Թեոդոսիոս Ա Մեծ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Թեոդոս I Մեծից)
Jump to navigation Jump to search
Թեոդոսիոս Ա Մեծ
Հռոմեական կայսրության վերջին կայսր
Theodosius I. Roman Coin.jpg
Իշխանություն379 - 395
ԼատիներենFlavius Theodosius, Theodosius Magnus
ՀունարենΘεοδόσιος Α΄, Θεοδόσιος ο Μέγας
Ծնվել է՝հունվարի 11, 340
ԾննդավայրԿոկա, Gallaecia, Հռոմեական Իսպանիա[1][2] կամ Իտալիկա, Իսպանական Բետիկա, Հռոմեական Իսպանիա[3]
Մահացել է՝հունվարի 17, 395 (55 տարեկանում) բնական մահով
Վախճանի վայրՄիլան
Սուրբ Առաքյալների եկեղեցի և Կոստանդնուպոլիս
ՔաղաքացիությունՀին Հռոմ
Բյուզանդական կայսրություն
ՏոհմTheodosian dynasty?
քաղաքական գործիչ
ՀայրCount Theodosius?[4]
ՄայրThermantia?
ԵրեխաներGalla Placidia?, Honorius?, Արկադիոս[5] և Pulcheria?

Թեոդոս I Մեծ (Ֆլավիոս Թեոդոսիոս, լատ.՝ Flavius Theodosius, Theodosius Magnus, հունարեն՝ Θεοδόσιος Α΄, Θεοδόσιος ο Μέγας, 346 - 395 թթ.), միասնական Հռոմեական կայսրության վերջին կայսրը։

379 թ որպես Գրացիանոս կայսեր գահակից ստացել է Արևելյան Հռոմեական կայսրության նկատմամբ իշխանությունը, 394 թ ստանձնել է ամբողջ Հռոմեական կայսրության միանձնյա կառավարումը։ 395 թ նրա մահից հետո կայսրությունը վերջնականապես կիսվել է երկու մասի՝ արևելյան (Բյուզանդական կայսրություն) և արևմտյան։ Թեոդոսը օրենքով հաստատեց քրիստոնեության Նիկիական դավանանքը որպես միասնական պետական կրոն՝ սկիզբ դնելով արիոսականության մարմանը։ Սկսել է հետապնդել (առանց կտրուկ միջոցների) հեթանոսությունը և քրիստոնեության մեջ հերետիկոսական ուղղությունները։ Արգելել է հեթանոսական ծեսերը, ինչի հետևանքով 393 թվականից հետո դադարել է Օլիմպիական խաղերի անցկացումը։ Թեոդոսի գործունեությունը կանխորոշել է Եվրոպայի և քրիստոնյա արևելքի կրոնական զարգացման ընթացքը, ինչ համար նա քրիստոնյա պատմիչների կողմից ստացել է Մեծ հորջորջումը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Hydatius Chronicle of Hydatius
  2. Zosimus Նոր պատմություն
  3. Comes M. Chronicon of Marcellinus Comes
  4. Любкер Ф. Theodosius // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, Л. А. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 1373–1374.
  5. Любкер Ф. Arcadius // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, Л. А. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 126.