797 5 2817 8
Հունվար 2014 2812 2 2770 16 2863 3
Փետրվար 2014 2826 2 2770 16 2863 3
Մարտ 2014 2830 2 2785 7 2863 3
Ապրիլ 2014 2812 2 2785 7 2863 3
Մայիս 2014 2815 2 2785 8 2863 3
Հունիս 2014 2815 2 2785 8 2863 3
Հուլիս 2014 2805 2 2813 4 2850 4
Օգոստոս 2014 2805 2 2813 4 2850 4
Սեպտեմբեր 2014 2804 2 2813 4 2850 4
Հոկտեմբեր 2014 2793 5 2813 4 2850 4
  • Թավատառ նշված են Լևոն Արոնյանի վարկանիշի նոր բարձրագույն կետերը։

Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկը[խմբագրել]

Aronian, Levon rating.jpg


Արոնյանն ընդդեմ այլ գրոսմայստերների[խմբագրել]

Այստեղ բերված է Լևոն Արոնյանի անձնական խաղերի վիճակագրությունը աշխարհի ուժեղագույն գրոսմայստերների հետ (արագ, կայծակնային, կույր և Ֆիշերի շախմատի արդյունքները հաշվարկված չեն)։ Տվյալները՝ 2014 թ. սեպտեմբերի 20-ի դրությամբ (+՝ հաղթանակներ, −՝ պարտություններ, =՝ ոչ-ոքիներ)[44]
Թավատառ նշված են աշխարհի չեմպիոնները

Խաղաոճը[խմբագրել]

Արոնյանը համարվում է ժամանակակից ամենավառ և ինքնատիպ շախմատիստներից մեկը։ Նա հատկապես ուժեղ է այն դիրքերում, որտեղ ունի նախաձեռնություն, լավ է տիրապետում վերջնախաղի գաղտնիքներին։ Արագ, կայծակնային և Ֆիշերի շախմատի մեծ վարպետ է։

Ահա Լևոն Արոնյանի խաղաոճին բնորոշ պարտիաներից մեկը, որտեղ նա սև խաղաքարերով 19 քայլում հաղթում է գրոսմայստեր Իվան Սոկոլովին՝ ամբողջ պարտիայի վրա ծախսելով ընդամենը 10,5 րոպե։[45]


Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 սև արքա սև նավակ 8
7 սև զինվոր սև զինվոր սև զինվոր 7
6 սև թագուհի սև զինվոր 6
5 սև փիղ սև նավակ սև զինվոր սև փիղ սև զինվոր 5
4 սպիտակ զինվոր սև ձի 4
3 սպիտակ զինվոր սպիտակ փիղ 3
2 սպիտակ նավակ սպիտակ զինվոր սպիտակ զինվոր սպիտակ զինվոր սպիտակ զինվոր 2
1 սպիտակ թագուհի սպիտակ արքա սպիտակ փիղ սպիտակ ձի սպիտակ նավակ 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Դիրքը 17.Թa1 քայլից հետո։

Սոկոլով — Արոնյան, 37-րդ համաշխարհային օլիմպիադա, Թուրին, 2006
(մեկնաբանությունը՝ Ա. Ջ. Գոլդսբիի)[46]

1. d4 Ձf6 2. c4 e6 3. Ձc3 Փb4 4. Թc2 d5 5. cxd5 exd5 6. Փg5 c5!? 7. dxc5 h6 8. Փh4 g5 9. Փg3 Ձe4 10. Փxb8!?

10.e3; 10.Փe5

10... Թf6!

10...Նxb8?? 11.Թa4+ +−

11. Փg3 Ձxc3 12. a3 Փf5! 13. Թd2 Փa5 14. b4? Ձe4 15. Թc1 Նc8!! 16. Նa2?! Նxc5 17. Թa1 (տե՛ս տրամագիրը) Թc6!

Սպառնում է մատ առաջին հորիզոնականից։

18. Թe5+ Աd8 19. Թxh8+ Աd7 0–1

Եթե 20.e3, ապա 20...Նc1+ 21.Աe2 Փg4+! և 22...Թc4#.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Transfers in 2003
  2. Transfers in 2004
  3. 2005 թ. լավագույն մարզիկ
  4. 2006 թ. լավագույն մարզիկ
  5. 5,0 5,1 Լևոն Արոնյանը դարձել է Երևանի պատվավոր քաղաքացի
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Հարցազրույց Լևոն Արոնյանի հետ
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Հատվածներ գրոսմայստերի մոր «Լևոն Արոնյան» գրքից
  8. Հարցազրույց Լևոն Արոնյանի հետ
  9. Հարցազրույց Մելիքսեթ Խաչիյանի հետ
  10. ՇԱԽՄԱՏԻՍՏՆԵՐԸ ՊԱԳՐԵՒԱՏՐՎԵՑԻՆ «ՄՈՎՍԵՍ ԽՈՐԵՆԱՑՈւ» ՄԵԴԱԼՈՎ
  11. Պարգևատրման մասին
  12. Տալի 5-րդ հուշամրցաշար
  13. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՀՐԱՄԱՆԱԳԻՐԸ Լ. Գ. Արոնյանին Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանով պարգևատրելու մասին
  14. 2013 թ. հավակնորդների մրցաշար, Լոնդոն
  15. Ալեքսանդր Ալյոխինի հուշամրցաշար 2013-ը chesspro.ru կայքում
  16. ՖԻԴԵ-ի աշխարհի գավաթ 2013
  17. Sinquefield Cup մրցաշար
  18. «Մեծ սաղավարտի» 6-րդ խաղարկության եզրափակիչ մրցաշարի ամփոփիչ աղյուսակը
  19. Աշխարհի թիմային 9-րդ առաջնություն. մեդալակիրներն ըստ խաղատախտակների
  20. Tata Steel Chess մրցաշարի պաշտոնական կայքը
  21. Տատա Սթիլ. Լևոն Արոնյանը՝ մրցաշարի քառակի հաղթող
  22. Արոնյան - Սո, Վեյկ ան Զեյ, 2014
  23. Zurich Chess Challenge 2014 կայծակնային շախմատ
  24. 2014 թ. հավակնորդների մրցաշարի պաշտոնական կայքը
  25. Լ. Արոնյանի վարկանիշի շարժը 2014 թ. մարտին
  26. «Norway Chess 2014»
  27. Կառլսենը հաղթում է բլիցում
  28. «Norway Chess 2014» գերմրցաշար
  29. Արոնյան-Սվիդլեր
  30. Կառլսեն-Արոնյան
  31. Արոնյան-Կարուանա
  32. 2014 թ. օլիմպիադայի կայքը
  33. «Սինքֆիլդի գավաթ» մրցաշարի պաշտոնական կայքը
  34. «Մեծ սաղավարտի» «Շախմատի վարպետներ» եզրափակիչ մրցաշարի պաշտոնական կայքը
  35. 35,0 35,1 35,2 Լևոն Արոնյան
  36. Թուրինյան միջադեպի մասին
  37. Նոր գիրք Լևոն Արոնյանի մասին
  38. Լևոն Արոնյանի մոր գիրքը՝ որդու մասին
  39. Մրցաշարերի վիճակագրությունն ըստ տարիների
  40. Մրցաշարերի վիճակագրությունն ըստ մասնակցի անվան
  41. Bartelski, Wojciech։ «Շախմատային օլիմպիադա. Լևոն Արոնյան»։ OlimpBase։ http://www.olimpbase.org/players/8yc46a0e.html։ Վերցված է 7 October 2010։ 
  42. Bartelski, Wojciech։ «Աշխարհի թիմային առաջնություն. Լևոն Արոնյան»։ OlimpBase։ http://www.olimpbase.org/playerst/8yc46a0e.html։ Վերցված է 7 October 2010։ 
  43. Bartelski, Wojciech։ «Եվրոպայի թիմային առաջնություն. Լևոն Արոնյան»։ OlimpBase։ http://www.olimpbase.org/playerse/8yc46a0e.html։ Վերցված է 7 October 2010։ 
  44. «Chess Games»։ Chessgames.com։ http://www.chessgames.com։ Վերցված է 26 January 2014։ 
  45. «Open chess diary 301–320»։ http://timkr.home.xs4all.nl/chess2/diary_16.htm։ Վերցված է 13 October 2011։ 
  46. «Internet Archive Wayback Machine»։ Web.archive.org։ 28 October 2009։ http://web.archive.org/web/20091028040857/http://www.geocities.com/lifemasteraj/miniature007.html։ Վերցված է 2011-10-20։ 

Հղումներ[խմբագրել]