Վաղես
| Վաղես լատիներեն՝ Valens | |
|---|---|
| Ծնվել է | 328 |
| Ծննդավայր | Վինկովցի, Pannonia Secunda, Հռոմեական կայսրություն |
| Մահացել է | օգոստոսի 9, 378 |
| Մահվան վայր | Ադրիանապոլիս, Եվրոպա, Հռոմեական կայսրություն |
| Քաղաքացիություն | Հին Հռոմ |
| Մասնագիտություն | քաղաքական գործիչ և սպա |
| Ամուսին | Ալբիա Դոմինիկա |
| Ծնողներ | հայր՝ Գրատիան |
| Զբաղեցրած պաշտոններ | Հռոմի կայսր, հինհռոմեացի սենատոր, Բյուզանդիայի կայսր, Count of the Stable?, pontifex maximus?, Իմպերատոր (Հին Հռոմ), Ժողովրդական տրիբուն, կոնսուլ, կոնսուլ, կոնսուլ, կոնսուլ, կոնսուլ և կոնսուլ |
| Երեխաներ | Valentinianus Galates? և Anastasia? |
Վաղես[1] (լատիներեն՝ Flavius Julius Valens, Հուլիոս Ֆլավիոս Վալենս, 328, Վինկովցի, Pannonia Secunda, Հռոմեական կայսրություն - օգոստոսի 9, 378, Ադրիանապոլիս, Եվրոպա, Հռոմեական կայսրություն), Արևելահռոմեական կայսրության կայսր 364 թ. մարտի 28-ից մինչև 378 թ. օգոստոսի 9։ Գահ է բարձրացվել իր եղբոր՝ Վալենտինիանոս I-ի կողմից՝ որպես կայսրության արևելյան մասի տիրակալ։ 366 թվականին ճնշել է զորավար Պրոկոպիոսի ապստամբությունը, իսկ ապստամբներին աջակցած վեստգոթերին հալածել Դանուբից այն կողմ։ Խախտելով Սասանյան Իրանի հետ 363 թվականի հաշտության պայմանագիրը, 370-ին Հայաստանի թագավոր է հաստատել Պապին, Վրաստանի հարավային և արևմտյան շրջանների թագավոր՝ Սուրմակին, իսկ հյուսիսային և արևելան շրջանների թագավոր՝ Վարազ-Բակուրին։ Երբ Պապը փորձել է կարգավորել իր հարաբերությունները Պարսկաստանի հետ, Վաղեսի հրամանով Տրայանոս զորավարը 374-ին դավադրաբար սպանել է Պապին և Հայոց թագավոր նշանակել Վարազդատին (374-378)։ 375 և 376-ին պարսից Շապուհ II արքայի հետ բանակցություններ է վարել Հայաստանի բաժանման շուրջ։ Վեստգոթերը, որոնց Վաղեսը 376-ին թույլ էր տվել հաստատվել Մեզիայում, ապստամբել են, ասպատակել Թրակիան ու Մակեդոնիան, հոների և ալանների դաշնակցությամբ պարտության մատնել կայսեր զորավարներին։ Վաղեսը, Հայաստանը զիջելով պարսիկներին(բացառությամբ Հաշտյանք և Բալահովիտ գավառների), հռոմեական զորքերով Հայաստանից արշավել է արևմուտք՝ վեստգոթերի դեմ, սակայն 378 թվականի օգոստոսին Ադրիանուպոլսի մոտ տեղի ունեցած ճակատամարտում պարտություն է կրել և սպանվել։
Աղբյուրներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Հովհաննես Բարսեղյան (2006). «Աշխարհագրական անունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում». Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու. Երևան: 9-րդ հրաշալիք. էջ 57. ISBN 99941-56-03-9.
| Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վաղես» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 11, էջ 254)։ |