Հայ Ավետարանական Եկեղեցի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հայ ավետարանական եկեղեցու տաճարը Բեյրութում

Հայ Ավետարանական Եկեղեցի (Հայաստանեայց Աւետարանական Եկեղեցի) պատկանում է բողոքական ավետարանական եկեղեցիների շարքին։ Հայ Ավետարանական Եկեղեցին պաշտոնապես սկիզբ է առել որպես ինքնավար հոգևորական հանրություն 1 հուլիս 1846 թվին Կոստանդնուպոլսում։

19-րդ դ կեսից Հայ ավետարանական շարժումը տարածվել է Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայում, Օսմանյան կայսրության մյուս հայաշատ շրջաններում։ 1860-ական թվականներից Թուրքիայի տարբեր շրջաններում հայ ավետարանական եկեղեցիները կազմակերպվեցին։ 1918-1930 թթ հայ ավետարանականների թիվը Հայաստանում եղել է 3000, իսկ ողջ Անդրկովկասում` մոտ 4000:

1991 թվականից Հայաստանում սկսել է գործել Ամերիկայի Հայ ավետարանչական ընկերակցության երևանյան գրասենյակը։ 1994 թ հուլիսի 1-ից Հայ Ավետարանական եկեղեցին ստացել է ՀՀ-ում պաշտոնապես գործելու իրավունք։ Հայաստանում կան Հայաստանյայց ավետարանական 50 եկեղեցի և աղոթատեղի։

Սփյուռքում գործում է 3 հայ ավետարանական միություն.

  • Մերձավոր Արևելքի հայ ավետարանական միություն (ստեղծվել է 1924 թ, կենտրոնը՝ Բեյրութ, ընդգրկում է Սիրիայի, Լիբանանի, Իրանի, Թուրքիայի, Հունաստանի, Եգիպտոսի եկեղեցիները)։
  • Ֆրանսիայի հայ ավետարանական միություն (ստեղծվել է 1927 թ, կառավարությունը ճանաչել է 1946 թ, կենտրոնը՝ Փարիզ
  • Հյուսիսային Ամերիկայի (ստեղծվել է 1971 թ, կենտրոնը՝ Նյու Ջերսի, ընդգրկում է ԱՄՆ և Կանադայի հայ ավետարանական եկեղեցիները)։

Հղումներ աղբյուրներին[խմբագրել]

Տիգրան Ղանալանյան, Հայ բողոքականներ, noravank.am, 2010 թ., ապրիլի 1։

Արտաքին Հղումներ[խմբագրել]